Türkiye de Geri Kalmışlığın Tarihi

Bu kitap Türkiye de kürtajın biyopolitikasının AKP döneminde derinleştiğini ve yaşamın her alanına nüfuz ettiğini öne sürer ve bu bağlamda kullanılan teknikler ve söylemlerin kendinden önceki dönemlerden ayrıldığı neoliberal ve muhafazakâr politikaların milliyetçi ve cinsiyetçi ataklarla yürütüldüğü iddiasına dayanır Kürtaj kadınların kendi hayatlarına sahip çıkma mücadelelerindeki zorlu konulardan biridir Elinizdeki kitap tarihsel bir perspektiften kürtaj politikalarını ele alıyor Kürtaj ve doğum kontrolü ne zaman özel alanın kuytularından çıkıp devlet politikalarının konusu haline geldi Kadınların bedenleri üzerindeki denetimlerinin karşısına fetüsün yaşam hakkı nın çıkarılmasının anlamı neydi 20 yüzyıldaki nüfus politikaları ile günümüzün biyopolitikası arasında ne türden süreklilikler ve kopuşlar var Feministler bu zorlu konuyu nasıl tartıştılar Kadınların hayatlarına bedenlerine özgürlüklerine ve cinsiyet eşitliği fikrinin her türlü tezahürüne karşı saldırıların hız kazandığı bir dönemde kürtajın feminist tartışmasına dair bu kapsamlı çalışma zihin ve ufuk açıcı

Kayıt dışı ekonomi kapitalist rekabetçi bir yapıda varlığını herkesin kabul ettiği ancak doğası gereği boyutlarını bilemediği bu bilinemezlik yüzünden kendisine çok fazla önem atfettiği gizemli bir durum haline getirdiği akademik çalışmalara da çok fazla girmemiş bir konudur Bu yönüyle kayıt dışı ekonominin bilinen bilinmeyenidir Kayıt dışı ekonomik faaliyetin mevcut yasa ve düzenlemeler dışında kalması sonucunu ortaya çıkarmaktadır Doğası gereği doğrudan gözlemlenemeyen kayıt dışı ekonomi ülkelerin ekonomik tarihi sosyal siyasi özelliklerine göre şekillenmekte ve ekonomik yapı içerisinde alternatif bir düzen olarak ortaya çıkmaktadır Her ülkenin kayıt dışısı kendine göredir Ancak son dönemlerde serbestleşme ve kuralsızlaşmanın getirdiği küreselleşme bağlamında kayıt dışının da içeriği evrenselleşmeye başlamıştır Piyasa denge fiyatlarını bozan rekabeti zedeliyen kayıt dışının kendisi gibi bununla mücadele de sınırlar üstü küresel boyutlarda yapılmakta en azından söylem düzeyinde de olsa bu hedeflenmektedir Tarih içinde kayıt dışı faaliyetlerin sermayenin ilkel birikimi çerçevesinde varlığı kamu otoritelerince kabul edilebilmişken onun ekonomik ilişkilerin düzenlenmesinde oynadığı öncü rolün de ilelebet devam etmesine izin verilmeyeceği açığa çıkmıştır Kayıt dışı ekonomi öncelikle bir sermaye birikim sorunudur Bu anlamda kayıt içi ekonomiyle tamamlayıcılık ilişkisi vardır Eğer kayıt dışı çok büyürse kayıt içi ekonomiyi ve piyasa mekanizmalarını boğar yok eder Kapitalizmin kaotik yapısı bu durumu teşvik edici unsurlarla doludur O yüzden kayıt dışı ekonominin boyutlarını bilmek ekonominin iyi yönetilmesinin bir parçasıdır Özellikle kayıt dışı ekonominin büyük boyutlara ulaşması buna yönelik politikaların geliştirilmesi önem kazanmaktadır Dolayısıyla kayıt dışı ekonominin ölçümlenmesi neden ve sonuçlarının tespit edilmesi kayıt dışı ekonominin fayda ve zararlarının ortaya konulması konuya ilişkin ne tür politikalar geliştirilebilir sorusunun yanıtlanmasına yardımcı olacaktır Bu yönüyle kayıt dışı ekonomi konusunda ortaya konulacak akademik araştırmalar bilimsel çalışmalar karar vericiler için yol gösterici nitelikte olacak ve iktisadi kalkınma için uygun politikalar geliştirilmesine katkı sağlayacaktır Bu çalışma kayıt dışının ölçümlenmesi neden ve sonuçları ekonomik olan ile olmayan arasındaki etkileşimi Türkiye özelinde incelemektedir

