Türkiye de Kayıt Dışı Ekonomi — Emrah Eroğlu Sedat Aybar

Prof Dr Sedat Aybar İstanbul AydınÜniversitesi Ekonomi ve Finans Bölümü Başkanı 9 Eylül Üniversitesi İzmir Uluslararası iktisat Bölümünden 1982 yılında mezun oldu Londra Üniversitesi School of Oriental and African Studies de SOAS Master ve Doktora dereceleri aldı Paris Oxford ve Londra Üniversitelerinde araştırmalar yaptı İstanbul Aydın Üniversitesi Afrika Araştırmaları ile Çin Çalışmaları Merkezi Müdürü Londra da finans sektöründe yönetici Londra Üniversitesinde öğretim üyesi olarak uzun yıllar çalıştı İngiltere de City East London Oxford Brookes gibi üniversitelerde Güney Kore Çin Brezilya Polonya ve ABD üniversitelerinde ekonomi ve finans dersleri verdi Londra da SOAS ın uzaktan eğitim programında Master seviyesinde ders vermeye devam etmektedir The Economist dergisine bağlı Eıu da araştırma yazıları yazdı Kalkınma Ekonomisi Bankacılık ve Finans Merkez Bankası Bağımsızlığı Karşılaştırmalı İktisadi Büyüme Afrika ve Asya Ekonomileri ve Türkiye Ekonomisi konularında yayınlanmış makaleleri bulunuyor Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı UNDP Asya Kalkınma Bankası ADB ve Denizaşırı Ülkeler Kalkınma Ajansı ODA gibi uluslararası kuruluşlara danışmanlık yaptı İau de yayınlanan Florya Chronicles of Political Economy dergisinin kurucu editörü Columbia Üniversitesi New York ABD ile birlikte yapılan Emerging Markets Global Players Projesi yöneticisi Dr Emrah Eroğlu 1982 Bursa doğumludur 2004 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi iktisadi idari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü nden mezun olan yazar sonrasında Ege üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Para Banka yüksek lisans ve Kadir Has üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Finans ve Bankacılık alınanda doktora programlarını tamamlamıştır 2008 yılından bu yana Ziraat Bankası nda kurumsal krediler alanında farklı birimlerde çalışan Eroğlu halen aynı kurumda Girişimci Krediler Tahsis ve Yönetimi biriminde çalışmaya devam etmektedir

Kayıt dışı ekonomi kapitalist rekabetçi bir yapıda varlığını herkesin kabul ettiği ancak doğası gereği boyutlarını bilemediği bu bilinemezlik yüzünden kendisine çok fazla önem atfettiği gizemli bir durum haline getirdiği akademik çalışmalara da çok fazla girmemiş bir konudur Bu yönüyle kayıt dışı ekonominin bilinen bilinmeyenidir Kayıt dışı ekonomik faaliyetin mevcut yasa ve düzenlemeler dışında kalması sonucunu ortaya çıkarmaktadır Doğası gereği doğrudan gözlemlenemeyen kayıt dışı ekonomi ülkelerin ekonomik tarihi sosyal siyasi özelliklerine göre şekillenmekte ve ekonomik yapı içerisinde alternatif bir düzen olarak ortaya çıkmaktadır Her ülkenin kayıt dışısı kendine göredir Ancak son dönemlerde serbestleşme ve kuralsızlaşmanın getirdiği küreselleşme bağlamında kayıt dışının da içeriği evrenselleşmeye başlamıştır Piyasa denge fiyatlarını bozan rekabeti zedeliyen kayıt dışının kendisi gibi bununla mücadele de sınırlar üstü küresel boyutlarda yapılmakta en azından söylem düzeyinde de olsa bu hedeflenmektedir Tarih içinde kayıt dışı faaliyetlerin sermayenin ilkel birikimi çerçevesinde varlığı kamu otoritelerince kabul edilebilmişken onun ekonomik ilişkilerin düzenlenmesinde oynadığı öncü rolün de ilelebet devam etmesine izin verilmeyeceği açığa çıkmıştır Kayıt dışı ekonomi öncelikle bir sermaye birikim sorunudur Bu anlamda kayıt içi ekonomiyle tamamlayıcılık ilişkisi vardır Eğer kayıt dışı çok büyürse kayıt içi ekonomiyi ve piyasa mekanizmalarını boğar yok eder Kapitalizmin kaotik yapısı bu durumu teşvik edici unsurlarla doludur O yüzden kayıt dışı ekonominin boyutlarını bilmek ekonominin iyi yönetilmesinin bir parçasıdır Özellikle kayıt dışı ekonominin büyük boyutlara ulaşması buna yönelik politikaların geliştirilmesi önem kazanmaktadır Dolayısıyla kayıt dışı ekonominin ölçümlenmesi neden ve sonuçlarının tespit edilmesi kayıt dışı ekonominin fayda ve zararlarının ortaya konulması konuya ilişkin ne tür politikalar geliştirilebilir sorusunun yanıtlanmasına yardımcı olacaktır Bu yönüyle kayıt dışı ekonomi konusunda ortaya konulacak akademik araştırmalar bilimsel çalışmalar karar vericiler için yol gösterici nitelikte olacak ve iktisadi kalkınma için uygun politikalar geliştirilmesine katkı sağlayacaktır Bu çalışma kayıt dışının ölçümlenmesi neden ve sonuçları ekonomik olan ile olmayan arasındaki etkileşimi Türkiye özelinde incelemektedir