Türk Mitolojisi

Asya nın en uzak köşesinden Sibirya nın balta girmemiş ormanlarından bir millet demir dağını eriterek bir bozkurdun rehberliğinde tarih sahnesine çıktı Onları ilk görenler ve onlar ilk boyun eğenler Çin liler oldu İsimleri bile güç kuvvet anlamına geliyordu Onlara Türkler deniyordu Dünya da hemen her milletin mitolojisi vardır elbette fakat Türklerin mitolojinin ötesinde kahramanlık destanları mevcuttur Türkler tarih yazıcılığı yapmasa da kahramanları ve kahramanlıkları ile destan yazmışlardır İşte Türk Mitolojisinin omurgasını söz konusu bu destanlar teşkil eder Pagan bir inancın aksine tek tanrı gök tanrı inancını benimseyen bu millet kahramanlıkta bir sınır tanımamış ve destanlarına motif motif bu kahramanlıkları işlemişlerdir Destanlar efsanevi devirlerden sonraki zamanlarda doğarlar ve pek çok mitolojik unsurları ihtiva ederler Fakat Türk destanları Dünya mitolojisinin aksine gerçeğe en yakın olanlarıdır Gerek islamiyet öncesi ve gerekse islamiyet öncesinde ki Türk Destanları kılıç at savaş ve yiğitlik üzerine örülmüştür Türkler gittikleri her yerde bir destan yazmaktan geri durmamıştır Yaratılış Destanı Oğuz Kağan Destanı Attila Destanı Bozkurt ve Ergenekon Destanları Türeyiş ve Göz Destanı Alp Er Tunga Destanı Şu Destanı gibi destanlar farklı coğrafyalar da ama aynı kahramanlar tarafından yazılmıştır Türk Mitolojisi baştan sona cesaretle örülen serüvenler ve kahramanlıklarla dolu derin destanlar bütünüdür

Doğayla bağları şamanik ritüelleri tanrı ve tanrıçalarıyla görkemli bir medeniyet Türk Mitolojisi ilk çağlardan günümüze izini sürebildiğimiz mitlere ve destanlara odaklanıyor Zamanla kaybolan ya da İslamiyet sonrası şekil değiştiren mitolojik öğeleri merak eden herkesin evinde mutlaka bulunması gereken bu kitap sadece mitlere değil Türk kültür ve sosyal yaşantısının da dününe ışık tutuyor Merve Köken zengin Türk mitlojisinden unsurlar içinde mitik ögeler bulunduran destanlar toplumsal izler taşıyan ritüel ve söylenceler eşliğinde okurlara zengin bir kaynak kitap sunuyor

Güneşin ve Adaletin Tanrısı Ra Ölüler Diyarı nın Efendisi Osiris Büyünün ve Yaşamın Tanrıçası İsis Göklerin Koruyucusu Horus Kaosun ve Çölün Tanrısı Seth Bilgeliğin ve Yazının Tanrısı Thot Adaletin ve Düzenin Tanrıçası Ma at Ölülerin Kalbini Tartan Tanrı Anubis Kronik Kitap Mitoloji Serisi nin yeni halkası Antik Mısır Mitolojisi 180 den fazla görseliyle sizi Nil kıyılarının gizemli tanrılarına ve kadim uygarlığın büyüleyici atmosferine davet ediyor Piramitlerin gölgesinde şekillenen inançlardan Osiris in ölüm ve yeniden doğuş mitlerine Ra nın güneşle bütünleşen yolculuğundan İsis in koruyucu gücüne kadar Mısır mitolojisinin en etkileyici hikâyelerini adım adım keşfedeceksiniz Yeraltı dünyasının kapılarında yapılan yargı törenlerinden firavunların ilahi kökenine kutsal hayvanların sırlarından büyü dolu papirüslere kadar sizi mistik bir yolculuğa çıkaran Antik Mısır Mitolojisi görselleriyle de benzersiz bir deneyim sunuyor Her bir görsel kadim Mısır ın büyülü ruhunu yakalayarak sizi olayların tam merkezine yerleştiriyor Antik Mısır Mitolojisi Antik dünyanın en güçlü uygarlıklarından birinin mitolojisini anlamak ve tanrıların gölgesinde saklı bilgeliği keşfetmek isteyenler için yalnızca bir kaynak değil aynı zamanda eşsiz bir yol arkadaşı Hayal gücünüzü harekete geçirecek sizi Nil in gizemli kıyılarına götürecek ve mitolojiyi hissederek yaşamanıza olanak tanıyacak bu eser her kütüphanede mutlaka bulunması gereken bir başyapıt

