Türk Metinlerinde Konstantiniye ve Ayasofya Efsaneleri

Tu rkler Kostantiniye yi 1453 te fethettiler ve s ehrin kurulus una ve o vakte kadar sembolik merkezi kabul edilen Ayasofya ya ilis kin bir efsane gelis tirdiler Bu efsane Bizans Arap hatta Helen yazılı metinlerindeki temalardan o ru lu ydu Aras tırma literatu ru nu n yıllardır tanıdıg ımız isimlerinden Stefanos Yerasimos bu efsanenin imparatorluk tartıs ması ve ideolojisi ile ilis kisini aras tırıyor Osmanlı padis ahları Bizans bas s ehrinin temel sembolu Ayasofya yı yeniden deg erlendirerek hatta anlamlandırarak Bizans imparatorlarının projelerini su rdu rme zorunlulug unu mu hissetmis lerdi Yoksa lanetli s ehir Kostantiniye ebediyen yok mu edilmeliydi Stefanos Yerasimos efsanenin olus umunu ve gelis me as amalarını inceleyerek metinleri tahlil ederek ve tarihi bag lamla c elis kilerini aras tırarak bu efsaneyi yeniden ayakları u stu ne oturtuyor Tu rkler yeni bas s ehirlerinin tarihini o g renmeye c alıs mak yerine onu kendileri yaratmıs lardır Bu kes if metnin imparatorluk du s u ncesine s iddetle kars ı c ıkan yapısıyla birles ince edebi varsayımın yani o yku nu n okuyucuyu eg lendirmek ic in uyduruldug u varsayımının terkedilmesi gerekiyor Bo ylece yavas yavas Konstantiniye ve Ayasofya ki s ehrin go beg idir ile ilgili bu efsanenin imparatorluk tartıs masının en sag lam kanıtı oldug unu go rmeye bas lıyoruz Kaldı ki kısa bir su re sonra bu efsaneye bu kez dog rudan dog ruya Bizans geleneg ine yaslanan bir ikinci efsane eklenecektir Stefanos Yerasimos