Türkiye de Siyasal Partiler Cilt 1

Türkiye Cumhuriyeti nin yaklaşık olarak ilk 30 yılı boyunca oluşturmaya çalıştığı ulusal burjuvazi oluşumunu tamamlayıp iktidara ortak olduğunda 1960 müdahalesi yapılmış ve 1961 Anayasası hazırlanmış devletin örgütü değiştirilmiştir Aynı durum burjuvazinin güçlenen kesimlerinin daha zayıf kesimlerini iktidardan uzaklaştırması ile de yaşanmış güçlenen sanayi burjuvazisinin hakimiyetinin netleştiği 1980 de bir askeri darbe 1982 de ise yeni bir anayasa yapılmıştır 2000 li yıllara gelindiğinde ise Cumhuriyet tarihi boyunca ana hatlarıyla hep aynı unsurların oluşturduğu sadece burjuvazi kanadının kendi içinde değişiklikler yaşadığı tarihsel blok köklü bir değişime uğramıştır O tarihe kadar ana hatlarıyla bürokrasi büyük burjuvazi ve asker üçlüsünden oluşan ancak daha önce de belirtildiği üzere en güçlü kanat olan burjuvazinin zamanla kendi içinde nitelik değiştirdiği tarihsel blok 2000 li yıllardan sonra Adalet ve Kalkınma Partisi AKP iktidarıyla birlikte yerine cemaat Anadolu sermayesi ve polis üçlüsünün oluşturduğu tarihsel bloğa bırakmıştır Egemen tarihsel bloğun yapısındaki bu köklü değişim kendisini devlet yapılanmasında da göstermiş ve devlet örgütünde önemli değişiklikler olmuştur Bu kitapta 19 yy dan itibaren ve özellikle 20 yy da Türkiye deki siyasal hayatın genel bir görünümü sunulmaktadır Kitap Osmanlı Devleti nin siyasal ve toplumsal yapısı ile başlamakta 2013 yazındaki Gezi Direnişi ile son bulmaktadır Kitapta resmi tarihin pek değinmediği konular da ele alınmış ve devletin hakiki niteliğini anlamayı sağlayacak tarzda bir içerik oluşturulmaya çalışılmıştır

Türkiye de Siyasal Partiler Tarık Zafer Tunaya nın Türk tefekkür tarihine ve Türk siyasal tarihçiliğine bıraktığı eskilerin tabiriyle muhalled kalıcı ölümsüz çalışmasıdır İlber Ortaylı 40 yıldır aşılamamış bir opus magnum Türk siyasal yaşamına değinen tüm siyaset bilimcilerin tarihçilerin ve sosyal bilimcilerin başucu kitabı Birçok geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemleri araştırmacılarının esin kaynağı Tarihte çok az bilim adamı bu denli uzun bir süre gönderme yapılan esere sahip Zafer Toprak Cumhuriyet öncesi Türk siyasi yaşamının en hareketli ve araştırmacılar açısından en zengin dönemini bir nesil Tarık Zafer Tunaya nın rehberliğinde öğrendi Üç ciltten oluşan Türkiye de Siyasal Partiler alanında bir ilk olmasının yanı sıra Türk siyasi tarihi açısından ölümsüz tabir edilen bugün bile hâlâ geçilememiş bir çalışma Zengin içeriğiyle sadece araştırmacıların ve tarihçilerin değil öğrencilerin ve meraklıların da başucundan eksik etmediği bir kaynak eser Türkiye de Siyasal Partiler in elinizdeki ilk cildi II Meşrutiyet dönemini ele alıyor Tunaya nın deyişiyle bu dönem hem bir laboratuvar hem de Türkleri imparatorluktan demokratik Cumhuriyet formülüne iletmiş bir köprü Öte yandan dünle bugün arasında bağlantı kurmak inkılâp tarihimizin köklerine inmek ulus devlet tecrübemizi derinlemesine analiz etmek için II Meşrutiyet bize her zaman ışık tutan bir merkez noktası Çok büyük bir titizlikle siyasal partilerin Eski Yunan ve Roma dan bu yana ne olduğuna dair mükemmel bir giriş ile başlayan ilk cilt ardından II Meşrutiyet dönemi ve özellikleri İttihat ve Terakki nin kuruluşundan partinin sonuna kadarki dönem yine bu dönemde kurulan diğer partiler cemiyetler dernekler de kuruluş belgelerinden faaliyetleri ve üyelerine kadar her yönüyle değerlendiriliyor Böylece okuyucular Osmanlı Sosyalist Fırkası ndan Halâskâr Zabitan Grubu na Hürriyet ve İtilaf Fırkası ndan Türk Ocağı na Mason localarından Arap derneklerine Ermeni sorunundan komitelerine kadar kurulan her yapıyı Tarık Zafer Tunaya nın bakış açısıyla değerlendirme imkânı buluyor Yayımlandığı 1952 yılından bugüne kadar güncelliğinden hiçbir şey kaybetmemiş Türkiye de Siyasal Partiler i Kronik Kitap olarak yeniden gün yüzüne çıkarmaktan ve meraklı okurlara sunmaktan mutluluk duyuyoruz

