Türkiye nin Siyasal Hayatı 1808 1946

Prof Dr Rıdvan Akın Türkiye nin Siyasal Gelişmeleri nin ikinci cildinde 1923 Lozan Barış Antlaşması ndan 2018 yılına kadar yaşanan siyasal gelişmeleri ele alıyor Cumhuriyet in erken dönemine ve Atatürk ün kişisel hayatına ilişkin önemli başlıklar İkinci Dünya Savaşı döneminde yaşanan sıkıntılar çok partili hayata geçiş Demokrat Parti iktidarı 27 Mayıs 1960 kesintisi 1961 de demokrasinin çıkmaza girmesi 12 Eylül 1980 müdahalesi ve Milli Güvenlik Konseyi yönetiminin ürünü olan 1982 Anayasası döneminde yaşanan siyasal dinamikler 2002 Seçimleri AKP nin iktidara gelişi bugünkü siyasal atmosferi oluşturan gelişmeler tüm yönleriyle inceleniyor Türkiye nin geldiği son nokta onu hazırlayan koşullar analiz ediliyor Prof Dr Rıdvan Akın ortaya koyduğu bilgi birikimiyle geçmişe ve bugüne geniş bir perspektiften bakma olanağı sağlıyor Türkiye 20 yüzyılın ilk yarısında modern milli devletin ve Cumhuriyet kurumlarının kuruluş ve konsolidasyon sürecinden geçti Konjonktüre göre ileri ve geri adımlar da oldu Ama 1946 dan beri girdiğimiz yol çok partili siyasi hayat serbest seçimlerle iktidarın belirlenmesi muhalefetin meşru ve yasal güvenceler altında çalışması gibi evrensel demokratik rejim kriterlerine uygun bir çizgi izlemektedir Ara rejim dönemlerinin sebep ve sonuçlarıyla ilgili geniş bir literatür mevcut olmakla birlikte Türkiye demokrasisinin kuruluş koşulları ve sınıfsal temellerinin Batı Avrupa demokrasilerinin gelişim çizgisinden farklı olduğu gerçeği unutulmamalıdır Prof Dr Rıdvan Akın Türkiye nin Siyasal Gelişmeleri Türkiye nin yakın tarihine ilgi duyan herkes için önemli bir kaynak eser

Türkiye 19 yüzyılın son çeyreğine bir imparatorluk yapısı ve meşrutiyet rejimiyle girdi Yeni yönetim anlayışı tökezlemelere rağmen Mütareke ye kadar yaşamaya devam etti Bu idarenin en büyük mirası Meclis i Mebusan ın TBMM ye evrilişi olmuştur Bu birikim Anadolu İhtilali ve TBMM rejimine geçişin yolunu açmıştır Bugünkü Türkiye hâkimiyetin millette olduğunu ilan eden Birinci Meclis ve 1921 Anayasası nın mirasçısıdır Prof Dr Rıdvan Akın Türkiye nin Siyasal Gelişmeleri nde Prof Dr Rıdvan Akın 1876 dan 2018 e kadar süren yaklaşık yüz elli yıllık siyasal gelişmeleri yüzlerce kaynak ışığında titiz bir çalışmayla iki cilt halinde okura sunuyor Çalışmanın ilk cildinde I Meşrutiyet in ilanından Lozan Barış Antlaşması na kadar olan 1876 1923 siyasal gelişmeler savaşlar krizler ve atılan adımlar kronolojik olarak belgeleriyle birlikte ele alınıyor Anadolu İhtilali ve Birinci Meclis in hangi koşullar altında doğduğu ve modern Türkiye nin temellerinin nasıl atıldığı ayrıntılarıyla inceleniyor Osmanlı Devleti nin yaşadığı iç ve dış sorunlara çözüm bulmak amacıyla giriştiği reform süreciyle birlikte I ve II Meşrutiyet dönemlerinde yaşanan genel siyasi durum parlamento hükümet ilişkilerinin geçirdiği evrim ile Birinci Meclis döneminde inşa edilen siyasal rejim ve halkın içinde bulunduğu sosyoekonomik duruma kadar pek çok konu derinlemesine yorumlanıyor Türkiye nin Siyasal Gelişmeleri Türkiye nin yakın tarihine ilgi duyan herkes için önemli bir kaynak eser

