Türkiye de Kültürel İktidarın Kuruluşu — Yılmaz Çolak

Türkiye de kültürel yapı tarihselliğinin ürünü olarak çeşitli ve çok katmanlıdır Cumhuriyet döneminin Kemalist siyaset anlayışı bu çeşitliliği yansıtacak bir zemin inşa edemediği gibi kendisine muhalif siyasal hareketlere de izledikleri yol bakımından ilham vermiştir

Türkiye de kültürel yapı tarihselliğinin ürünü olarak çeşitli ve çok katmanlıdır Cumhuriyet döneminin Kemalist siyaset anlayışı bu çeşitliliği yansıtacak bir zemin inşa edemediği gibi kendisine muhalif siyasal hareketlere de izledikleri yol bakımından ilham vermiştir img src https s3 eu west 1 amazonaws com dia kitadagitim ckeditor_assets pictures 53 content_1_original_original jpg alt height 15 width 15 font size 1 color white font img

Türkiye deki siyasal iktidar mücadelesi büyük ölçüde hayat tarzları üzerinden yürümüştür Hikâyeyi Tanzimat a kadar geri götürmek mümkünse de bu sahadaki en şedit çatışmalara Cumhuriyet in çok partili dönemi sahne olmuştur Gerilimin temel nedeni devlet alanını tahakkümünde tutan küçük bir bürokratik oligarşinin siyasal sınırları da kendi hayat tarzı istikametinde ve tek taraflı biçimde çizmiş olmasıdır Hatları tek partili dönemde belirginleşen ve askerî darbeler vasıtasıyla defaatle tahkim edilen bu kültürel iktidar Türkiye deki gerçek siyasi gücün ve vesayetin de can damarı olmuştur Tek parti dönemi mahsulü kültürel iktidarın haritasını çizmeyi ve vesayetçi demokrasi zihniyetinin kodlarını çözmeyi sağlayacağını savunan bu kitap Türkiye siyasetini anlamak için bizi ufkun ötesine bakmaya davet ediyor

Türk modernleşmesinin iki yüz yıllık hikâyesini yeni bir siyasî yapı tesis etmenin yanı sıra yeni bir hayat tarzını oluşturmak ve topluma yaymak arzusu olarak görmek mümkündür Öyle ki herkesi tek tipleştirme gayretindeki bu arzu geçen her dönem zarfında toplum üzerindeki tesirini daha büyük bir basınçla göstermiştir Nitekim Şerif Mardin in Merkez Çevre ayrımı ile İdris Küçükömer in Sağ Sol farklılığının anlamsızlığı üzerinden anlatmak istediklerinin de Türkiye deki mücadelenin siyasî olmaktan ziyade kültürel kimliklere dayandığı şeklinde düşünülebilir Mardin in ve Küçükömer in temas ettikleri bu mücadelenin kendisini modern ilerici ve her şeyiyle örnek alınması gereken yeni kültürün temsilcileri ile yüzyıllardır kendi inandıkları ve benimsedikleri şekilde yaşamayı arzu eden eski kültürün mensupları arasında yaşandığı şeklindeki yorumları beraberinde getirmektedir Yılmaz Çolak ın Türkiye de Kültürel İktidarın Kuruluşu 1923 1945 isimli eseri de işte bu iki yüz yıllık mücadelenin doğrudan muhasebesini yapmayı amaçlıyor Eserde ilk olarak Tanzimat ın aydın devlet adamlarıyla tohumları atılan bu yeni kültürel iktidarın etkisini her geçen dönemde arttırdığına işaret ediliyor Buradan hareketle İttihat Terakki döneminde bu yeni ve heyecanlı zümrenin toplum mühendisliğinin dozunu artırdığı ve devletin bekasıyla kendi varlığını terazinin kefelerine başarıyla yerleştirdiği ifade ediliyor 1923 te kurulan yeni devletin temsilcilerinin geçmişten devraldıkları kültürel ve toplumsal çeşitliliği ciddi bir tehdit unsuru olarak görürken toplum mühendisliğine devam etmek suretiyle karargâh olarak seçtikleri siyasî ve toplumsal alanda yeni kültürel değerleri belirledikleri anlatılıyor Bu eser yakın tarihimizi sadece siyasî farklılıklar üzerinden okumanın geçmişi ve bugünü anlamada yetersiz kalacağını ortaya koyarken günümüzdeki mevcut çatışmaların kaynağının esasında siyaseti de aşan farklı kültürel zeminlerden ve beklentilerden kaynaklandığını kaydediyor Vesayetçi siyasî idarî ve iktisadî iktidarlarla mücadele ederek büyüyen ve güçlenen Türkiye deki gerçek siyasî gücü elinde tutan Kültürel İktidarla da yüzleşmek bu nedenle büyük önem taşıyor Salih Zeki Haklı İçindekiler Osmanlı Modernleşmesi Toplum Tahayyülünün Dönüşümü İttihat Terakki Yeni Toplum Yaratma Fikri Kemalist Siyasal İktidarın Şekillenmesinde Medeniyet ve Kültür Kemalist Kültürel İktidarın Şekillenmesi Hukuki ve Kurumsal Altyapı Yeni Anlam Dünyası Arayışı Dil Politikaları Yeni Hafıza Kemalist Tarih Yazımı ve Kültür Üretimi Modern Zamanlarda Devlet Kültür İlişkisi

