Türkistanda Fikir Akımları — Ebubekir Güngör

Türkistan da XIX yüzyıl boyunca devam eden Rus işgallerine karşı siyasi ve askeri yöneticiler başarılı olamayınca Türkistan halkı tepkisini Rus yönetimine isyan ederek gösterdi Ancak halkın bu isyanları yerli halka insan kaybından ve artan baskıdan başka bir şey kazandırmadı Çarlık yönetiminin Türk ve Müslüman halka uyguladığı politikalar karşısında aydınlar çareyi düşmana karşı kültürel birleşmede buldular Bu birleşme Cedit hareketi temelinde İslamlık Türklük bilincinin Cedit okulları ve yayın organlarıyla Türkistan da yayılarak halkı aydınlatıp bilinçlendirme şeklinde kendini gösterdi Türkistan aydın önderlerinin yenileşme fikirlerini yansıtan İslamcılık Türkçülük ve Ceditçiiik Çarlık yönetimi altında haksız uygulamalara maruz kalan Türkistan yerli halkını esaretten kurtararak medeni gelişmeyi sağlamak amacıyla kurtuluş savaşının temel ideolojisini teşkil etti Dönemin siyasi sosyal ve ekonomik gelişimini doğrudan yönlendirdiği gibi günümüz Türkistan inin şekillenmesinde de önemli rol oynadı Bu çalışmanın odak noktasını Türkistan da fikirlerin ortaya çıkması ve fikirlerin yerli halkın kültürel siyasi hayatına etkisi oluşturmaktadır

Türkistan da XIX yüzyıl boyunca devam eden Rus işgallerine karşı siyasi ve askeri yöneticiler başarılı olamayınca Türkistan halkı tepkisini Rus yönetimine isyan ederek gösterdi Ancak halkın bu isyanları yerli halka insan kaybından ve artan baskıdan başka bir şey kazandırmadı Çarlık yönetiminin Türk ve Müslüman halka uyguladığı politikalar karşısında aydınlar çareyi düşmana karşı kültürel birleşmede buldular Bu birleşme Cedit hareketi temelinde İslamlık Türklük bilincinin Cedit okulları ve yayın organlarıyla Türkistan da yayılarak halkı aydınlatıp bilinçlendirme şeklinde kendini gösterdi Türkistan aydın önderlerinin yenileşme fikirlerini yansıtan İslamcılık Türkçülük ve Ceditçiiik Çarlık yönetimi altında haksız uygulamalara maruz kalan Türkistan yerli halkını esaretten kurtararak medeni gelişmeyi sağlamak amacıyla kurtuluş savaşının temel ideolojisini teşkil etti Dönemin siyasi sosyal ve ekonomik gelişimini doğrudan yönlendirdiği gibi günümüz Türkistan inin şekillenmesinde de önemli rol oynadı Bu çalışmanın odak noktasını Türkistan da fikirlerin ortaya çıkması ve fikirlerin yerli halkın kültürel siyasi hayatına etkisi oluşturmaktadır