Türk Müziği Usül Bilgisi — Hanefi Özbek

Türk Müziği diğer yönleriyle olduğu gibi ritmik yapısı ile de son derecede zengin bir yapıya sahiptir Ayrıca Türk Müziği yetkin kişilerce ve yerinde yapılmak kaydıyla her türlü yeniliğe de açıktır Dolayısı ile Türk Müziği nin ritmik yapısını yeterince sindirmiş olan bir bestekârın önünde bilinen Türk Müziği usûllerini kullanmasının yanında kendisinin de yepyeni usûller meydana getirmesinde ve bunları eserlerinde kullanmasında hiçbir engel yoktur Türk Müziğinin zengin ritmik yapısı çok sayıdaki Türk Müziği usûllerinin öğrenilmesini de bir miktar zorlaştırmaktadır Bu zorlukta sadece usûl sayısının çokluğu değil nazariyat kitaplarında kullanılan terminolojide bazı terimlerin henüz yerine oturtulamamasının bazı usûllerin yanlış bir şekilde öğretilmesinin etkisi de büyüktür Usûllerle ilgili yapılmış birçok tanımın yeterince anlaşılır olmaması bazı tanımların ise nazariyat kitaplarında birbiriyle örtüşmemesi gibi durumlar okuyucuda kafa karışıklığına yol açabilmektedir Nitekim usûl ritim düzüm ölçü gider metronom darb mertebe ve velvele terimleri ile ilgili olarak yapılan bilimsel bir araştırmada usûl kavramının ve bu kavramı oluşturan dinamiklerin açıklamalarında bir standart olmadığı kitapların hem kendi içlerinde hem de birbirleri arasında farklılıklar ve veya çelişkiler olduğu saptanmıştır 1 şeklindeki sonuç cümlesi konuya yeterince açıklık getirmektedir Bu sebeple usûl kavramı ve bu kavrama ilişkin gerekli tüm terminoloji bu kitapta yeniden ele alınmış bu terimler okuyucunun rahatça anlayabileceği ve pratikle çelişmeyecek bir şekilde yeniden tanımlanmaya çalışılmıştır Türk Müziği usûlleri Türk Halk Müziği ve Türk Sanat Müziği ayrımı yapılmadan birlikte ele alınmış günümüze kadar yalnızca birkaç örneği bize ulaşabilmiş veya henüz örnek bir eseri olmayan usûller ile yeni tertib edilmiş usûller de kitaba eklenmiştir Amaç kitabın sayfa sayısını arttırmak değildir Türk Müziği ile uğraşan gençlere usûllerimizin ne kadar zengin dinamik ve gelişmeye açık bir yapıda olduğunu göstermek usûllerin kullanımı ve yeni usûl üretme gibi hususlarda onları cesaretlendirmek Türk Müziği nin zenginliklerinden daha fazla yararlanmaları yönünde onları teşvik etmektir Günümüzde müzik pazarına aktif olarak beste üreten bestekârların eserlerinde sayısı üçü geçmeyen makam ses dizisi ve sadece birkaç usûlü kullanmaları birbirine benzeyen eserlerin bestelenmesindeki sebeplerden belki de en önemlisidir Bu yüzden genç bestekârların Türk Müziği nin zengin ses dizilerini ve usûllerini öğrenip bunları eserlerinde işlemelerini şiddetle tavsiye ediyoruz Böylece bestekarların hem pek çok yeniliğe ve buluşa yelken açabileceklerini hem de müzikteki zenginliğimizi tüm dünyaya daha kolay tanıtabileceklerini düşünüyoruz Bu kitapta her bir usûl Türk Halk Müziği ve veya Türk Sanat Müziği eserleriyle örneklendirilmiştir Örneği olmayan veya çok az örneği olan usûller için elden geldiğince ve tarafımızca bestelenmiş örnekler sunulmaya çalışılmıştır Henüz haberimiz olmayan elimize bilgisi geçmemiş usûlleri ise sonraki baskılarda kitaba eklemeyi arzu ediyor bu konuda iletişim adresimize gerekli bilgilerin gönderilmesini bekliyoruz