Türkiye nin Kimlik Problemleri — Hüsamettin İnaç

Türkiye nin Avrupa Birliği ne entegrasyon sürecini kimlik parametresi çerçevesinde doğru bir biçimde anlayabilmek için Türkiye nin ikiyüz yıllık Batılılaşma macerası ile Avrupa Birliği ne üyelik süreci arasında güçlü bir bağ kurmak kaçınılmazdır Aslında üyelik süreci modernleşmenin tek yolu olarak algılanan Batılılaşmayla gerçek bir yüzleşmeyi ifade etmektedir Ne var ki bu iki olgunun özdeşleştirilmesi sonucu üyelik sürecinde birtakım problemler ortaya çıktıkça Türkiye Batı dışı modernleşme modellerine yönelmeyi tartışır hâle gelmiştir Bununla birlikte şu ana kadarki Batılılaşma ve modernleşme çabalarının beklenen sonuçları vermemesinin arkasında yatan sebeplerden biri Avrupa kimliği ile Türk kimliğinin birbirlerine zıt kimlikler olarak algılanmasıdir Oysa karşılıklı ilişkiler tarihsel perspektifte serinkanlılıkla irdelendiğinde bu iki kimliğin birbirlerinin oluşturucu ötekileri oldukları ortaya çıkacaktır Elinizdeki kitap Türkiye nin modernleşme süreci ile Avrupa nın ortak kimlik oluşturma çabalarının tarihçesinden yola çıkarak Türkiye nin Avrupa Birliği ne entegrasyon sürecinin her iki taraf açısından da ortaya çıkması muhtemel sonuçları üzerinde saptamalarda buiunma amacını taşımaktadır

Kimlik farklılıktan kaynaklanan bir modern dönem olgusudur Kentleşme bireyselleşme endüstrileşme gibi süreçler üzerinden toplum bireye farklı kimlikler yüklemiştir Bunun ötesinde kolektif kimlikler olarak sözünü ettiğimiz kategorilerin ilk habercisi bir yandan feodal birimlerin birleşmesi diğer yandan imparatorlukların parçalanması ile ortaya çıkan ulusal kimlikler olmuştur Kimlik zamanla değişen dönüşen ve farklılaşan dinamik bir karakter sergilemektedir Kimlikler bir yandan toplumsal yapı içerisinde yaşamanın doğal bir gerekliliği olarak kendini gösterirken bir yanıyla farklı amaçlar ideolojiler ve siyasal emeller uğruna şekillendirilen kurgulardır aynı zamanda Günümüzde kimliklerin bu denli revaçta olmasının nedeni iki binli yılların başından itibaren kimlik siyasetinin küresel siyaset arenasının en belirleyici parametresi olmasından kaynaklanmaktadır Nitekim elinizdeki kitap Avrupa kimliğinin oluşum süreçlerini Antik Yunan dan günümüze geçirdiği safhalar ve tarihi dönüm noktalarından hareketle analiz etmekte ve Türk kimliğinin Avrupa kimliğiyle ilişkilerini idiosyncratic nevi şahsına münhasır ve etnometodolojik boyutlarıyla sosyo politik bir mukayeseye tabi tutmaktadır Bu tarihsel ve sosyolojik arkaplan bugün Türkiye Avrupa Birliği müzakere süreçlerinin gelecek perspektifine dair ciddi ipuçları verecektir Bunun yanı sıra bu eser Avrupa nın aydınlanmacı ve Avrupa merkezli uygarlık oluşturma söylemlerine dayalı bir hegemonik kültür oluşturma iddialarını oluşturucu ötekilik constitutive otherness yaklaşımı ve teziyle çürütmeyi amaçlamaktadır

