Türkçe Dersleri 2 Kitap Ses Bilgisi Tümce Anlatım ve Metin Dilbilim — Hüseyin Toptaş

Bu kitap Türkçe dilbilgisi konularının yanı sıra anlam anlatım metin dilbilimi ve iletişim gibi dilbilgisi dışı konularını da içeriyor adının Türkçe Dersleri olması bu yüzden İki kitap halinde yayımlanan bu eserin 1 kitabının alt başlıkları İletişim ve Dil Sözcük Sözcüğün Anlamı Sözcüğün Görevi ve Sözcüğün Yapısı 2 kitabının alt başlıkları ise Sesbilgisi Tümce Anlatım Metin Dilbilimi şeklinde düzenlenmiştir Türkçeyi bütüncü anlayışla çözümlemek için tümdengelim yöntemiyle tümceden başlamalıydım Tümcede sözcüklerin birbirleriyle kurduğu ilişkileri anlamın aldatıcı etkisinden uzak bir biçimde belirlemeli bu yolla SAUSSURE ve MARTİNET den öğrendiklerimin ışığında Türkçenin yapısını açıklamalıydım Bunun için Sözcüğün Görevi konusunu yaklaşık iki yüz seksen sayfada işledim Konuyu anlatırken matematik adı verilen bilim dilinden yararlandım Türkçedeki her iş bölümünü bir küme olarak aldım ve kümeyi matematikteki gibi çıkıntılı ayraç simgesiyle gösterdim Matematikteki kümenin özeliklerini Türkçeye uyguladım Hüseyin Cahit Yalçın ın Türkçedeki sözcüklerin sekiz türe ayrılabileceği görüşünü bu görüşü sürdürenleri eleştirdim Türkçede belirteç zarf diye bir sözcük türü olmadığını adların tümcede belirteç zarf tümleci görevine girebileceklerini ayrıntılı olarak açıkladım Adıl zamir konusunda geleneksel dilbilgisinin bilinen yaklaşımını bir yana ittim Adıl görevinin ad aktarmasından doğduğunu adılın sıfat sonrası bir görev olduğunu belirttim bu yüzden adıl görevini sıfat göreviyle birlikte ele aldım niteleme adılı ilgi adılı sayı adılı gibi geleneksel dilbilgisinde olmayan terimler önerdim Özne yüklem ilişkisine çatı yeni bir yaklaşım getirdim konuyu geniş bir biçimde ele aldım