Türkiye nin Yakın Dönem Ekonomik Krizleri

Bu kitap genel olarak Türkiye ekonomisinin yakın dönemde yaşadığı krizleri analiz etmektir İç dinamikler sonucu meydana gelen 1994 ve 2001 krizlerinin yanı sıra dış dinamiklerin etkisiyle meydana gelen ve Türkiye ekonomisini etkileyen 2008 Küresel Finans Krizi ni anlamaya odaklanmıştır Krizlerin ortak noktalarına vurgu yapan bu çalışma bir sonraki krizin ne zaman olacağı hakkında ipuçları vermektedir Kitabın adında yazan 1994 2001 2008 algoritması çok kısa bir dönem için bize Türkiye ekonomisinin yakın dönemde her yedi yılda bir kriz yaşadığını söylemektedir Bu algoritma ne kadar sürer bilinmez ama soru işareti yerine yazılacak tarihin 2015 olması durumunda krize yakalanma periyoduna kapılan bir ekonomi ile karşı karşıya olduğumuzu söyleyebiliriz 1994 ve 2001 krizlerine bakıldığında iki krizin de öncesindeki dönemlerde uzun dönem ortalamasına göre olumsuz seyreden en önemli göstergelerin iç borçlanma faiz oranlarında görülen artışlar net kredi mevduat oranının ciddi şekilde düşmesi reel büyüme oranlarının düşmesi iç ve dış borç stokunun artması ve kurlarda sert yükselişler olduğu görülmektedir Ayrıca Türkiye ekonomisinde cari açığının ilerde kriz doğurma potansiyeli göz önünde tutularak yapısal dönüşümlere birlikte cari açığın temel sebebi olan düşük tasarruf eğilimi kırılmalıdır Hanehalkı ve firmaların tasarruf yapması özendirmelidir Bireysel emeklilik sistemi işsizlik fonu kıdem tazminatı fonu ve konut yardımı fonu gibi tasarrufları ve bankacılık kesiminin likiditesini arttırıcı çok sayıda politika acilen hayata geçirilmelidir Enerji başta olmak üzere ara malı ve hammadde noktasında dışa bağımlı bir ekonomik yapıdan süratle uzaklaşmalıdır

Kıbrıs meselesi Türkiye nin yakın tarihindeki en uzun en çetin ve en duygusal başlıklardan biri Çünkü bu mesele yalnızca diplomatik krizlerden uluslararası anlaşmalardan ya da askerî müdahalelerden ibaret değil aynı zamanda güvenlik kaygılarının tarihsel hafızanın siyasal tercihlerinin ve toplumsal reflekslerin iç içe geçtiği bir hikâye Türkiye nin Kıbrıs Davası bu hikâyeyi ezberlenmiş kalıpların dışına çıkararak anlatıyor Arşiv belgeleri diplomatik temaslar liderlerin açıklamaları ve dönemin siyasi atmosferi üzerinden ilerleyen çalışma Türkiye nin Kıbrıs politikasını yalnızca sonuçlar üzerinden değil karar alma süreçleri ve tarihsel kırılmalar üzerinden de okumayı öneriyor 1950 lerden başlayarak EOKA terörü Londra ve Zürih görüşmeleri garantörlük meselesi Türkiye Yunanistan ilişkileri Soğuk Savaş dengeleri ve Barış Harekâtı na uzanan süreç sloganlardan uzak serinkanlı ama meselenin ağırlığını hissettiren bir anlatıyla ele alınıyor Bugün hâlâ güncelliğini koruyan Kıbrıs meselesine tarihsel derinlikten bakmak isteyenler için bu kitap yalnızca geçmişi anlamaya değil Türkiye nin Doğu Akdeniz deki siyasal hafızasını yeniden düşünmeye de davet ediyor

Yerleşme insanoğlunun dünyada oluşturduğu en büyük eseridir İnsanın en temel ihtiyaçlarından birini oluşturan barınma yerleşmeler vasıtasıyla karşılanır Yaşanılan çevrenin doğal ve beşeri özellikleri yerleşmelerin şekillenmesinde son derece önemli bir rol oynar Yeryüzündeki doğal ve beşeri koşullar yerleşmelerin özelliklerinde etkili olmaktadır Temel üretim aracı durumundaki tarım ve hayvancılık gibi faaliyetlerin etkin olduğu kırsal yerleşmeler de bulundukları ortamın doğal kültürel ve ekonomik özelliklerinden etkilenmiştir Türkiye binlerce yıldır farklı türdeki kırsal yerleşmelere ev sahipliği yapan bir ülke durumundadır Türkiye nin sahip olduğu doğal sosyo ekonomik ve kültürel yapı farklı tür ve yapıdaki kırsal yerleşmelerin ortaya çıkmasına neden olmuştur Türkiye deki kırsal yerleşmeleri konu alan çalışmaların eksikliği düşüncesinden hareketle hazırlanan bu eser mümkün olduğunca Türkiye deki tüm kırsal yerleşmeleri coğrafi bakış açısıyla değerlendirmeyi amaçlamıştır

