Türkiye de Hükûmet Sistemi Tartışmaları Ve Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sisteminde Yasama Ve Yürütme Organları Arasındaki İlişkiler — Ferhat Uslu

ÜÇÜNCÜ BASKIYA ÖNSÖZ XI İÇİNDEKİLER XIII KISALTMALAR XXVII TABLOLAR LİSTESİ XXXIII GİRİŞ 1 BİRİNCİ BÖLÜM YASAMA VE YÜRÜTME ORGANLARI ARASINDAKİ İLİŞKİLERE GENEL BAKIŞ VE BAZI HÜKÛMET SİSTEMİ UYGULAMALARI GENEL OLARAK 23 KUVVETLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERE GÖRE HÜKÛMET SİSTEMLERİ 27 Parlamenter Hükûmet Sistemi 34 Genel Olarak 39 Parlamenter Hükûmet Sisteminin Birleşik Krallık Uygulaması Westminster Sistemi ya da Çoğunlukçu Sistem ve Yasama ile Yürütme Organları Arasındaki İlişkiler 51 Parlamento Lordlar Kamarası ve Avam Kama rası 66 Lordlar Kamarası House of Lords 67 Avam Kamarası House of Commons 69 Yürütme Organı Kral Kraliçe ve Kabine 74 Kral Kraliçe The Crown 74 Kabine Cabinet Başbakan ve Bakanlar 79 Gölge Kabine Shadow Cabinet 83 Yasama ve Yürütme Organları Arasındaki İlişki ler 83 Kanun Yapım Sürecinde Yürütme Organının Etkisi 84 Devlet Başkanının Kanunları Veto Yetkisi 87 Devlet Başkanının Avam Kamarası nı Fesih Yetkisi 88 Prorogation 90 İkincil Kanunlar ya da İkincil Yasama Biçim leri 92 Karşı İmza Kuralı 94 Parlamento nun Yürütme Organını Denetle me Araçları 96 Güven Oylaması Güvensizlik Oylama sı 96 Yazılı ve Sözlü Soru 97 Görüşmeler 99 Komisyonlar ya da Komiteler 100 Parlamenter Hükûmet Sisteminin Federal Almanya Cumhuriyeti Uygulaması ve Yasama ile Yürütme Organları Arasındaki İlişkiler 104 Yasama Organı Federal Meclis Bundestag ve Federal Konsey Bundesrat 105 Yürütme Organı Federal Cumhurbaşkanı ve Federal Bakanlar Kurulu 116 Federal Cumhurbaşkanı Bundespräsident 116 Federal Bakanlar Kurulu Bundesregierung Federal Başbakan Şansölye ve Federal Bakanlar 126 Yasama ve Yürütme Organları Arasındaki İliş kiler 132 Kanun Yapım Sürecinde Yürütme Organının Etkisi 132 Cumhurbaşkanı nın Kanunları Veto Yetkisi 135 Cumhurbaşkanı nın Federal Meclis i Fesih Yetkisi 136 Kanun Hükmünde Kararnameler 137 Zorunlu ya da İvedi Yasama Durumu 139 Karşı İmza Kuralı 140 Parlamentonun Yürütme Organını Denetle me Araçları 142 Soru 143 Fesih Tehdidi Altında Güven Oylama sı 146 Kurucu ya da Yapıcı Güvensizlik Oyu 147 Araştırma Komisyonları 148 Komisyonlar 149 Başkanlık Hükûmet Sistemi 152 Genel Olarak 153 Başkanlık Hükûmet Sisteminin Amerika Birleşik Devletleri Uygulaması ve Yasama ile Yürütme Organları Arasındaki İlişkiler 162 Yasama Organı Kongre Congress 168 Temsilciler Meclisi House of Representati ves 170 Senato Senate 172 Yürütme Organı Başkan President 174 Başkan