Türkiye öteki geri kalmış ülkelerle kıyaslanmayacak kadar köklü bir kültüre tarihe devlet geleneğine sahiptir stratejik öneminden folklor çeşitliliğine uzanan ayrıcalıkları bölgesel bir liderliğin potansiyel gücü kalkınmanın insan ve kaynak şeklindeki hammaddeleri vardır Ve bütün bu özelliklerine 200 yıllık çabalarına rağmen Türkiye geri kalmışlığı aşamamış bir ülkedir Temeldeki bozukluğun 600 yıllık tarihin ve günümüzdeki genel durumun incelenmesi sonucunda ortaya şöyle bir gerçek çıkmaktadır Türkiye nin asıl meselesi kalkınmayı sağlayacak birikimlerin yokluğu değil yanlış yönde ve biçimde kalkınmaya önder olamayacak sınıf ve zümrelerin önderliğinde kullanılmış olmasıdır Birikimleri harekete geçirecek dinamiklerin yeterli olmayışıdır Türkiye de bin yıllık bir kültürün süzgecinden geçmiş insan birikimi de vardır hatta sermaye de Mesele bunların yanlış kullanılmasından ya da hiç kullanılmamasından doğuyor Yani un da vardır yağ da vardır şeker de Ancak helvanın yapılması için uygulanan tarif hatalıdır Türkiye Cumhuriyeti nin yetiştirdiği en değerli siyasetçilerden biri ve en uzun süre görev yapmış dışişleri bakanlarından olan İsmail Cem aynı zamanda bir düşün adamıydı Türkiye nin yakıcı sorunlarını iyi kavramış sahip olduğu geniş birikim sayesinde bu sorunları geçmişten bugüne tarihten şimdiki zamana uzanan bir süreçte neden sonuç ilişkileri içinde ve bir model kapsamında açıklama yolunu seçmişti Bu önemli düşünsel çabanın ilk ürünü sayılabilecek ve herkesin kolayca anlayacağı bir üslupla kâğıda dökülen Türkiye de Geri Kalmışlığın Tarihi son 35 yılın en çok okunan tarih eserlerinden biri olurken en az bir veya iki kuşağın siyasal ve kültürel tercihlerini de şu veya bu ölçüde etkiledi Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları İsmail Cem in bütün eserlerinin basımına yayıncılık tarihimizin kült kitapları ndan biriyle başlamaktan mutluluk duyuyor

Niyazi Berkes in ilk kez 1964 te The Development of Secularism in Turkey başlığıyla İngilizce yayımlanan bu başyapıtı daha sonra dilimize de kazandırılmış Cumhuriyet in 50 yılında ve daha sonra 1978 de iki baskısı yapılmıştır Berkes in kitaba sonradar eklediği notlar da göz önüne alınarak ekseksiz bir kaynakça ve dizinle tekrar Türk okuruna sunduğumuz bu önemli çalışmada Türkiye nin geleneksel devlet sisteminden laik bir yönetime geçişinin kapsamlı tarihi Berkes in özgün yaklaşımları ve benzersiz yorumları eşliğinde okunabilir Cumhuriyet tarihine damgasını vurmuş 75 kitaptan biri sayılan bu vazgeçilmez kaynak bu köklü değişim süreci içindeki ekonomik yapıya ve buna bağlı teknik gelişmelere de ışık tutmakta bunlara koşut olarak gelişen siyasal ve dinsel dönüşümleri de toplumdaki yansımalarıylabirlikte ele almaktadır Alanındaki en nitelikli tarih incelemesi diyebileceğimiz bu önemli çalışma okurun Türkiye nin bugününü belli işaret noktalarından hareketle okumasını sağlayacak daha sağlıklı değerlendirmeler için bir çıkış noktası oluşturacaktır

Göç konusu kısa ve uzun vadede Türkiye nin temel meseleleri ve değişen öncelikleri arasında en önemli gündemlerinden birini oluşturmaktadır Yakın dönemde göçlerin önemli ölçüde artış göstermesi Avrupa Birliği uyum süreci ve özellikle 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu nun kabul edilmesiyle birlikte göç konusu kamu yönetimi disiplininin önemli çalışma alanlarından biri haline gelmeye başlamıştır Bu konuda yapılan çalışmalarda özellikle son dönemde önemli bir artış gözlenmesine rağmen göç politikaları alanındaki değişimleri Cumhuriyet öncesi dönemle ilişkili bir şekilde ele alan aynı anda mevcut göç politikalarındaki sorunları açıklayan göçmen ve mültecilerin hak ve hizmetlerden ne ölçüde yararlanabildiklerini inceleyen yeterli bir çalışma örneği olduğu söylenemez Bu nedenle çalışmada Türkiye deki göç politikalarının tarihsel süreçteki değişimi kurumsallaşma ile ilişkili gelişmeler ve göç politikaları alanında gözlemlenen sorunlar araştırılmaktadır Çalışmanın genel olarak amacı göç politikalarının tarihsel süreçteki değişimini inceleyerek günümüz göç politikalarına dair bütüncül bir bakış açısı sunmaktır Bu çerçevede birinci bölümde çalışmaya temel oluşturacak bir arka plan geliştirmek amacıyla göçün kavram teori ve politika boyutlarına odaklanılmaktadır İkinci bölümde Geç Osmanlı Dönemi nden 1980 lere uzanan süreçte göç örüntüleri göç politikaları ve kurumsallaşmada meydana gelen değişim üzerinde durulmaktadır Üçüncü bölümün konusunu 1980 lerden itibaren göç örüntülerinde ve buna bağlı olarak göç politikalarında nasıl bir değişim gerçekleştiği sorusu oluşturmaktadır Dördüncü bölümde öncelikle göç yönetiminde ve kurumsallaşmada yeni dönemde meydana gelen değişiklikler ve bu alanda faaliyetlerde bulunan aktörlerin rolleri ele alınarak göç yönetim sisteminin ayrıntılı bir incelemesi yapılmaktadır Bunlarla birlikte göç politikaları alanında öne çıkan sorunların neler olduğu araştırılmakta ve belirlenen sorunlara yönelik bazı çözüm önerileri sunulmaktadır Sonuç olarak çalışmada göçle ilgili politikaların ve kurumsallaşmanın son döneme özgü olmadığı bu alana ilişkin politikalarda çeşitli içsel ve dışsal dinamiklere bağlı olarak tarihsel süreçte önemli değişiklikler yaşandığı ve göç politikaları alanının bazı sorunları ihtiva ettiği vurgulanmıştır