Türkiye de Siyasal Partiler Tarık Zafer Tunaya nın Türk tefekkür tarihine ve Türk siyasal tarihçiliğine bıraktığı eskilerin tabiriyle muhalled kalıcı ölümsüz çalışmasıdır İlber Ortaylı 40 yıldır aşılamamış bir opus magnum Türk siyasal yaşamına değinen tüm siyaset bilimcilerin tarihçilerin ve sosyal bilimcilerin başucu kitabı Birçok geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemleri araştırmacılarının esin kaynağı Tarihte çok az bilim adamı bu denli uzun bir süre gönderme yapılan esere sahip Zafer Toprak Şimdi mikroskopunuzu 1918 in Ekim sonuna yaklaştırınız Perişan bir tablo seyredeceksiniz Harb i Umumi den yenik çıkmış Osmanlı ülkesi siyasal ve sosyal bir yıkıntı halinde İkinci Meşrutiyet dediğimiz o ünlü siyaset laboratuvarında her şey yüzüstü ve karmaşa içinde Her şey paramparça İnsanlar ıstırabın ve şaşkınlığın ezikliğini yaşamakta Bir şeyler yok olmakta ölmekte Galiplerin verecekleri cezanın ölüm olduğuna inanmışlar Onu ömür boyu hapse çevirmek en büyük umutları Akbabalar yaralı vücuda saldıracaklar Akbabaların ne istedikleri belli Tarık Zafer Tunaya Cumhuriyet öncesi Türk siyasi yaşamının en hareketli ve araştırmacılar açısından en zengin dönemini bir nesil Tarık Zafer Tunaya nın rehberliğinde öğrendi Üç ciltten oluşan Türkiye de Siyasal Partiler alanında bir ilk olmasının yanı sıra Türk siyasi tarihi açısından ölümsüz tabir edilen bugün bile hâlâ geçilememiş bir çalışma Zengin içeriğiyle sadece araştırmacıların ve tarihçilerin değil öğrencilerin ve meraklıların da başucundan eksik etmediği bir kaynak eser Tarık Zafer Tunaya Türkiye Siyasal Partiler in ikinci cildi olan Mütareke Dönemi nde çok karmaşık hâlâ da araştırılmaya muhtaç bir dönemin kapısını aralıyor Adını Mondros Mütarekesi nden alan bu dört yıllık dönem 1918 1922 son un fırtınaları ve anaforları içinde oluşan bir başlangıçtır Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti Osmanlı Hürriyetperver Avam Fırkası Radikal Avam Fırkası Selâmet i Amme Heyeti Teceddüt Fırkası Osmanlı Sulh ve Selâmet Cemiyeti Millî Türk Cemiyeti Sosyal Demokrat Fırkası Wilson Prensipleri Cemiyeti Hürriyet ve İtilâf Fırkası Türkiye Sosyalist Fırkası İngiliz Muhipler Cemiyeti Türk Fransız Muhipleri Cemiyeti gibi dönemin birçok dernek fırka ve cemiyetinin hikâyesi Tarık Zafer Tunaya nın titiz bakış açısıyla Mütareke Dönemi nde sizlere sunuluyor Yayımlandığı 1952 yılından bugüne kadar güncelliğinden hiçbir şey kaybetmemiş Türkiye de Siyasal Partiler i Kronik Kitap olarak yeniden gün yüzüne çıkarmaktan ve meraklı okurlara sunmaktan mutluluk duyuyoruz

