Türkiye nin Yönetim Tarihi

Birinci Kısım 1923 1930 yılları arasındaki İstikrar Dönemi olurken Lausanne den sonraki sorunların çözülebilme mücadelesidir Bu mücadele verilirken Batı modelinde bir ulus devletin kuruluşunu unutmamak gerekir Bu mücadele sürecinde gerçekten iki ilkenin öne çıktığı görülmektedir Bağımsızlık ve Egemenlik Lausanne dan sonra Türkiye nin Batı devletleriyle ilişkilerini eşitlik ilkesi ne göre düzenlemesi kolay olmamıştır İkinci Kısım 1930 1939 dönemlerini içeren Bunalımlar Dönemi dir Ancak bu dönemi iki alt dönemde incelemeyi daha uygun bulduk Bu alt dönemlerin oluşturulmasında siyasi olayların devletler arası ilişkilerde yönlendirici olduğu doğrudur Örnek olarak Akdeniz Olayları verilebilir 1935 öncesi ve sonrası olayları

Osmanlı Devleti nde 20 yıla yakın bir süre diplomatik görevlerde bulunan Fransız sefirlerinden Eduard Philippe Engelhardt Sultan İkinci Mahmud un saltanatının sonlarından 1882 ye kadar gerçekleşen mühim olaylar ve Tanzîmat hakkında derinliğine tedkîklerde bulunmuş bir çok vesîkalar toplamış nihayet tedkîklerinin netîcelerini Türkiye ve Tanzîmat Devlet i Osmaniye nin Târih i Islahatı 1826 dan 1882 ye kitabı ile neşretmiştir Türkiye ve Tanzîmat kitabını okuyup bugünle mukayese ettiğinizde Avrupa nın hâlâ bizim iç mes elelerimize onlar medenî biz barbar imişiz gibi bakmaya ve müdâhale etmeye devam ettiğini ve tarihî mes elelerimizi kendi hür fikrimizle araştırarak ve yorumlayarak ele almanın ne kadar zarurî bir ihtiyaç olduğunu hissedeceksiniz

Geç dönem Osmanlı İmparatorluğu ve modern Türkiye tarihi üzerine uzman olan Feroz Ahmad bu kitabında Türkiye Cumhuriyeti nin oluşumunu toplumsal siyasal ve ekonomik yönleriyle ele alıyor Kitaptan kimi konu başlıkları şöyle Türkiye Askeri Bir Toplum mu Osmanlı Mirası İmparatorluktan Ulusa 1908 1923 Yeni Türkiye Siyasal Yaşam 1923 1945 Yeni türkiye Toplum ve Ekonomi 1923 1945 Çok Parti Bilmecesi 1945 1960 Askeri Müdahale Kurumsal Yeniden Yapılanma ve İdeolojik Siyasetler 1960 1971 Askeri Müdahale Sosyal demokrasi ve Siyasal Terör 1971 1978 Askeri Müdahele Siyasal Ekonomik Yeniden Yapılanma 1980 1991 Türkiye nin Bugünü ve Yarını

Bu derleme siyasi tarih ve Türk dış politikası uzmanı olan ve en verimli döneminde kaybettiğimiz Oral Sander in daha önce yayınlanmış ve hiç yayınlanmamış makalelerinden oluşmaktadır Türkiye nin Dış Politikası Sander in tarihte yöntem üstüne görüşleriyle başlamakta yirminci yüzyıl tarihinin genel özellikleri Türkiye nin dış politikasında süreklilik öğeleri Türkiye nin Batı bağlantısı konularıyla devam etmekte ve Türk dış politikasının en önemli başlıklarını oluşturan Balkanlar Karadeniz Ortadoğu ilişkileri hak kın daki çözümlemeleri içermektedir Çalışma bu özelliğiyle genelden özele doğru süreklilik ve değişim öğelerinin kavranış yolunu ortaya koymaktadır Daha genel nitelikleriyle bölgesel gelişmeler çerçevesinde Türkiye ile NATO ve Türkiye ile Türk dünyası ilişkilerini değerlendiren makaleleriyle Sander günümüze ışık tut maya devam etmektedir