Türk modernleşmesinin iki yüz yıllık hikâyesini yeni bir siyasî yapı tesis etmenin yanı sıra yeni bir hayat tarzını oluşturmak ve topluma yaymak arzusu olarak görmek mümkündür Öyle ki herkesi tek tipleştirme gayretindeki bu arzu geçen her dönem zarfında toplum üzerindeki tesirini daha büyük bir basınçla göstermiştir Nitekim Şerif Mardin in Merkez Çevre ayrımı ile İdris Küçükömer in Sağ Sol farklılığının anlamsızlığı üzerinden anlatmak istediklerinin de Türkiye deki mücadelenin siyasî olmaktan ziyade kültürel kimliklere dayandığı şeklinde düşünülebilir Mardin in ve Küçükömer in temas ettikleri bu mücadelenin kendisini modern ilerici ve her şeyiyle örnek alınması gereken yeni kültürün temsilcileri ile yüzyıllardır kendi inandıkları ve benimsedikleri şekilde yaşamayı arzu eden eski kültürün mensupları arasında yaşandığı şeklindeki yorumları beraberinde getirmektedir Yılmaz Çolak ın Türkiye de Kültürel İktidarın Kuruluşu 1923 1945 isimli eseri de işte bu iki yüz yıllık mücadelenin doğrudan muhasebesini yapmayı amaçlıyor Eserde ilk olarak Tanzimat ın aydın devlet adamlarıyla tohumları atılan bu yeni kültürel iktidarın etkisini her geçen dönemde arttırdığına işaret ediliyor Buradan hareketle İttihat Terakki döneminde bu yeni ve heyecanlı zümrenin toplum mühendisliğinin dozunu artırdığı ve devletin bekasıyla kendi varlığını terazinin kefelerine başarıyla yerleştirdiği ifade ediliyor 1923 te kurulan yeni devletin temsilcilerinin geçmişten devraldıkları kültürel ve toplumsal çeşitliliği ciddi bir tehdit unsuru olarak görürken toplum mühendisliğine devam etmek suretiyle karargâh olarak seçtikleri siyasî ve toplumsal alanda yeni kültürel değerleri belirledikleri anlatılıyor Bu eser yakın tarihimizi sadece siyasî farklılıklar üzerinden okumanın geçmişi ve bugünü anlamada yetersiz kalacağını ortaya koyarken günümüzdeki mevcut çatışmaların kaynağının esasında siyaseti de aşan farklı kültürel zeminlerden ve beklentilerden kaynaklandığını kaydediyor Vesayetçi siyasî idarî ve iktisadî iktidarlarla mücadele ederek büyüyen ve güçlenen Türkiye deki gerçek siyasî gücü elinde tutan Kültürel İktidarla da yüzleşmek bu nedenle büyük önem taşıyor Salih Zeki HaklıİçindekilerOsmanlı Modernleşmesi Toplum Tahayyülünün Dönüşümüİttihat Terakki Yeni Toplum Yaratma FikriKemalist Siyasal İktidarın Şekillenmesinde Medeniyet ve KültürKemalist Kültürel İktidarın Şekillenmesi Hukuki ve Kurumsal AltyapıYeni Anlam Dünyası Arayışı Dil PolitikalarıYeni Hafıza Kemalist Tarih Yazımı ve Kültür ÜretimiModern Zamanlarda Devlet Kültür İlişkisi