Yardımcısı Vice Presedent 185 1789 2023 Yılları Arasında Görev Yapan Baş kanlar ve Başkan Yardımcıları 187 Yasama ve Yürütme Organları Arasındaki İlişki ler 197 Kanun Yapım Sürecinde Yürütme Organının Etkisi 199 Başkan ın Kanunları Veto Yetkisi 202 30 04 1789 ile 20 06 2023 Tarihleri Ara sında Görev Yapan Amerika Birleşik Devletleri Başkanları ve Veto Ettikleri Kanun Sayıları 203 Başkanlık Kararnameleri Executive Orders 208 30 04 1789 ile 20 06 2023 Tarihleri Ara sında Görev Yapan Amerika Birleşik Devletleri Başkanları ve İmzaladıkları Başkanlık Kararnameleri 213 Birleşik Devletler Yüksek Mahkemesi The Supreme Court of the United States 218 Bütçe Sürecinde Kongre ve Başkan 221 Senato nun Bazı Atamaları Onaylama Yetkisi 225 Suçlandırma Mekanizması Impeachment 229 1799 ile 2023 Yılları Arasında Gerçek leştirilen Impeachment Yargılamaları nın Sonuçları 232 Yarı Başkanlık Hükûmet Sistemi 236 İKİNCİ BÖLÜM PARLAMENTER HÜKÛMET SİSTEMİNİN TÜRKİYE UYGULAMALARINA GENEL BAKIŞ GENEL OLARAK 259 1876 KĀNÛN I ESÂSÎ DE 22 08 1909 TARİHLİ ANAYA SA DEĞİŞİKLİKLERİ SONRASI DÖNEM 290 Yasama Organı Heyet i Umûmî ya da Meclis i Umûmî 298 Heyet i Meb ûsan ya da Meclis i Meb ûsan 300 Heyet i A yân ya da Meclis i A yân 306 Yürütme Organı Pâdişâh ve Heyet i Vükelâ ya da Meclis i Vükelâ 309 Pâdişâh 310 Heyet i Vükelâ ya da Meclis i Vükelâ 314 Meşrutiyet Dönemi nde Görev Yapan Hükû metler 318 Yasama ve Yürütme Organları Arasındaki İlişkiler 321 Pâdişâh ın Kanunları Veto Yetkisi 321 Pâdişâh ın Heyet i

İÇİNDEKİLER DÖRDÜNCÜ BASKIYA ÖNSÖZ XI İÇİNDEKİLER XIII KISALTMALAR XXVII TABLOLAR LİSTESİ XXXV GİRİŞ 1 BİRİNCİ BÖLÜM YASAMA VE YÜRÜTME ORGANLARI ARASINDAKİ İLİŞKİLERE GENEL BAKIŞ VE BAZI HÜKÛMET SİSTEMİ UYGULAMALARI I GENEL OLARAK 23 II KUVVETLER ARASINDAKİ İLİŞKİLERE GÖRE HÜ KÛMET SİSTEMLERİ 28 A Parlamenter Hükûmet Sistemi 34 1 Genel Olarak 40 2 Parlamenter Hükûmet Sisteminin Birleşik Krallık Uygulaması Westminster Sistemi ya da Çoğunluk çu Sistem ve Yasama ile Yürütme Organları Arasın daki İlişkiler 52 a Parlamento Lordlar Kamarası ve Avam Kamara sı 68 1 Lordlar Kamarası House of Lords 69 2 Avam Kamarası House of Commons 71 b Yürütme Organı Kral Kraliçe ve Kabine 77 1 Kral Kraliçe The Crown 77 2 Kabine Cabinet Başbakan ve Bakanlar 82 a Gölge Kabine Shadow Cabinet 86 c Yasama ve Yürütme Organları Arasındaki İlişki ler 87 1 Kanun Yapım Sürecinde Yürütme Organının Etkisi 87 2 Devlet Başkanının Kanunları Veto Yetkisi 90 3 Devlet Başkanının Avam Kamarası nı Fesih Yetkisi 92 4 Prorogation 94 5 İkincil Kanunlar ya da İkincil Yasama Biçim leri 95 6 Karşı İmza Kuralı 98 7 Parlamento nun