Türkiye nin Siyasî Hayatında Batılılaşma Hareketleri

Siyasal katılma bireylerin siyasal alan ve süreç üzerindeki inşa ve ikna çabalarını içermektedir Siyasal alana yönelik faaliyetleri ifade eden katılma bir çok nedenle farklı düzeylerde ve farklı biçimlerde ortaya çıkmaktadır Bu çalışma Türkiye deki vatandaşların siyasal katılma davranışlarını incelemektedir Eğitim yaş cinsiyet siyasal kimlik ve coğrafi bölge başlıklarında Türk milletinin siyasal katılma profilini yansıtmaktadır

Türkiye de tahsil müesseseleri maarif teşkilâtı ve üniversiteler ilim kültür ahlâk ve mefkûresi sağlam seçkin ve aydın bir nesil yetiştirmedikçe milletimizin rehbersiz kalması mânevî ve siyasî buhranlara düşmesi mukadderdir Türk cemiyeti ilericilik zan ve iddiaları ile ve ilmî millî ve insanî esaslara aykırı öyle tersine zorlanmıştır ki bu durumda mânevî bir buhranın doğması ve siyasî nizâmın bozulması kaçınılmazdı Aslında medeniyet tarihi ve sosyolojinin gösterdiği üzere her yabancı kültür tesiri veya iktibasının cemiyet bünyesi üzerinde bir takım sarsıntılar yaratması tabiîdir Eğer bu tesirler normal iktisadî ve kültürel münâsebetlerle birlikte ve tedricî bir şekilde vuku bulursa mevcud millî unsurlar üzerinde bir aşı vazifesini görür ve bu sayede cemiyet yeni bir medeniyet sentezi istikametinde hayâtiyet kazanarak yükselir Bu kitap bahsedilen konularda Türkiye ye has mânevî sıkıntılara ve bunların yol açtığı siyasî buhranlara tarihçi bir âlimin dikkatiyle nasıl bakıldığını göstermektedir

Tarihin Işığında Gayrimüslim Türkler

Boğazköy Hattusa da 1906 yılında H Winckler tarafından başlatılan kazılardan bu yana Hitit tarihini ve kültür dünyasını aydınlatan dini tarihi ve mitolojik metinler gibi çeşitli konuları içeren çivi yazılı tabletler hala gün ışığına çıkartılmaktadır Çeşitli şekillerde işlenen bu metinlerden bizim ele aldığımız ve çevirilerini sunduğumuz Hitit antlaşma metinleri daha önce pek çok bilim adamı tarafından dünya dillerine çevrilmiştir Bunlar içinde E Weidner Weidner 1923 J Friedrich Friedrich 1926 1930 ve G Beckman Beckman 1996 sayılabilir

Türk siyasal hayatının Tanzimat Fermanı nın ilanından bugüne kadar olan uzun geçmişinin ana hatlarını kronolojik olarak açıklayan ve belli ölçülerde analiz eden bu çalışmada tarihsel akışta önemli çok partili siyasi hayata geçişle birlikte iç ve dış dinamiklerin belirleyiciliğinde meydana gelen toplumsal dönüşümlerin doğal sonucu olan siyasal çatışmalar eşliğinde siyasal hayatın sürekli bir istikrar arayışı içindeki döngüsüne de yoğunlaşılıyor Türk siyasal hayatının uzun seyrine dair yeni bir dönemlendirme önerisini de içeren bu çalışmanın aslında kopuşlarla birlikte aslında bir süreklilik olduğu hususu vurgulanıyor ve 18 Yüzyılın son çeyreğinde başlayan Türk modernleşmesinin dönüm noktaları olan Tanzimat Birinci ve İkinci Meşrutiyet le Cumhuriyet in oluşumu ve bu oluşumu hazırlayan dinamikler anlatılıyor Cumhuriyet dönemindebugünün arka planını ortaya koymaya çabaladığı siyasal hayatta belirleyici olanın bireyler mi yoksa nesnel süreçler mi olduğuna yönelik kadim soruya bir cevap arayışı olduğu da söylenebilir Çalışma eski dünya düzeninin tasfiye edilmeye başlandığı bu dönemde coğrafyayla kader arasındaki ilişkiyi en sık ve durmaksızın yaşayan ülkenin iç siyasete ilişkin gelişmelerinin de böylesine bir dinamikten bağımsız çözümlenemeyeceğini ortaya koyuyor