Türkiye deki siyasal iktidar mücadelesi büyük ölçüde hayat tarzları üzerinden yürümüştür Hikâyeyi Tanzimat a kadar geri götürmek mümkünse de bu sahadaki en şedit çatışmalara Cumhuriyet in çok partili dönemi sahne olmuştur Gerilimin temel nedeni devlet alanını tahakkümünde tutan küçük bir bürokratik oligarşinin siyasal sınırları da kendi hayat tarzı istikametinde ve tek taraflı biçimde çizmiş olmasıdır Hatları tek partili dönemde belirginleşen ve askerî darbe ler vasıtasıyla defaatle tahkim edilen bu kültürel iktidar Tür kiye deki gerçek siyasi gücün ve vesaye tin de can damarı olmuştur Tek parti dönemi mahsulü kültürel iktidarın haritasını çizmeyi ve vesayetçi demokrasi zihniyetinin kodlarını çözmeyi sağlayacağını savunan bu kitap Türkiye siyasetini anlamak için bizi ufkun ötesine bakmaya davet ediyor

Türkiye deki siyasal iktidar mücadelesi büyük ölçüde hayat tarzları üzerinden yürümüştür Hikâyeyi Tanzimat a kadar geri götürmek mümkünse de bu sahadaki en şedit çatışmalara Cumhuriyet in çok partili dönemi sahne olmuştur Gerilimin temel nedeni devlet alanını tahakkümünde tutan küçük bir bürokratik oligarşinin siyasal sınırları da kendi hayat tarzı istikametinde ve tek taraflı biçimde çizmiş olmasıdır Hatları tek partili dönemde belirginleşen ve askerî darbeler vasıtasıyla defaatle tahkim edilen bu kültürel iktidar Türkiye deki gerçek siyasi gücün ve vesaye tin de can damarı olmuştur Tek parti dönemi mahsulü kültürel iktidarın haritasını çizmeyi ve vesayetçi demokrasi zihniyetinin kodlarını çözmeyi sağlayacağını savunan bu kitap Türkiye siyasetini anlamak için bizi ufkun ötesine bakmaya davet ediyor

Türkiye deki siyasal iktidar mücadelesi büyük ölçüde hayat tarzları üzerinden yürümüştür Hikâyeyi Tanzimat a kadar geri götürmek mümkünse de bu sahadaki en şedit çatışmalara Cumhuriyet in çok partili dönemi sahne olmuştur Gerilimin temel nedeni devlet alanını tahakkümünde tutan küçük bir bürokratik oligarşinin siyasal sınırları da kendi hayat tarzı istikametinde ve tek taraflı biçimde çizmiş olmasıdır Hatları tek partili dönemde belirginleşen ve askerî darbe ler vasıtasıyla defaatle tahkim edilen bu kültürel iktidar Tür kiye deki gerçek siyasi gücün ve vesaye tin de can damarı olmuştur Tek parti dönemi mahsulü kültürel iktidarın haritasını çizmeyi ve vesayetçi demokrasi zihniyetinin kodlarını çözmeyi sağlayacağını savunan bu kitap Türkiye siyasetini anlamak için bizi ufkun ötesine bakmaya davet ediyor