Türk Mitolojisi Türklerin İslam öncesi ve Türkiye dışındaki ülkelerde Türkçe konuşan halkların mitolojileri hakkında açıklayıcı bilgiler içermektedir Bin yıl önce tek tanrılı bir din olan İslam a katılan ve bu nedenle de pagan dönemindeki gelenekleriyle resmi olarak bağını koparan bir halkın mitolojisinden konuşmak oldukça zordur Türk Anadolu mitolojisinde de çok farklı kökenlere dayanan kapsamlı bileşenlerin karışımı söz konusudur Altay mirası Anadolu uygarlıklarının pagan döneme dayanan temelleri Ortodoks ve Heterodoks İslami geleneğin ve Hıristiyanlığın dikkate değer katkısı ile nihayet evrensel konular içeren ve her yerde rahatlıkla rastlanan masal destan ve efsanelerin güç belirlenebilecek etkisi Türk Mitolojisi ister yaşayan isterse eski zamanlardan beri yazılı kaynaklarda saklı kalan gelenekler olsun geniş anlamda Türkiye deki Türklerin geleneklerine dayanan ve mitolojiyle yakın veya uzak ilgisi olan konuların kaydını tutmaktadır Sunumumuz bir taraftan tarihsel olarak Oğuzların geçmişine diğer taraftan da İslami mirasa dayanmaktadır Eş zamanlı bakış açısıyla etnik olarak Türk Altay mirası olmayan ögeleri de konu dışında bırakmak istemedik Bu anlamda bakış açımız bugünkü Türkiye nin farklı kökenli kültürel gerçeklerini kapsamayı amaçlamıştır

Mitolojiler tamamen hayal ürünü müydü yoksa başka dünyaların hikâyeleri miydi Birçok farklı kültürün ve coğrafyanın mitolojisini tek tek ele alacak dizimizin dördüncü kitabı her dönem merak uyandıran görkemli ve renkli detaylarla dolu Mısır Mitolojisi Mısır halkı yüzyıllar boyunca dünyayı anlamlandırabilmek için gökyüzünü ve onunla ilişkili olduğunu düşündükleri tanrıların davranışlarını incelemiştir Bu nedenle Mısır mitolojisinin en temel kaynağı kadim Mısır inançları olmuştur Mısır mitolojisi resimler süslemeler ilahiler cenaze konuşmaları ve tapınaklardan elde edilen dağınık bilgilerin bir araya getirilmesiyle ortaya çıkarılmıştır Mısır bilimi uzmanı W Max Müller in yerli tanrılar doğayla ilişkili tanrılar Osiris mitleri ölümden sonra yaşam büyüler Mısır dininin yayılması ve gelişimi gibi pek çok konuyu ele aldığı bu kitabı Mısır mitolojisine çok kapsamlı bir giriş niteliğinde

Batı toplumları 17 yüzyıldan bu yana ödünç aldıkları Yunan Mısır mitolojileri ile şuursal bağ kurarak bütün sosyal katmanlarını tanzim etmişlerdir Tıp hukuk ve tüm sosyal bilimlerdeki terminolojik yapılandırma mitolojik unsurlar üzerinedir Türk toplumunda ise tarih ve mitoloji ile şu ya da bu şekilde bağ kopuktur Çünkü bizde mitoloji bilimi bile çok yenidir ve buna bağlı olarak toplumsal zihniyetimiz güdüktür Toplumdaki büyük dalgalanmaların sarsıntıların sebebi budur Türk Mitolojisi Türk toplumunun mitolojiyle arasındaki mesafeyi kapatmak amacıyla Necati Gültepe tarafından yürütülen kapsamlı bir çalışmanın ürünüdür Bu eserde Türk mitolojisi konusu derinlikleri korunarak çerçevelenmiş ve kaleme alınırken de sade bir plan uygulanmıştır Böylece bu çalışmadan orta öğrenim ve üniversite öğrencilerinin yararlanmaları kolaylaştırılmıştır Bu çalışmayı yaparken asıl yararlanması arzu edilen kesim ise sosyal konularla uğraşanların tamamı yani toplumdaki herkestir