Türkiye de Siyasal Partiler Tarık Zafer Tunaya nın Türk tefekkür tarihine ve Türk siyasal tarihçiliğine bıraktığı eskilerin tabiriyle muhalled kalıcı ölümsüz çalışmasıdır İlber Ortaylı 40 yıldır aşılamamış bir opus magnum Türk siyasal yaşamına değinen tüm siyaset bilimcilerin tarihçilerin ve sosyal bilimcilerin başucu kitabı Birçok geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemleri araştırmacılarının esin kaynağı Tarihte çok az bilim adamı bu denli uzun bir süre gönderme yapılan esere sahip Zafer Toprak Cumhuriyet öncesi Türk siyasi yaşamının en hareketli ve araştırmacılar açısından en zengin dönemini bir nesil Tarık Zafer Tunaya nın rehberliğinde öğrendi Üç ciltten oluşan Türkiye de Siyasal Partiler alanında bir ilk olmasının yanı sıra Türk siyasi tarihi açısından ölümsüz tabir edilen bugün bile hâlâ geçilememiş bir çalışma Zengin içeriğiyle sadece araştırmacıların ve tarihçilerin değil öğrencilerin ve meraklıların da başucundan eksik etmediği bir kaynak eser Bir çağın bir kuşağın bir partinin tarihi 1908 1918 tarihlerinde Osmanlı dahil üç imparatorluk parçalanmış büyük savaşlar yapılmış dünya de ğişmişti Parçalanan dünyanın en önemli aktörlerinden biri olan İttihat ve Terakki nasıl kuruldu Parti bölünmeyi nasıl yaşadı Teşkilât ı Mahsusa partinin neresinde konumlanıyordu Bu dönemde siyasal rejim ve hava nasıldı Balkan Savaşları Sarıkamış ve Birinci Dünya Savaşı ndaki cephelerde İttihat ve Terakki nasıl bir rol oynadı Osmanlı Devleti ni İttihatçılar mı batırdı ülkenin Kuzey Afrika daki Rumeli deki topraklarını Trablusgarp ve Balkan Savaşları sonunda onlar mı yitirdi Harb i Umumi ye bilerek ve isteyerek onlar mı girdi Ve Arap dünyasının ülkeden kopmasına onlar mı neden ol du Ermeni Tehciri nin tertipçisi onlar mı Partinin önemli isimleri yurtdışına nasıl çıktı Son olarak İttihat ve Terakki dönemi Cumhuriyet e nasıl bir miras bıraktı Tarık Zafer Tunaya Türkiye de Siyasal Partiler in üçüncü ve son cildi olan İttihat ve Terakki de İmparatorluğun son on yıllık sürecinin başaktörü olarak hâlâ ta zeliğini koruyan bir konuyu tüm ayrıntılarıyla ele alıyor Yayımlandığı günden bugüne kadar güncelliğinden hiçbir şey kaybetmemiş Türkiye de Siyasal Partiler i Kronik Kitap olarak yeniden gün yüzüne çıkarmaktan ve meraklı okurlara sunmaktan mutluluk duyuyoruz

Türkiye de Siyasal Partiler başlıklı bu iki ciltlik eser İttihat Terakki den günümüze Türk siyasal hayatında etkili olan otuz yedi siyasal partiyi konu edinmiştir Bu yönüyle ilgili konudaki en kapsamlı çalışma olarak literatürde yerini almıştır Birinci ciltte II Meşrutiyet sürecinden 1980 yılına kadar var olan ikinci ciltte ise 1980 den sonra kurulan siyasal partiler ele alınmıştır Her siyasal parti kuruluş program ideoloji seçimler ve siyasal yaşamdaki rolü bağlamında değerlendirilmiştir Satır aralarında dönemin siyasal gelişmeleri okuyucuya sunulmuş esasen siyasal bir yolculuğa kapı aralanmıştır Çalışmada siyasal partilerin önemini tarihsel perspektiften ortaya koymak ve bu minvalde bir tartışma zemini oluşturmak amaçlanmıştır Ayrıca siyasal partiler tarihsel nesnenin ötesinde bugünün ve geleceğin siyasetini oluşturan ve buna yön veren yapılar olarak takdim edilmiştir