Yürütme Organını Denetle me Araçları 99 a Güven Oylaması Güvensizlik Oylaması 100 b Yazılı ve Sözlü Soru 101 c Görüşmeler 103 d Komisyonlar ya da Komiteler 104 3 Parlamenter Hükûmet Sisteminin Federal Almanya Cumhuriyeti Uygulaması ve Yasama ile Yürütme Organları Arasındaki İlişkiler 108 a Yasama Organı Federal Meclis Bundestag ve Federal Konsey Bundesrat 109 b Yürütme Organı Federal Cumhurbaşkanı ve Fe deral Bakanlar Kurulu 120 1 Federal Cumhurbaşkanı Bundespräsident 121 2 Federal Bakanlar Kurulu Bundesregierung Federal Başbakan Şansölye ve Federal Bakanlar 130 c Yasama ve Yürütme Organları Arasındaki İlişki ler 136 1 Kanun Yapım Sürecinde Yürütme Organının Etkisi 137 2 Cumhurbaşkanı nın Kanunları Veto Yetkisi 139 3 Cumhurbaşkanı nın Federal Meclis i Fesih Yetkisi 141 4 Kanun Hükmünde Kararnameler 141 5 Zorunlu ya da İvedi Yasama Durumu 144 6 Karşı İmza Kuralı 145 7 Parlamentonun Yürütme Organını Denetle me Araçları 147 a Soru 148 b Fesih Tehdidi Altında Güven Oylaması 151 c Kurucu ya da Yapıcı Güvensizlik Oyu 152 d Araştırma Komisyonları 153 e Komisyonlar 154 B Başkanlık Hükûmet Sistemi 158 1 Genel Olarak 158 2 Başkanlık Hükûmet Sisteminin Amerika Birleşik Devletleri Uygulaması ve Yasama ile Yürütme Organları Arasındaki İlişkiler 168 a Yasama Organı Kongre Congress 174 1 Temsilciler Meclisi House of Representati ves 176 2 Senato Senate 179 b Yürütme Organı Başkan President 181 1 Başkan Yardımcısı Vice President 192 2 1789 2024 Yılları Arasında Görev Yapan Baş kanlar ve Başkan Yardımcıları 194 c Yasama ve Yürütme Organları Arasındaki İlişki ler 205 1 Kanun Yapım Sürecinde Yürütme Organının Etkisi 207 2 Başkan ın Kanunları Veto Yetkisi 210 a 30 04 1789 ile 25 01 2024 Tarihleri Arasın da Görev Yapan Amerika Birleşik Devlet leri Başkanları ve Veto Ettikleri Kanun Sa yıları 211 3 Başkanlık Kararnameleri Executive Orders 216 a 30 04 1789 ile 12 04 2024 Tarihleri Arasın da Görev Yapan Amerika Birleşik Devlet leri Başkanları ve İmzaladıkları Başkanlık Kararnameleri 221 4 Birleşik Devletler Yüksek Mahkemesi The Supreme Court of the United States 227 5 Bütçe Sürecinde Kongre ve Başkan 230 6 Senato nun Bazı Atamaları Onaylama Yetkisi 234 7 Suçlandırma Mekanizması Impeachment 238 a 1799 ile 2024 Yılları Arasında Gerçekleşti rilen Impeachment Yargılamalarının So nuçları 242 C Yarı Başkanlık Hükûmet Sistemi 245 İKİNCİ BÖLÜM PARLAMENTER HÜKÛMET SİSTEMİNİN TÜRKİYE UYGULAMALARINA GENEL BAKIŞ I GENEL OLARAK 269 II 1876 KĀNÛN I ESÂSÎ DE 22 08 1909 TARİHLİ ANAYA SA DEĞİŞİKLİKLERİ SONRASI DÖNEM 301 A Yasama Organı Heyet i Umûmî ya da Meclis i Umûmî 309 1 Heyet i Meb û