Siyasal hayat ele alınırken dış politikadan ekonomiye kadar farklı alanlarda yaşanan değişim dönüşüm ve bunu zorunlu kılan nedenler bir bütünlük içinde sunulmadığı zaman olaylar arasındaki bağlantının kurulması zorlaşabilmektedir Siyasal hayatı şekillendiren devlet geleneği binlerce yıllık birikim sonucu elde edilmektedir Bu birikim dikkate alınmadan tarih okumaları yapıldığında siyasi olayları anlamak ve anlamlandırmak mümkün olamayacaktır Osmanlı Devleti ile Cumhuriyet Türkiye si arasında bir devamlılık ilişkisi olduğu inkâr edilemez bir gerçektir Günümüz Türkiye sini anlayabilmek için özellikle Osmanlı Devleti nin son dönemini iyi bir şekilde bilmek gerekmektedir Türkiye yi anlamak için nasıl ki Osmanlı Devleti nin son dönemini bilmek gerekiyorsa bugünü anlamak için de hem Osmanlıyı hem de tek parti dönemi Cumhuriyet Türkiye sini bilmek gerekir Bugün karşılaştığımız siyasi sorunların ve yaşadığımız kültür bunalımının başka türlü anlaşılması ve aşılması imkân dahilinde görülmemektedir Binlerce yıllık Türk tarihini bir kitap içinde toplamak mümkün değildir Fakat anlamlı bir tarih dilimi içerisinde konular irdelendiği zaman sağlıklı çıkarımlar yapılabilir Türkiye de siyaset veya Türkiye nin siyasi tarihi dendiği zaman en azından Osmanlı Devleti nin son dönemlerini kapsayacak şekilde yazılmış olması beklenir Bu kitapta 1808 den yani modernleşme ve reform hareketlerinin en yoğun şekil yapıldığı dönemden başlanarak Türkiye Cumhuriyeti nin kuruluşu ve kurumsallaşması ele alınmış 1946 ya kadar olan süreç irdelemiş ve sonraki dönem başka bir çalışmaya bırakılmıştır

Osmanlı Devleti nin son döneminden günümüze dek Türk siyasal hayatını tek bir eser bünyesinde ele almak mümkün olamayacağından iki kitaplık bir çalışma yapmaya karar verdim Uzun yılların birikimi ve yoğun çalışmalar sonrası ilk önce Türkiye nin Siyasal Hayatı 1808 1946 başlıklı kitabı 2023 te tamamlayarak Değişim Yayınları vasıtasıyla okuyucuyla buluşturdum Çok partili dönemi ele alan Türkiye nin Siyasal Hayatı 1946 2025 başlıklı ikinci kitabı da tamamlamış olmanın huzuru içindeyim Bu kitapta ilk kitabın bıraktığı yerden günümüze kadar olan Türkiye nin siyasal hayatı ele alındı Özellikle çok partili yaşama geçildikten sonra siyasal hayatta etkili aktörlerin sayısında artış olması dolayısıyla tek parti dönemine kıyasla daha zor bir inceleme alanıyla karşılaşılmaktadır Çok partili hayata geçişle başlayan kitap 2025 e kadar olan süreci ele almaktadır Kitapta olabildiğince geniş bir literatürden faydalanmaya çalıştım Herhangi bir ideolojik kaygı taşımadan çok farklı gözle olaylara bakan yazarlardan faydalanmaya çalıştım Okuyucuların zihnine takılan bir soru olduğunda cevabını nerede bulabileceklerini göstermek maksadıyla oldukça fazla atıfta bulundum