Türkiye nin Avrupa Birliği ne entegrasyon sürecini kimlik parametresi çerçevesinde doğru bir biçimde anlayabilmek için Türkiye nin ikiyüz yıllık Batılılaşma macerası ile Avrupa Birliği ne üyelik süreci arasında güçlü bir bağ kurmak kaçınılmazdır Aslında üyelik süreci modernleşmenin tek yolu olarak algılanan Batılılaşmayla gerçek bir yüzleşmeyi ifade etmektedir Ne var ki bu iki olgunun özdeşleştirilmesi sonucu üyelik sürecinde birtakım problemler ortaya çıktıkça Türkiye Batı dışı modernleşme modellerine yönelmeyi tartışır hâle gelmiştir Bununla birlikte şu ana kadarki Batılılaşma ve modernleşme çabalarının beklenen sonuçları vermemesinin arkasında yatan sebeplerden biri Avrupa kimliği ile Türk kimliğinin birbirlerine zıt kimlikler olarak algılanmasıdir Oysa karşılıklı ilişkiler tarihsel perspektifte serinkanlılıkla irdelendiğinde bu iki kimliğin birbirlerinin oluşturucu ötekileri oldukları ortaya çıkacaktır Elinizdeki kitap Türkiye nin modernleşme süreci ile Avrupa nın ortak kimlik oluşturma çabalarının tarihçesinden yola çıkarak Türkiye nin Avrupa Birliği ne entegrasyon sürecinin her iki taraf açısından da ortaya çıkması muhtemel sonuçları üzerinde saptamalarda buiunma amacını taşımaktadır

Hüsamettin İnaç tarafından kaleme alınan Türkiye nin Kimlik Problemleri Adres Yayınları eseri olarak okurlarla buluşuyor Türkiye nin Kimlik Problemleri Hüsamettin İnaç Kitap Özeti Türkiye nin Avrupa Birliği ne entegrasyon sürecini kimlik parametresi çerçevesinde doğru bir biçimde anlayabilmek için Türkiye nin ikiyüz yıllık Batılılaşma macerası ile Avrupa Birliği ne üyelik süreci arasında güçlü bir bağ kurmak kaçınılmazdır Aslında üyelik süreci modernleşmenin tek yolu olarak algılanan Batılılaşmayla gerçek bir yüzleşmeyi ifade etmektedir Ne var ki bu iki olgunun özdeşleştirilmesi sonucu üyelik sürecinde birtakım problemler ortaya çıktıkça Türkiye Batı dışı modernleşme modellerine yönelmeyi tartışır hâle gelmiştir Bununla birlikte şu ana kadarki Batılılaşma ve modernleşme çabalarının beklenen sonuçları vermemesinin arkasında yatan sebeplerden biri Avrupa kimliği ile Türk kimliğinin birbirlerine zıt kimlikler olarak algılanmasıdir Oysa karşılıklı ilişkiler tarihsel perspektifte serinkanlılıkla irdelendiğinde bu iki kimliğin birbirlerinin oluşturucu ötekileri oldukları ortaya çıkacaktır Elinizdeki kitap Türkiye nin modernleşme süreci ile Avrupa nın ortak kimlik oluşturma çabalarının tarihçesinden yola çıkarak Türkiye nin Avrupa Birliği ne entegrasyon sürecinin her iki taraf açısından da ortaya çıkması muhtemel sonuçları üzerinde saptamalarda buiunma amacını taşımaktadır Yayınevi Adres Yayınları Yazar Hüsamettin İnaç Sayfa 232 Sayfa Kağıt 2 Hamur Boyut 12 50x19 00 cm Basım Yılı Ağustos 2016 Barkod 9789752500129 Kategori Dünya Siyaseti ve Politikası Uluslararası İlişkiler Dış Politika

