Türkistan Milli Kurtuluş Hareketi
Türkistan Milli Kurtuluş Hareketi
Bilge Kültür Sanat
Türkistan Milli Kurtuluş Hareketi
Dil din ve tarihî geçmiş bağları ile birbirine sıkı sıkıya bağlı bu topluluklar kaynaşmak için bir önder bekliyorlardı Enver Paşa kendisini bu iş için biçilmiş kaftan olarak görüyordu Hemen faaliyete geçmek istedi Enver Paşa nın destanını anlayabilmek için içinde yaşadığı ortamı iyi bilmek gerekir Doğuştan Türk olduğundan atalarının menşeini unutmamıştı Bolşevikliğin iktidara gelişi ona Moskova ya silah zoru ile bağlı Türk soyundan gelen ülkelerin yakın bir gelecekte bağımsızlıklarına kavuşacakları ümidini vermişti Tam bağımsızlığa kadar giden muhtariyetlerin gerçekleşmesi komünist prensiplerine dil din soy töre ve gelenek bakımından yabancı olan Orta Asya halklarını büyük bir sevince boğmuştu Enver Paşa için bağımsızlık demek bütün yabancı etkilerden arınmak demekti Moskova daki yöneticiler her muhtar Devleti ayıran sınırları gösteren Sovyet Federasyonu haritasını gösterdiklerinde Enver Paşa ya yapılan değişikliği gayet güzel bir şekilde açıklamışlardı ama o yerinde bu Devletlerin varlığını tahkik etmeye gittiğinde ülkeye ve ülkenin diline yabancı Rus memurlarının doldurduğu basit idari birimlerden başka bir şey görememişti
Hiperlink Yayınları
Rusların Türk ülkelerinde yayılmaya başlaması XVI Asrın ikinci yarısından itibaren kendisini göstermiş 1552 de Kazan ve 1556 da Astrahan Hanlıkları nın işgal edilmesinden sonra Rus sınırları Hazar denizi kıyılarına ve Kafkaslara dayanmıştır Ural sahasının Rusların eline geçmesi ise özellikle Sibirya ve Türkistan istikâmetinde Rus yayılmasına geniş ölçüde fırsatlar sağlamıştır Ruslar bundan sonra 1742 de bütün Sibirya yı 1865 te Hokant 1868 de Buhara Emirliği ve 1873 de Hive Hanlığını işgal ederek Batı Türkistan ın işgalini tamamlamıştır Kazak topraklarındaki Rus ilerleyişi 1822 de Orta Cüz 1824 te Küçük Cüz Hanlıklarına son verilmesiyle devam etmiştir Uluğ Cüz topraklarının Hokant Hanlığı hâkimiyeti dışında kalan kısımları ise 1845 ve 1847 de Rus hâkimiyeti altına alınmıştır Daha sonra Uluğ Cüz Kazakları da Hokant Hanlığı ile Rusya arasında devam eden savaşlar sonrasında Rusya ya ilhak edilmiştir Bu çalışmada 1905 1917 yılları arasında Türkistan daki yenileşme hareketleri 1917 Bolşevik İhtilâli ve Türkistanlıların durumu 1917 1924 yılları arasında Türkistan Millî Devletleri Basmacılık Hareketi ve son olarak Sovyet Rusya nın Türkistan da takip ettiği sömürü faaliyetleri ele alınmıştır