Ubeydullah Efendi nin Amerika Hatıraları — Ahmet Turan Alkan

Ubeydullah Efendi 1858 1937 sarıklı cübbeli bir Jön Türk tü Onun çelişkilerle dolu kişiliği Jön Türkler in türdeşlikten ne kadar uzak oldukları hakkında fikir vericidir II Abdülhamid Ubeydullah Efendi yi bugünkü Libya nın güneyinde Büyük Sahra da bulunan Taif e sürmüş İttihat ve Terakki ise İkinci Meşrutiyet te üç defa mebus seçtirmişti Ubeydullah Efendi ayrıca hapse de girdiği Sultan Hamid devrinde bir buçuk sene hapis beş buçuk sene nefiy on sene kaçak olduğumuz için tecrübe i didegândan sayılıyoruz Abdülhamid döneminde sultana jurnaller vermiş İttihatçıları kıyasıya eleştirmiştir Mütareke de iki kere Malta ya sürülmüş Cumhuriyet te Beyoğlu Evlendirme Memuru olmuştur 1931 ve 1935 te dönemin tek partisi CHP nin Beyazıt milletvekilliğinde bulunmuştur Dünyanın birçok ülkesini gezen Ubeydullah Efendi nin 1893 95 yılları arasında iki buçuk yılını geçirdiği Amerika ya ilişkin anılarını hem zevkle kimi zaman hayretle hem de yararlanarak okuyacaksınız Ubeydullah Efendi yakın tarihimizin fazlasıyla renkli ve özgün kişiliklerinden biri Onunla 1886 88 yılları arasında niçin gittiğini bilmediğimiz Paris te beraber olmuş Ali Kemal in şu sözleri bu kişilik hakkında aydınlatıcıdır Nereden geliyordu Nereye gidiyordu Ne yapmak istiyordu Hasıl ne kudret i ilmiyede ne fikirde idi Bilinmezdi Paris te idi ne için İş için mi Hayır Tahsil için mi Yine hayır İrat servet sahibi mi idi Hayır Nasıl yaşardı anlaşılmazdı Fakat yaşardı Son derece kanaatkâr idi Nice yıllar Paris te yarım okka süt yüz dirhem ekmekle yaşadı Ahmet Turan Alkan ın bu esere yazdığı ayrıntılı sunuş elinizdeki hatırâtın değerini artırıyor

Amerika da Küba da Fransa da ve Balkanlar da keten helva ve sebze satıcılığından gazeteciliğe kadar bir dizi iş yapan sarıklı Jön Türk Ubeydullah Efendi yakın tarihimizde az bulunur renklilikte bir kişiliktir İttihat ve Terakki nin hem mebusu hem muhalifidir Malta sürgünlerindendir Cumhuriyet sonrasında da milletvekili ve Beyoğlu Evlendirme Memuru dur İlginç yaşantısını mizah ve ironi düzeyi yüksek bir üslupla anlatıyor