Türk mitoloji destan ve efsanelerindeki Şifreler diyebileceğimiz Arketipler ve Motifler olabildiğince bilimsel kaynaklar referans alınarak çözümlenmeye çalışılan bu eserde Türk evren tasarımı ve Türk düşünce ve mantık sistemi Türk yaratılış mitolojileri dediğimiz Altay ve Yakut Türklerinin söylence kültüründeki anlatıları ve bu anlatılarda adı geçen Tanrı ve Tanrıçalar Göktürk ve Uygur Türeyiş mitolojilerindeki ayrıntılar bir kozmoloji mit i olan ve evrenin yaratılışı alegorik bir dille ve şifreli olarak anlatılan Oğuz Kağan Destanı ilginç detay ve fotoğraflarla incelenmiştir Bir toplumun düşünce biçimini anlamak için bilinçaltında kalan ve kuşaktan kuşağa aktarılan söylencelerini bilmemizin gerekmektedir Örneğin yeni doğum yapmış kadına neden kırmızı eşarp bağlandığını albasmasının ne olduğunu ya da neden rüyada saç kesmenin ölüm olarak yorumlandığını anlamak için Türk Mitlerini de bilmek gerekir Mitolojiler ile bağlantılı bütün imgeler ve simgeler topluluğu gerçekte o toplumun bilinçaltının kalbidir ve bilinenden çok daha önemli işlevlere sahiptir En önemli ve temel işlevi bilincimizi evrimleştirmek Tanrıyla bütünleşmek ve ufkumuzu sonsuzluğa açmaktır

Mısır uygarlığının yarattığı büyünün ötesine geçmek istiyorsanız kendinizi mitolojinin rüzgârına bırakmalı ve mitolojik hikâyelerin derinlerindeki manayı kavramak için onları nasıl okumanız gerektiğini öğrenmelisiniz İnsanların hayat verdiği tüm büyük hikâyeler gibi Mısır mitolojisi de dünyanın kökeninin gizemini insanın evrenle tanrılarla ve kendi ölümüyle ilişkisini aydınlatmaya çalışır Tüm bu muhteşem ve heyecan verici hikâyeleri bir araya getiren Mısır Mitolojisi kahraman tanrıları bu tanrıların maceralarını ve bu maceraların şifrelerini çözüyor Osiris e Ağıt Selam sana Osiris Ebediyetin efendisi tanrıların kralı Sen tüm Mısır a düzen getirdin Oğlunu tahtına geçirdin Baban Geb tarafından övüldün Annen Nut tarafından sevildin Çoktur gücün Osiris asiyi yendiğinde Güçlüdür kolun düşmanını öldürdüğünde Sen Geb den İki Ülke Krallığı nı miras aldın Senin mükemmelliğini görerek Tanrı Geb mutlu bir başarı için ülkeye rehberlik etmeni istedi Senin elini bu ülkenin suyunun rüzgârının Yeşilliğinin ve tüm sürülerinin Uçan ve konan her şeyin sürüngenlerinin ve çöl hayvanlarının Nut un oğluna Sunulan her şeyin üzerine koydu İki Ülke refaha kavuştu Bu Gizemli Uygarlığı Keşfedin Mısır mitolojisi hareket hâlinde karmaşık çoğu görüşe göre anlaşılmaz aynı anda hem düşünceyle hem duyularla yaklaşılması gereken bir dünyadır Elinizde tuttuğunuz kitap Mısır tanrılarının hayatındaki en önemli olayları anlatan hikâyelerle başlıyor Yunanlardan kalan maceraların ve bu maceraların kahramanlarının aktardığından çok farklı olan Mısır dünyasını tanıyabilmek için önce bu hikâyeleri öğrenmek elzemdir Bu onları daha kolay tanımamızı sağlar Ancak bundan sonra birbirine karışan ve sessizliğin ve gecenin içinden birden çıkarak geldikleri gibi hızla giden ve ardında cevapsız binlerce soru bırakan bu hikâyelerin birbirine geçmiş iplerini çözmeyi deneyebiliriz Dahası ancak bundan sonra günümüzden üç binyıl öncesine ait bir kültürün birbiriyle alakasız gibi görünen hatta bazen tutarsız olan hikâyelerini birbirine görünmez iplerle bağlayan kodları çözmeye çalışabiliriz Antik Mısır ın gizemlerine dair merak ettiğiniz her şey