Kimlik farklılıktan kaynaklanan bir modern dönem olgusudur Kentleşme bireyselleşme endüstrileşme gibi süreçler üzerinden toplum bireye farklı kimlikler yüklemiştir Bunun ötesinde kolektif kimlikler olarak sözünü ettiğimiz kategorilerin ilk habercisi bir yandan feodal birimlerin birleşmesi diğer yandan imparatorlukların parçalanması ile ortaya çıkan ulusal kimlikler olmuştur Kimlik zamanla değişen dönüşen ve farklılaşan dinamik bir karakter sergilemektedir Kimlikler bir yandan toplumsal yapı içerisinde yaşamanın doğal bir gerekliliği olarak kendini gösterirken bir yanıyla farklı amaçlar ideolojiler ve siyasal emeller uğruna şekillendirilen kurgulardır Günümüzde kimliklerin bu denli revaçta olmasının nedeni iki binli yılların başından itibaren kimlik siyasetinin küresel siyaset arenasının en belirleyici parametresi olmasından kaynaklanmaktadır Bu kitap Avrupa kimliğinin oluşum süreçlerini Antik Yunan dan günümüze geçirdiği safhalar ve tarihi dönüm noktalarından hareketle analiz etmekte ve Türk kimliğinin Avrupa kimliğiyle ilişkilerini idiosyncratic nevi şahsına münhasır ve etnometodolojik boyutlarıyla sosyo politik bir mukayeseye tabi tutmaktadır Bu tarihsel ve sosyolojik arka plan bugün Türkiye Avrupa Birliği müzakere süreçlerinin gelecek perspektifine dair ciddi ipuçları verecektir Ayrıca bu eser Avrupa nın aydınlanmacı ve Avrupa merkezli uygarlık oluşturma söylemlerine dayalı bir hegemonik kültür oluşturma iddialarını oluşturucu ötekilik constitutive otherness yaklaşımı ve teziyle çürütmeyi amaçlamaktadır

Türkiye nin Avrupa Birliği ne entegrasyon sürecini kimlik parametresi çerçevesinde doğru bir biçimde anlayabilmek için Türkiye nin ikiyüz yıllık Batılılaşma macerası ile Avrupa Birliği ne üyelik süreci arasında güçlü bir bağ kurmak kaçınılmazdır Aslında üyelik süreci modernleşmenin tek yolu olarak algılanan Batılılaşmayla gerçek bir yüzleşmeyi ifade etmektedir Ne var ki bu iki olgunun özdeşleştirilmesi sonucu üyelik sürecinde birtakım problemler ortaya çıktıkça Türkiye Batı dışı modernleşme modellerine yönelmeyi tartışır hâle gelmiştir Bununla birlikte şu ana kadarki Batılılaşma ve modernleşme çabalarının beklenen sonuçları vermemesinin arkasında yatan sebeplerden biri Avrupa kimliği ile Türk kimliğinin birbirlerine zıt kimlikler olarak algılanmasıdir Oysa karşılıklı ilişkiler tarihsel perspektifte serinkanlılıkla irdelendiğinde bu iki kimliğin birbirlerinin oluşturucu ötekileri oldukları ortaya çıkacaktır Elinizdeki kitap Türkiye nin modernleşme süreci ile Avrupa nın ortak kimlik oluşturma çabalarının tarihçesinden yola çıkarak Türkiye nin Avrupa Birliği ne entegrasyon sürecinin her iki taraf açısından da ortaya çıkması muhtemel sonuçları üzerinde saptamalarda buiunma amacını taşımaktadır

