Üçüncü Kişinin İfası
Filiz Kitabevi
İÇİNDEKİLER TAKDİM V ÖNSÖZ VII KISALTMALAR LİSTESİ XIX GİRİŞ I Konunun Takdimi 1 II Çalışmanın Kapsamı ve İnceleme Planı 4 BİRİNCİ BÖLÜM BORCU İFA EDEBİLECEK KİMSELER ARASINDA ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN YERİNİN TESPİT EDİLMESİ ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN İFASI KURUMUNUN TEORİK TEMELLERİ VE UNSURLARI I İfa Kavramı İfanın Unsurları ve Hukuki Niteliği 9 A İfa Kavramı 9 B İfanın Kurucu Unsurları 11 1 Objektif Unsur Borçlanılan Edimin Yerine Getirilmesi 11 2 İfada Subjektif Unsura İhtiyaç Olup Olmadığı Meselesi 15 a Doktrinde İleri Sürülen Görüşler 15 b Görüşlerin Değerlendirilmesi 18 C İfanın Hukuki Niteliği 24 II Borcun İfasında Üçüncü Kişilerin Rolü 30 A Genel Olarak 30 B İfa Yardımcıları Aracılığıyla Borcun İfası 33 C Üçüncü Kişi 39 1 Genel Olarak 39 2 Borcu İfa Edebilecek Üçüncü Kişilerin Çerçevesinin Belirlenmesi 42 a Genel Olarak 42 b Alelade Üçüncü Kişiler 43 1 Borçlunun İradesi Kapsamında Borcu İfa Eden Üçüncü Kişiler 43 i Genel Olarak 43 ii Üçüncü Kişi ile İfa Yardımcısı Arasındaki Ayrımın Önemi 46 2 Borçlunun İradesi Dışında Borcu İfa Eden Üçüncü Kişiler 48 c Rehinden Kurtarma Hakkı Olan Üçüncü Kişiler 50 III Üçüncü Kişinin Başkasına Ait Borcu İfa Edebilmesinin Teorik Açıklaması 60 1 Üçüncü Kişinin Ediminin Borç İlişkisini Amacına Ulaştırmış Olmasına Dayandıran Görüş 60 2 Üçüncü Kişinin Borçluyu İfada Temsil Etmesine Dayandıran Görüş 62 3 Borçlu Lehine Borçtan Kurtarıcı Sözleşmeye Dayandıran Görüş 63 4 Başkasına Ait İşgörmeye İlişkin Özel Bir Yetkiye Dayandıran Görüş 64 IV Üçüncü Kişinin İfasının Unsurları 66 A Genel Olarak 66 B Borcun Başkasına Ait Olması 67 C Üçüncü Kişinin Başkasına Ait Borcu İfa Kastı Taşıması 73 1 Genel Olarak 73 2 Üçüncü Kişinin İfa Kastı ve İfa Kastının Yorumlanması 76 a Üçüncü Kişinin İfa Kastı 76 b İfa Kastının Tespiti ve Yorumlanması 78 3 İfa Kastının İfaya Girişilmesine Yol Açan Saiklerden Ayırt Edilmesi 84 4 İfa Kastının Sonradan Tesis Edilip Edilemeyeceği Meselesi 87 D Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfaya Elverişli Olması 94 1 Genel Olarak 94 2 Üçüncü Kişinin İfasına Elverişli Olmayan Borçlar 96 a Genel Olarak 96 b İşin Niteliği Gereği Şahsen İfası Gereken Borçlar 99 1 Genel Olarak 99 2 Para Cezaları 105 3 Şahsa Bağlı Yapmama Kaçınma Borçları 107 4 Şahsa Bağlı Yapma Borçları 109 c Taraflar Arasındaki Anlaşma Gereği Şahsen İfası Gereken Borçlar 113 İKİNCİ BÖLÜM KARŞILAŞTIRMALI HUKUK IŞIĞINDA ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN İFA YETKİSİ VE BU YETKİNİN SINIRLARININ BELİRLENMESİ İLE İFA YETKİSİNİN KAPSAMI I Karşılaştırmalı Hukukta Üçüncü Kişinin İfası 120 A Roma ve Pandekt Hukuklarındaki Tarihi Gelişimi 120 B Modern Kıta Avrupası Hukuk Sistemine Dâhil Ülkelerde 128 1 Alman Hukukunda 128 2 Avusturya Hukukunda 132 3 İsviçre Hukukunda 136 a Genel Olarak Üçüncü Kişinin İfasının Yasal Çerçevesi 136 b Borçlunun İradesi Dışında Hareket Eden Üçüncü Kişinin İfa Yetkisi 141 1 İçtihatlar 141 2 Doktrin 145 C Anglo Amerikan Hukuk Sistemine Dâhil İngiliz ve Amerikan Hukuklarında 148 1 Genel Bakış 148 2 Borçlunun İradesini Arayan Geleneksel Görüş 151 3 Geleneksel Görüşe Yöneltilen İtirazlar 155 D Uyumlaştırma Metinlerinde 159 II Karşılaştırmalı Hukuk Işığında Üçüncü Kişinin İfa Yetkisinin Belirlenmesi 164 A İfanın Sonuç Doğurabilmesi Açısından Borçlunun İradesinin Önemi 164 1 Kural Olarak Borçlunun İradesine İhtiyaç Duyulmaması 164 2 Alacağın Devrini Yasaklayan Bir Anlaşma Varsa 167 3 Para Borçları Dışındaki Bazı Borçlar Bakımından Değerlendirme 171 B Alacaklının İfayı Kabul Zorunluluğu Bakımından Borçlunun İrade Durumunun Önemi 173 III Üçüncü Kişinin İfa Yetkisinin Kapsamı ve İfa Yetkisinin Alacaklının İfa Dışı Yollarla Tatmin Edilebildiği Hâllere Teşmil Edilip Edilemeyeceği Meselesi 177 A Üçüncü Kişinin İfa Yetkisinin Kapsamı 177 B Üçüncü Kişinin İfa Yetkisinin Alacaklının İfa Dışı Yollarla Tatmin Edilebildiği Hâllere Te