Eski Mısır modern insanın imgelemindeki yerini 19 yu zyılda yapılan ilk keşif ve kazılardan bu yana gitgide sağlamlaştırıyor Eski Mısır a duyulan hayranlığın sebebini mimarlık harikaları ve sanat eserlerinin yanı sıra mitolojik ve dinsel anlatılarda da buluyoruz Sanduka Metinleri Tapınak Metinleri ve Ölu ler Kitabı gibi metinler aracılığıyla gu nu mu ze ulaşan bu anlatılar Eski Mısırlıların du nyayı algılayışına olduğu kadar kolektif bilinçaltına da ışık tutuyor Geraldine Pinch Mısır mitleri tanrıçaları ve tanrılarıyla ilgili ayrıntılı yorumlarını Mısır tarihi ve ku ltu ru yle ilgili açıklamalarla destekleyerek sizlere ideal bir Mısır mitolojisine giriş kitabı sunuyor Mısır Mitolojisi mumyalar binlerce yıllık lanetler gu çlu firavunlar ve gizemli piramiter gibi popu ler ku ltu r ikonlarının gerisinde neler yattığını öğrenmek isteyenler için çok uygun bir kitap

Mitoloji bir dünya görüşü sistemidir Bu sistem ilkel insanların kendi zamanlarına uygun dini ve mitolojik tasavvurlarının tümünü organize ediyor Ayrıca ilkel insanların sosyal yaşamını yöneten onları belirli normlarda koruyan ve gelecek zamanlara ileten bir inanç sistemidir Bu monografide de ilkel insanların tarihi yaratıcılık döneminde yazarı olduğu dünya görüşün çeşitli yönleri aşamaları mitolojik karakterleri totemleri ve kültleri ongun ve kutsal inanışları onların gelişim düzeyleri sembolleri arketip ilk örnek işaretleri rakam yaratma sistemi mitolojik güvenleri romantik dünya görüşleri onların folklordaki yansımaları siyasi mitler manevi mitler romantik mitler matematiksel mitler sosyal mitler tarihsel mitler devletle ilgili siyasi mit ve ahlaki mitler incelenmiştir

Joseph Campbell in Tanrının Maskeleri dizisi bütün dünya mitolojilerinden bir seçme değil mitolojiyi insanlığın ürettiği anlama ve anlamlandırma çabası olarak başta felsefe antropoloji psikoloji olmak üzere diğer disiplinlerden ve edebiyattan da yararlanarak çözümlediği ve aynı anda bütün bu insanlık birikiminin mitolojiden yararlanarak da anlaşılabileceğini ortaya koyan tez li bir başyapıttır Campbell bu tezini insanlığın doğum ölüm sevgi karşısındaki kader ine karşı tek bir kaynaktan doğup gelişen ve farklılaşan manevi yaşamının bütüncüllüğü üstüne kurduğu için de başarılıdır Dünyanın tarihe geçmiş ve antropologlar eliyle toplanmış mitoslarını anlamlı bir bütünsellik içinde öğrenirken Freud Jung Mann Spengler Schopenhauer Nietzsche Goethe Wagner Joyce Picasso ve daha birçok düşünür ve sanatçının bu dünyaya bakışlarına bir de böyle bir pencereden bakacaksınız Batı Mitolojisi Doğu İran düalizmi ve Batı nın Orta Doğulu kökenlerini ortaya koyarak anaerkil dönemden ataerkil döneme kahramanlar çağından tanrılar çağına büyük klasiklerden büyük dinlere ve Reformasyon a ulaşır Vecd ve ruhban cennet ve cehennem snimizm ve natüralizm karşı karşıya gelir

Büyük devlet hayatı yaşamış Türkler ile dağlar vadiler hatta tundralar arasında sıkışıp kalmış Türkler arasında bazı gelişme ve değişmeler olmuştur Bunları önemle göz önünde tutmak gerekmiştir Ancak her konuda Anadolu başlıca çıkış ve dönüş noktamız olmuştur Proto Türk düşüncenin derinliklerine inip en eski izlerini arama başlıca amacımız haline gelmiştir Bunun için de dış kültür tesirlerini ayıklamak gerekmiştir Bunun yanında Altaylar gibi soyutlanmış Türk bölgelerinde sonradan girmiş hurafeler de ayıklanmıştır Çünkü Türk düşüncesi gerçekçi çizgiden pek ayrılmamıştır Türklerin yazılı ve sözlü olarak köklü ve zengin bir mitolojisi vardır Bu zenginliklerin tespiti kayda alınması ve sonraki nesillere ulaştırılması son derece önemlidir Prof Dr Bahaeddin Ögel in ömrünü vererek iki cilt biçiminde hazırladığı Türk Mitolojisi başlıklı eserini gelecek nesillere ulaştırılması gerçekten güzel bir örnektir Gerçek anlamda geçmişe ve geleceğe ışık tutmaktadır