Türkiye Cumhuriyeti İkinci Dünya Savaşı sonrası NATO ve Varşova Paktı nın kurulmasıyla oluşan iki kutuplu dünya düzeninde yeni bir savunma ve güvenlik politikasına ihtiyaç duymuştur Bu yeni politika kuruluşu ilkeleri ve inkılapları itibarıyla emperyalizme karşı duran ve sömürülmekte olan milletlerin istiklal davasına örnek ve umut olan Türkiye nin savaş öncesi müstakil politikalarından uzaklaşmasına sebebiyet vermiştir Konusu bakımından İkinci Dünya Savaşı nın fiilen sona erdiği 1945 yılını çıkış noktası alan bu kitap 1975 yılına kadar uzanan tarihsel süreçte Türkiye nin güvenlik meselesini antlaşmalar kapsamında irdelemektedir Nitekim bu eser Soğuk Savaş döneminde Türkiye nin taraf olduğu uluslararası siyasi askerî ve iktisadi antlaşmaların iç ve dış politikada yarattığı dinamizmin yanı sıra siyasette ve kamuoyunda uyandırdığı tepkileri incelemek ve etki alanlarını tartışmak amacıyla kaleme alınmıştır Ele alınan antlaşmaların maddelerine yapılış süreçlerine yükümlülüklerine ve orantılılığına da değinen bu çalışma temel antlaşmalara dayanak gösterilerek yapılan tali antlaşmaların sonuçlarına da dikkat çekmektedir Sonuç olarak bu kitap üzerine çokça çalışılan tarihî ve siyasi konulara farklı bir pencereden bakıldığında hâlâ yeni görüşlerin var olabileceğini göstermektedir

Türkiye den çıkan doğrudan sermaye yatırımlarındaki son on beş yıllık artan trend bu kitabın yazılmasının ana motivasyonunu oluşturmaktadır Bu nedenle bu kitabın temel amaçlarından birisi Türk firmalarının diğer ülkelerde yatırım yapma nedenlerini ortaya çıkarmaktır İkinci amacı ise yatırım için gidilen ülkenin neden tercih edildiği sorusunu cevaplamaktır Başka bir ifade ile Türk firmalarının farklı ülkelerde yatırım yapma kararlarını belirleyen faktörleri ortaya çıkarmaktır Türkiye den yurt dışına çıkan doğrudan sermaye yatırımları ile ilgili literatüre bakıldığında konu ile ilgili yapılmış kısıtlı sayıda çalışmanın var olduğu göze çarpmaktadır Bu kitap özellikle Türkiye den yurt dışına çıkan yatırımların ülke seçimini belirleyen faktörleri firma düzeyinde veriler ile ortaya çıkarmayı hedefleyen ilk çalışmalardan biridir Bu kitabın Türkiye den çıkan yatırımlara ilişkin elde edilen sonuçların Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası T C Ekonomi Bakanlığı T C Hazine Müsteşarlığı başta olmak üzere gerek kamu kurum ve kuruluşlarına gerekse özel sektöre ve son olarak konu ile ilgili araştırmacılara faydalı olması temel dileğimizdir

Türk Milleti Anadolu ve Rumeli coğrafyasında hür olarak madden kalkınmış ve mânen de millî aidiyetinin şuuruyla dünya durdukça yaşamalıdır gayesi fikren zıt YOL ve YÖN dergilerinde düşüncelerini yazıya döken memleket aydınlarının ortak paydasıdır Yirmi birinci yüzyıl teknik odaklı küresel saldırısı kendini bilmemek ve önceyi unutturmak ile hâkimiyetini kuracaktır Oysa millî kimliklerini kaybeden toplulukların dünya üzerinden ebediyen silindikleri tarihî bir gerçektir Geçmişini bilmek direnme ve hayatta kalma azmini güçlendirir Bu düşünceden hareketle YOL ve YÖN dergilerinin sayfalarında yaşayan Türkiye yi hatırlamak ve unutturmamak gayesiyle bu eser hazırlandı Türkiye nin Yol u ve Yön ü kitabında Türkiye yi sevenler onun dertleriyle dertlenenler 1961 1967 yılları arasında neler yazmışlar neler söylemişler sorusunun cevabı yer almaktadır ve yazarları tarafından dış politikadan eğitime sinemadan edebiyata uzanan geniş bir fikir âleminde kaleme alınanlar karşılaştırmalı olarak tespite çalışılmaktadır Sonuç itibarıyla de şu resim çok açık görülmektedir ki bugünün yarınını güzelleştirmek dünü çok iyi bilip analiz etmekle mümkündür