Uluslararası Özel Hukukta Kamu Düzeni Müdahalesi ve Sonuçları — Ahmet Cemal Ruhi

Yabancı unsurlu ihtilafların çözümünde hangi devletin maddi hukuk kurallarının uygulanacağını tespit etmek gerekir İhtilafı çözmek için uygulanacak olan yabancı maddi hukuk kurallarının uygulayıcı ülkenin kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir Yabancı hukukun maddi hükümlerinin uygulanması uygulayıcı ülkenin kamu düzenini açıkça bozuyorsa uygulamadan vazgeçilir Bu durumda kamu düzeni müdahalesinden söz edilir Kitabın amacı güncel yargı kararları incelenerek kavramın zaman içerisindeki gelişiminin ve günümüzdeki mahiyetinin tespit edilmesidir Özellikle günümüzde kanunlar ihtilafı kuralları gereğince uygulanacak yabancı hukuk kurallarının Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması yabancı mahkeme kararlarının ve yabancı hakem kararlarının kamu düzenine aykırılığında sıklıkla gündeme gelen bazı meseleler ayrıntılı olarak incelenmiş her bir aykırılığa ilişkin yargı içtihatlarına yer verilmiştir Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde kamu düzeni kavramı iç hukukta ve uluslararası hukukta kamu düzeni kamu düzeni kavramının niteliği kamu düzeninin hukuki mahiyeti kamu düzeninin yargı kararlarına yansıması kamu düzeni müdahalesi kamu düzeninin etkileri kamu düzenine başvurma ihtiyacı ve kamu düzeninin uygulanmasında hâkimin takdir yetkisi konuları ele alınmıştır İkinci bölümde kanunlar ihtilafı kuralları gereğince yabancı hukukun uygulanması kamu düzenine aykırılık taşıyan durumlar kamu düzeni müdahalesinin neticeleri yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizinde kamu düzeni hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması kamu düzenine aykırılık taşıyan durumlar özel bir durum olarak talak ve kamu düzenine aykırılık konuları ele alınmıştır Son bölümde ise yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizi konusu çerçevesinde New York Sözleşmesi ne ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun a göre kamu düzeni konusu yargı kararları çerçevesinde ele alınmış yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizi davasında hangi durumlarda açıkça aykırılık oluşacağı kamu düzenine aykırılık taşıyan durumlar kamu düzeni müdahalesinin neticeleri ve etkileri incelenmiştir

Hukukumuzda evlilik birliğinin devam ettiği süre dışında birlikte velayet kabul edilmemektedir Bu sebeple özellikle birlikte velayete ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi sırasında yaşanan sorunlara 11 Nolu Protokol ile Değişik İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmeye Ek 7 No lu Protokol ile düzenleme getirilmiştir Kitabın ilk bölümünde çocuk velayet velayetin amacı yasal dayanağı kullanılması velayete hâkim olan prensipler velayet hakkına sahip olanlar velayetin tevdii kişisel ilişki tesisi ve kapsamı Çocuk Koruma Kanunu çerçevesinde çocuk teslimi çocukla kişisel ilişki kurulması ve nafaka konusu işlenmiştir İkinci bölümde velayetin kapsamı çocuğun üstün yararı ilkesi birlikte velayet konuyla ilgili mukayeseli hukuktaki gelişmeler birlikte velayetin önemi ve kamu düzeni çerçevesinde değerlendirilmesi birlikte velayete ilişkin doktrindeki görüşler konuyla ilgili uluslararası sözleşmeler çerçevesinde yapılan değerlendirmeler birlikte velayetin sona ermesi konuları ele alınmıştır Üçüncü bölümde öncelikle yabancı unsurlu velayet davalarında uygulanacak olan hukukun tespiti konusu üzerinde durulmuş daha sonra ise birlikte velayet konusundaki yabancı mahkeme kararlarının tenfizi konusu uluslararası sözleşmeler ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde incelenmiştir Kitabın Konu Başlıkları Velayet Kavramı Velayet Hakkı ve Kapsamı Velayetin Kapsamı Çocuğun Üstün Yararı ve Birlikte Velayet Yabancı Unsurlu Velayet Davalarında Uygulanacak Hukuk ve Birlikte Velayet Konusundaki Yabancı Mahkeme Kararlarının Tenfizi

Hukukumuzda evlilik birliğinin devam ettiği süre dışında birlikte velayet kabul edilmemektedir Bu sebeple özellikle birlikte velayete ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi sırasında yaşanan sorunlara 11 Nolu Protokol ile Değişik İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmeye Ek 7 No lu Protokol ile düzenleme getirilmiştir Kitabın ilk bölümünde çocuk velayet velayetin amacı yasal dayanağı kullanılması velayete hâkim olan prensipler velayet hakkına sahip olanlar velayetin tevdii kişisel ilişki tesisi ve kapsamı Çocuk Koruma Kanunu çerçevesinde çocuk teslimi çocukla kişisel ilişki kurulması ve nafaka konusu işlenmiştir İkinci bölümde velayetin kapsamı çocuğun üstün yararı ilkesi birlikte velayet konuyla ilgili mukayeseli hukuktaki gelişmeler birlikte velayetin önemi ve kamu düzeni çerçevesinde değerlendirilmesi birlikte velayete ilişkin doktrindeki görüşler konuyla ilgili uluslararası sözleşmeler çerçevesinde yapılan değerlendirmeler birlikte velayetin sona ermesi konuları ele alınmıştır Üçüncü bölümde öncelikle yabancı unsurlu velayet davalarında uygulanacak olan hukukun tespiti konusu üzerinde durulmuş daha sonra ise birlikte velayet konusundaki yabancı mahkeme kararlarının tenfizi konusu uluslararası sözleşmeler ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde incelenmiştir