Güney Çeğin ve İbrahim Şirin in derlediği Türkiye de Siyasal Şiddetin Boyutları nda ancak başka sahaların tuttuğu ışıkla aydınlanabilen şiddet aynı zamanda tarihsel formasyonların oluşumundan etnik sorunların zaman içinde birbirlerini izleyen konfigürasyonlar dahilinde yeniden tanımlanmasına cinsiyet ilişkilerinin toplumsal üretim ve kontrol mekanizmaları yoluyla belirlenmesinden devletin istisnai anlardaki kriz mühendisliğine kadar birçok soruna yeni bir bakış açısıyla bakmayı mümkün kılmaktadır Hamit Bozarslan Sunuş Türkiye de siyasal şiddet imparatorluk bakiyesi sorunlarla ulus devletin ortaya çıkış döneminin sorunlarını bünyesinde hemhal ederek yerleşikleşmiş bir sorundur Bu nedenle militarizmden etnik ve mezhepsel çatışmaya iktisadi müdahale ve zor ilişkilerinden cinsiyet ilişkilerine kadar geniş bir alana yayılır Türkiye de Siyasal Şiddetin Boyutları yukarıdaki cephe genişliğini de gözeterek Osmanlı dan Cumhuriyet e devreden ve halen sürmekte olan çeşitli siyasal şiddet örneklerini toplumsal tarihimizin analizi için devreye sokuyor İttihat ve Terakki den Cumhuriyet e ordunun özerk rolü ve şiddet üretme kapasitesi 1915 Kürtler Demokrat Parti siyasal hareketlerin sağın solun ve İslâmcılığın şiddetle ilişkisi kapitalizmde zorun rolü örneği olarak 12 Eylül bir özel şiddet hali olarak doksanlar akademi sahasında tecessüm eden simgesel şiddetin tarihi ve ataerkil zihniyet şiddeti Türkiye de Siyasal Şiddetin Boyutları şiddet le analiz edildiğinde sorunlarımızın ne kadar çarpıcı olduğunu gözler önüne seriyor

Türkiye de tarih önemlidir Yalnız tarih olarak değil gelecekle ilişkisinden ötürü önemlidir Geçmişte gerçekte ne olduğum öğrenilmesi bugünümüzü daha doğru anlamamızı sağlayacak böylece yarını nasıl düşünebileceğimize sandık odamızda bize sorulmadan biriken bu mirasın içinden neyi isteyip neyi istemeyeceğimize daha sağlıklı bir temel üzerinde karar verebilmemizi sağlayacaktır Prof Dr Murat BELGE Bilgi Üniversitesi Türkiye de siyasi alan siyasi aktörler ve siyaset yapma eyleminin devlet merkezci olmak yerine Türk modernleşmesinin demokratik liberal ve çoğulcu temelde yeniden kurulması ve Türk demokrasisinin devlet toplum birey ilişkilerine yerleşikleşmesi ve derinleşmesinin itici gücü olması temelinde yeniden kurulması gereklidir Prof Dr E Fuat KEYMAN Koç Üniversitesi 1970 Ierin kuşakları arasında tek lider tek parti ve tek toplum anlayışı yaygın bir ütopya iken 1980 Ii kuşaklarda farklılaşan çoğulcu katılımcı özgürlüklü bir demokratik anlayışın en fazla benimsenen anlayış olarak yaygınlaştığı söylenebilir Prof Dr Ömer ÇAHA Yıldız Teknik Üniversitesi Türkiye deki Kürtlerin sorun u ulusal bir pazar için bir ulus devlet arzusunda olanların bir ulusal sorun u değil yok sayılmış bir etnik kimliğin yeniden kazanılması sorunudur Doç Dr Ali Kemal ÖZCAN Munzur Üniversitesi AK Parti nin geldiği damarın bu ülkede ezeli muhalefeti ve vesayetçi siyasal merkez karşısında toplumsal çevre nin alan ve güç arayışını temsil ettiği söylenebilmekle birlikte AK Parti iktidarında İslami kesimin 1980 lerde ANAP döneminde başlatılan neoliberal politikalara koşut olarak kapitalist sistem çerçevesinde bir dönüşüm yaşadığı ve devlet merkezli değerler sistemi tarafından yutulduğu d a belirtilmelidir Gülenizm Türkiye Cumhuriyeti nin resmi ideolojisi seküler Kemalizm in zor baskı ve darbe si ile Batılı modern değerler çerçevesinde makbul vatandaş yapılamayan toplum kesimlerini gönüllü kulluk ve rıza üzerinden devşirmenin hadım etmenin bir aparatı olarak Kemalizm in dinci versiyonudur Prof Dr Adem Çaylak Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

Dönem üzerine çalışmalarıyla tanınan Prof Dr Zehra Aslan uzun yıllara yayılan emeğinin ürünü olan bu kitabında dönemin karmaşık sürecini kritik kırılma anlarını perde arkasındaki aktörleri ve sonrasında yaşananları derinlemesine mercek altına alıyor İlk kez gün yüzüne çıkarılan belgelerle birden çok arşivden yararlanılarak hazırlanan bu eser neden sonuç ilişkileri ekseninde sunduğu çok boyutlu analizle yakın geçmişini derinlemesine anlamak isteyen her okura bilinen gelişmelere farklı bakış açıları kazandırırken bilinmeyenlere de yeni kapılar aralıyor Edebiyat eseri etkisine sahip bu kitabı okumaya devam ettiğinizde kavgaların çekişmelerin etkisinden çıkıp derin bir hüzünle Tarkovski sessizliğine bürünüyorsunuz tüm ölümlere Turan Emeksiz e yandığınız gibi yanıyorsunuz