Türkiye ilk çeyreğine doğru gelmekte olduğumuz 21 yüzyılda ekonomik siyasal ve toplumsal değişimini sürdürürken giderek artan farklılaşan ve çeşitlenen sorunlarla da karşı karşıya kalmaktadır Eski sorunların geçmiş yüzyıldan bu yüzyıla taşındığı askeri darbelerle kesintiye uğrasa da çok partili demokratik bir sistemin hâkim olduğu bir ülke görünümünde olan Türkiye demokrasisi için tüm siyasal kurum ve kuralların işlediği evrensel değerlerin yerleştiği bir yapılanmadan da söz etmek pek mümkün değil İşte bu kitabın temel amacı Türkiye nin siyasal ve toplumsal yapısını ele alırken çoğulcu demokrasinin kökleşmesi yolunda varolan sorunların çözümü için canlı bir tartışma ortamı yaratmak ve buradan yola çıkarak kalıcı sonuçlar üretmektir Her biri kendi çalışma alanlarında yılların birikimine sahip değerli akademisyen ve yazarların demokrasinin pekişme sürecinden anayasa tartışmalarına kuvvetler ayrılığından yargının bağımsızlığına sivil toplum anlayışından siyasal katılmaya etnik yapı ve siyasetten Kürt sorununa kadın sorunlarından medya ve siyaset din ve siyaset ilişkilerine eğitim sorunlarına kadar uzanan geniş bir çerçevede değerlendirmelerinin sunulduğu bu çalışma bir başvuru kitabı olma niteliğini taşıyor Türkiye de Siyasal Yaşam Dün Bugün Yarın adlı bu eser ders kitabı olarak kullanılabileceği gibi onun çok ötesine geçerek Türkiye nin mevcut sorunlarını aşıp yeniden yapılanmasını kendine dert edinenler için bir anlamda rehber olma özelliğine de sahip İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları olarak biz de derleyenin görüşlerine katılarak Umarız bu çalışma Türkiye nin demokratikleşmesi için çaba harcayanlara sağlam gerekçeler de sunan bir kaynak olur diyoruz YAZARLAR Mehmet Kabasakal Ergun Özbudun Nur Uluşahin Serap Yazıcı İlter Turan Ali L Karaosmanoğlu A Argun Akdoğan Ersin Kalaycıoğlu Aydın Uğur Itır Akdoğan Haluk Şahin Bahattin Akşit Metin Heper Yeşim Arat Zehra F Kabasakal Arat Burhan Şenatalar Ömer Faruk Gençkaya

Türkiye de Siyasal Partiler başlıklı bu iki ciltlik eser İttihat Terakki den günümüze Türk siyasal hayatında etkili olan otuz yedi siyasal partiyi konu edinmiştir Bu yönüyle ilgili konudaki en kapsamlı çalışma olarak literatürde yerini almıştır Birinci ciltte 2 Meşrutiyet sürecinden 1980 yılına kadar var olan ikinci ciltte ise 1980 den sonra kurulan siyasal partiler ele alınmıştır Her siyasal parti kuruluş program ideoloji seçimler ve siyasal yaşamdaki rolü bağlamında değerlendirilmiştir Satır aralarında dönemin siyasal gelişmeleri okuyucuya sunulmuş esasen siyasal bir yolculuğa kapı aralanmıştır Çalışmada siyasal partilerin önemini tarihsel perspektiften ortaya koymak ve bu minvalde bir tartışma zemini oluşturmak amaçlanmıştır Ayrıca siyasal partiler tarihsel nesnenin ötesinde bugünün ve geleceğin siyasetini oluşturan ve buna yön veren yapılar olarak takdim edilmiştir