Türkiye de Parti ve Seçim Sistemi — Ergun Özbudun

Türkiye anayasa yapımı politikalarının incelenmesi bakımından son derece zengin bir laboratuvar oluşturuyor Yeni ve sivil bir anayasa tartışmalarının yoğunlaştığı günümüzde konunun uzmanı ve otorite kabul edilen iki bilim adamı Prof Dr Ergun Özbudun ve Prof Dr Ömer Faruk Gençkaya 1876 Osmanlı Kanun i Esasisi nden günümüze kadar ayrıntılı bir tahlil gerçekleştiriyorlar Yazarların vardıkları sonuç Türkiye de şimdiye kadar hiçbir anayasanın toplumun çeşitli kesimlerini temsil eden ve serbest yarışmacı seçimler yoluyla oluşmuş kurucu meclisler tarafından gerçek bir müzakere ve uzlaşma sonucunda yapılmadığıdır Aksine Cumhuriyet in üç anayasası da temsili nitelikleri zayıf organlarca yapılmış ve esas itibariyle devlet elitlerinin tercih ve değerlerini yansıtmıştır Kitapta özellikle 1982 Anayasası nın geçirdiği değişiklikler ve AB üyeliği ihtimalinin bu demokratikleşme süreci üzerinde oynadığı teşvik edici rol ele alınıyor

Türkiye nin 65 yıllık çok partili geçmişinde Türk parti sistemi iki parti sisteminden çok parti sistemine doğru evrilmiş bu arada çok parti sisteminin değişik alt tipleri de görülmüştür Son yıllarda ise bu evrilme AKP nin üçüncü seçim zaferi ile birlikte bir hakim parti sistemi predominant party system yönünde devam etmektedir Prof Ergun Özbudun bu çalışmasında Türkiye deki parti sisteminin gelişimini klasik Osmanlı döneminden başlayıp Tanzimat Birinci Meşrutiyet Jön Türkler ve İkinci Meşrutiyet Milli Mücadele dönemi ve 1946 da Demokrat Parti nin kurulmasıyla çok partili hayata geçiş aşamalarında ele alarak bugün gelinen noktaya kadar değerlendirdikten sonra parti sistemi ile toplumdaki sosyal ve siyasal bölünme çizgileri arasındaki ilişkiyi parti sisteminde görülen parçalanmaları oynaklık ve kutuplaşma eğilimlerini ve parti sistemini etkileyen önemli değişkenlerden biri olan seçim sistemi ile parti sistemi arasındaki ilişkiyi açıklıyor