Türk Medenî Hukukunda ve İslam Hukukunda Gaiplik — Sena Başpınar

İÇİNDEKİLER TAKDİM V ÖNSÖZ VII KISALTMALAR XV GİRİŞ 1 BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİ KİŞİLİK VE KİŞİLİĞİN SONA ERMESİ KAVRAMLARI I Kişi 7 A Mahiyeti 7 B Türleri 12 1 Gerçek Kişiler 13 2 Tüzel Kişiler 15 II Kişilik 18 III Kişiliğin Sona Ermesi 21 A Türk Medenî Hukukunda Kişiliğin Sona Ermesi 21 1 Kişiliğin Doğal Sona Erme Nedeni Ölüm 22 a Ölüm Anının Saptanması 22 aa Biyolojik Ölüm 24 bb Beyinsel Ölüm 25 cc Ülkemizdeki Durum 26 b Ölümün İspatı 26 aa İspat Yükü 26 bb İspat Araçları 27 aaa Kişisel Durum Sicili 27 bbb Birlikte Ölüm Karinesi 27 2 Kişiliğin Karineyle Sona Ermesi Ölüm ve Gaiplik Karinesi 30 a Genel Olarak 30 b Ölüm Karinesi 30 B İslam Hukukunda Kişiliğin Sona Ermesi ve Türk Medenî Hukuku ile Mukayesesi 33 1 Genel Olarak 33 2 Hakikî Ölüm 34 3 Hükmî Ölüm 39 İKİNCİ BÖLÜM TÜRK MEDENÎ HUKUKUNDA GAİPLİK I Gaiplik Kavramı 43 A Tanımı ve Unsurları 43 B Benzer Kavramlardan Farkı 47 1 Ölümden Farkı 47 2 Ölüm Karinesinden Farkı 48 C Gaiplik Sistemleri 49 1 Genel Olarak 49 2 Ölüm Kararı Sistemi 51 3 Gaiplik Kararı Sistemi 53 4 Karma Sistem 54 II Gaiplik Kararının Şartları 55 A Esasa İlişkin Şartlar 55 1 Genel Olarak 55 2 Kanunun Öngördüğü Olaylardan Birinin Gerçekleşmesi 56 a Ölüm Tehlikesi İçinde Kaybolma 56 b Uzun Süreden Beri Haber Alınamama 58 3 Belirli Sürenin Geçmiş Olması 60 a Ölüm Tehlikesi İçinde Kaybolma Hâlinde Süre 61 b Uzun Süreden Beri Haber Alınamama Hâlinde Süre 62 4 Ölümün Kuvvetle Muhtemel Olması 63 B Usule İlişkin Şartlar 66 1 Yetkili ve Görevli Mahkeme 66 2 Mahkemeye Başvurmaya Yetkili Kişiler 68 3 İlan 71 a İlanın Amacı 72 b İlanın Süresi Adedi ve Şekli 72 c İlanın Sonuçları 74 aa Gaiplik İsteminin Düşmesi 74 bb İlanın Sonuçsuz Kalması ve Gaipliğe Karar Verilmesi 75 III Gaiplik Kararının Mahiyeti ve Hüküm Doğurma Anı 75 IV Gaiplik Kararının Hüküm ve Sonuçları 78 A Genel Olarak 78 B Gaiplik Kararının Verilmesinden Önceki Aşama 79 1 Kaybolanın Malvarlığına Yönelik Alınacak Tedbirler 80 a Kaybolanın Mevcut Malvarlığının İdaresi 80 aa Genel Olarak 80 bb Temsil Kayyımı Tayini 80 cc Yönetim Kayyımı Tayini 82 b Kaybolana İntikal Edebilecek Miras Payının Tespiti ve Korunması 85 2 Kaybolanın Ailesine Yönelik Alınacak Tedbirler 89 C Gaiplik Kararının Verilmesiyle Başlayan Aşama 90 1 Aile Hukukuyla İlgili Hüküm ve Sonuçlar 90 a Nişanlılığa Etkisi 90 b Evliliğe Etkisi 93 c Kadın İçin Bekleme Süresine Etkisi 98 d Mal Rejimine Etkisi 100 e Babalık Karinesine Etkisi 104 f Velayet ve Vesayet Üzerindeki Etkisi 107 2 Miras Hukukuyla İlgili Hüküm ve Sonuçlar 110 a Genel Olarak 110 b Gaibin Mirası 110 aa Genel Olarak 110 bb Gaibin Mirasçılarının Tespiti 111 cc Güvence Gösterme Zorunluluğu 112 aaa Güvencenin Amacı 112 bbb Güvencenin Türü ve Miktarı 113 ccc Güvence Süresi 114 dd Geri Verme Yükümlülüğü 115 aaa Genel Olarak 115 bbb Gaibin Ortaya Çıkması Hâlinde 117 ccc Üstün Hak Sahibinin Ortaya Çıkması Hâlinde 121 c Gaibin Hem Mirasbırakan Hem Mirasçı Olması 124 d Hazinenin Talebi Üzerine Gaiplik Kararı Alınması 127 D Gaiplik Kararının Hükmünü Yitirmesi 130 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İSLAM HUKUKUNDA GAİPLİK I Gaiplik Kavramı 133 A Tanımı ve Kapsamı 133 B Hukukî Dayanağı 135 C Temel Unsuru 138 II Gaiplik Kararının Şartı Süre 139 A Genel Olarak 139 B Gaipliğe Hükmedilebilmesi için Geçmesi Gereken Süre Hususunda İslam Hukukçularının İçtihatları 141 1 Hanefî Mezhebinin Görüşü 141 2 Şâfiî Mezhebinin Görüşü 143 3 Mâlikî Mezhebinin Görüşü 144 4 Hanbelî Mezhebinin Görüşü 145 C Gaipliğe Hükmedilebilmesi için Geçmesi Gereken Süre Hususunda Osmanlı Hukuku Uygulaması 146 III Gaiplik Kararının Mahiyeti ve Hüküm Doğurma Anı 148 IV Gaiplik Kararının Hüküm ve Sonuçları 149 A Gaiplik Kararının Verilmesinden Önceki Aşama 149 1 Kaybolanın Malv