Bu çalışma Türkiye nin Yönetim Tarihine bir giriş olarak İlk Çağ da Anadolu da politik kültürel ve ekonomik açılardan belirli parametrelere sahip devletlerin kuruluş süreçleri devlet nosyonları ve bürokratik sistemlerinin dinamiklerinin ortaya konulmasını ve bürokrasinin devlet yönetimi içindeki rolünün belirlenmesini amaçlamaktadır Çalışma Erken Hitit Devleti nden Pers istilasına kadar Anadolu uygarlıklarında devlet ve yönetim nosyonlarını ele almaktadır Modern dönemlerde toplumsal yaşamın önemli bir aktörü olan siyasal ve toplumsal açıdan oldukça karmaşık bir organizasyon biçimine dönüşen devlet aygıtı ve onun doğal uzantısı olan kamu bürokrasisi temelleri İlk Çağ lardan itibaren atılmış insanlığın düşünsel anlamdaki evrimiyle birlikte gelişen ve sürekli büyüyen sosyal bir varlık olma özelliğini taşımaktadır İlk Çağ da Anadolu da kurulan uygarlıkların devlet nosyonları ve bürokratik mekanizmaları yerleşik hayatın başlaması ve uzmanlaşmış iş bölümünün gelişmesiyle birlikte oluşturulmuştur Bu uygarlıklar arasında Hitit Urartu Frig Lidya ve İyon uygarlıkları sistem örgüt işleyiş ve hukuksal yapılanma yönlerinden farklılıklar gösterirler Söz konusu uygarlıklar birbirleriyle ve diğer devlet örnekleriyle etkileşim içine girmekle birlikte kendilerine özgü yapı ve işleyiş göstermişlerdir Çalışmanın ana amacı İlk Çağda Anadolu da kurulan Hitit Urartu Frig Lidya ve İyon uygarlıklarında devlet kavramı ve sistemini kamu bürokrasisini organizasyonel yapısını işleyişini bürokraside yer alan örgüt ve kamu görevlilerini devlet ve kamu bürokrasisinin işleyişini ve toplumun hukuk düzenini ortaya koymaktır

Kitap Türkiye Orta Doğu İlişkileri nin gittikçe artan önemi ve kompleksleşen yapısı düşünüldüğünde Ankara Bölge illişkilerine bakışta hesaba katılması gereken konuların tartışmaların ve yaklaşımların ne kadar çeşitlendiği ve çeşitlendirilebileceği konusunda ipuçları vermeyi amaçlıyor 2000 lerde yürütülen dış politikanın farklı uygulamaları bölgesel bazda örnek olaylar Libya Suriye gibi seçilerek ve geçmiş dönem Orta Doğu politikalarıyla kıyaslama yapılarak retrospektif bir bakış açısı ile sunulmaya çalışılırken bölgeselleşme normatif dış politika bölgesel güç olma gibi sadece Türkiye Ortadoğu ilişkileri açısından değil hem bölge hem de dünya siyaseti açısından önemli olabilecek analiz çerçevelerinden yararlanılmaya çalışılıyor Dolayısıyla kısaca kavramsal anlamlandırma ile olup biten arasında bir bağ kuruluyor Bu bağlamda kitap hem genel okuyucunun hem de Orta Doğu Dış Politika ve Uluslararası İlişkiler gibi alanlara ilgi duyanların yararlanabileceği konu başlıkları içeriyor

Türkiye nin Dış Politikasında Kültürel Diplomasi Normlar ve Uluslararası İlişkiler Türkçe Yazın İçin Geç Kalınmış Bir Araştırma Gündemi Türkiye Dış Politikasında İnsan Hakları Sorundan Değere Bir Dönüşüm Hikayesi Türkiye nin Dış Politikasında Yeni Osmanlıcılık Mit mi Gerçek mi Enerji Köprüsünden Enerji Merkezine Türkiye Türkiye nin Ortadoğu Politikası Süreklilik ve Değişim Türkiye nin Devrim Sonrası İran İle İlişkileri Soğuk Savaş Sonrası Nato politikaları ve Türkiye nin Rolü Aktif Orta boy Devlet Modeli Davutoğlu Dönemi Türk Dış Politikasında Uluslararası Örgütler Türk Dış Politikasında Avrasyacılık Söylemi Davutoğlu Ekolü Türkiye Avrupa Birliği İlişkileri Ak Partinin Dış Politika Anlayışında Avrupa Birliği Tartışmaları ve Türk Basınının Rolü Türk Dış Politikasının Dönüşüm Sürecinde Afrika

Günümüzde Türk dış politikası birbiriyle çatışan ve çelişen ancak her şeye rağmen birbirini tamamlayan genel bir bütünü oluşturmaktadır Öncelikle yıllardır dış politikasında daha aktif daha etkin bir konumda olmasını engelleyen Kürt sorunu PKK terörü askerin dış politikadaki etkisi dış politika ekseninin yeniden tanımlanması kimlik dış politika yapım süreci ve Kıbrıs sorunu gibi temel çatışma alanlarını çözüme kavuşturma yönünde Türk karar vericileri Soğuk Savaş sonrası dönemde kararlı somut ve yapıcı adımlar atmaya başlamışlardır Türk karar vericileri tarihsel sosyolojik ve siyasal anlayışlarının bir sonucu olarak Rusya Avrupa Birliği Kafkaslar Orta Asya ve Orta Doğu bölgeleri ile yakından ilgilenmekte bu bölgelerde etkisini ve ilişkilerini geliştirmeye ve derinleştirmeye çalışmaktadır Bu eser Soğuk Savaş sonrasında ve son on yılda Türk dış politikasındaki değişimleri ve buna etki eden faktörleri farklı perspektiflerden inceleyen akademisyenlerin makalelerinden oluşmaktadır Sosyal bilimlerde tek doğru olmadığı gerçeğinden hareketle belki de bu farklı analizlerin bileşimi eseri ideale doğru yanaştırmaktadır