Avrupa Birliği günümüz Türkiye toplumunu derinden etkileyen bir olgu haline dönüşmüştür Artık Türkiye 1999 da başlayan adaylık sürecini 2005 te müzakereci ülke konumuna yükselerek taçlandırmış demokratikleşme sivilleşme ve özgürleşme çabası ve ekonomik kalkınma hamleleri ile bölgesinde göz dolduran bir ülke haline gelmiştir Ne var ki Türkiye nin müzakereci ülke olmasının hemen öncesinde ilk olarak Avrupa nın kendi içyapısında ve daha sonra da Türkiye coğrafyasında kimlik politikaları ve problemleriyle yüzleşilmeye başlanmıştır Avrupa kimlik politikalarını 1993 Maastrich Anlaşmasıyla gündeme getirmiştir Bu politikaya ihtiyaç duyulmasının arkasında SSCB nden bağımsızlığını ilan eden ve Birliğe üyelik başvurusunda bulunan ülkelerden Avrupa kimliğinin ayırt edici parametrelerini vurgulamak kendini bir uygarlaşma modeli olarak meşrulaştırmak ve genişleme süreci sonucunda gittikçe çoğalan vatandaşlarında Birlik düzeyinde güçlü bir aidiyet hissi oluşturabilmek amacıyla özgün bir Avrupa kimliği kurgulama çabasına girişmiştir Bu dönemde Türkiye ise kendi içinde uluslaşma sürecini tamamlama ve bünyesinde var olan farklı etnik kökenlerle bir arada yaşayabilme pratiğini yansıtabilme arayışındadır Öte yandan bigâne kalamadığı ve kalamayacağı bir Avrupa ve batılılaşma olarak gördüğü bir modernleşme süreciyle baş edebilmeye çalışan Türk toplumunda yüzleşilen bu olgulara karşı sosyo politik ve kültürel anlamda farklı kimliklerin oluşmasına sahne olmuştur Sözü geçen bu kimlikler Osmanlı son dönem batılılaşma sürecinde oluşmuş yeni Türk Cumhuriyetinin kuruluşuyla kırılmaya uğramış ve son dönem Avrupa Birliği entegrasyonu sürecinde değişim ve dönüşümlere maruz kalmıştır Tüm bu yaklaşım ve perspektiflerin ışığında bu eser Marmara Üniversitesi Avrupa Topluğu Enstitüsü Avrupa Birliği Siyaseti ve Uluslararası ilişkiler Anabilim Dalı nda Kasım 2002 de tamamladığım doktora tezimin güncellenmiş ve genişletilmiş bir çevirisidir Identity Problems of Turkey during the European Union Integration Process adını taşıyan ve aynı başlıkla çevirisini yaptığım bu çalışmada pek çok kişinin emeği var Öncelikle tez danışmanım Prof Dr Nedret Kuran Burçoğlu karşılıklı kültür analizi ve kimlik çözümlemeleri gibi çok soyut komplike ve her an kategorik yaklaşımlara dönüşme tehdidiyle yüzleşilebilecek bir konuda engin tecrübesini zamanını emeğini büyük bir hoşgörüyle hasrederek ve ciddi zorluklar yaşadığım her dönemde değerli katkı ve öneriyle teşvik ederek bu çalışmanın en önemli mimarı olmuştur Bu vesileyle kendilerine sonsuz saygı ve minnet hislerimi dile getirmek isterim Öte yandan Keel Üniversitesinden Prof Dr Christopher J Brewin bir Avrupalı gözüyle çalışmayı değerlendirmiş ve özellikle Avrupa ve Türk kimliklerinin karşılıklı analiz ve karşılaştırılmasına yönelik değerlendirmeleriyle önemli katkılar sağlamıştır teşekkür ediyorum Aynı zamanda Türk kültür ve kimliği ve Türkiye nin batılılaşma ve modernleşme serüveni temaları hakkında değerli bilgilerini benimle paylaşmasından ve edebiyatçı kimliğiyle çalışmanın uslübunun şekillenmesinde esirgemediği değerli yardımlarından dolayı dayım Yrd Doç Dr Ali Budak a ve yurtdışında bulunduğu uzun yıllar boyunca Avrupa nın farklı ülkelerinde Türk kimlik ve imajına yönelik problemleri canlı örnekleriyle yaşayan ve bunları benimle paylaşarak fikir edinmeme katkı sağlayan diğer dayım Mesut Budak a da sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum Tabiatıyla uzun tartışmalarla oluşan ve şekillenen bu çalışmaya doktora çalışmasını yürüttüğüm Avrupa çalışmalarında Türkiye nin en köklü kurumu olan ve eşsiz bir kadroya sahip bulunan Avrupa Topluluğu Enstitüsü nün sayın müdürü Prof Dr Muzaffer Dartan başta olmak üzere diğer çalışanları meslektaşlarım Yrd Doç Dr Armağan Emre Çakır Çiğdem Nas Sait Akman ve Esra Hatipoğlu na ayrı ayrı teşekkürü bir borç bilirim