Uluslararası Politikada Arktik Bölge
Uluslararası Politikada Arktik Bölge
Nobel Akademik Yayıncılık
Uluslararası Politikada Arktik Bölge
Jeostratejik ve jeopolitik anlamda küresel ölçekte vazgeçilmez olan Arktik Bölge de buzulların erimesi permafrostun yumuşaması daha güçlü dalgalar erozyon ve kontrol edilemeyen yangın olaylarının artışıyla bölgenin jeopolitiği dönüşüm geçiriyor Bu gelişmeler Rusya yı harekete geçirmiş ve en geniş deniz yetki alanlarına sahip ülke olarak Rusya kendisini bölgede daha güçlü bir şekilde konumlandırmak için askerî anlamda yoğun bir yığınak ve modernizasyon süreci başlatmıştır Rusya nın Arktik Bölge politikalarını ister realizm çerçevesinde ister neoliberal bir yaklaşımla açıklayalım Rus Arktik stratejisinin büyük güç statüsünü yansıtma arzusuna ve bölgenin kırılganlığına dayalı olduğu görülmektedir Bu strateji küresel ölçekte siyasi ekonomik askerî ve stratejik anlamda önemli bir jeopolitik tartışma ve çatışmanın zeminini hazırlamaktadır Diğer taraftan Çin kendisini yakın ülke olarak tanımlayarak Arktik Bölge de her alanda aktif bir oyuncu hâline gelmiştir Özellikle Rusya ile yaptığı anlaşmalar çerçevesinde bölgede askerî girişimler de dâhil çok boyutlu bir faaliyet içerisindedir Bu durum Arktik Bölge yi büyük güçlerin jeopolitik çatışma alanına hızla yaklaştırmaktadır Bu riskin giderek artması beklenebilir çünkü buzulların erimesiyle birlikte ulaşım yollarının daha aktif kullanılması ve keşfedilecek hidrokarbon rezervlerinin çekiciliği büyük güçler arasındaki rekabeti gittikçe yoğunlaştıracaktır Ayrıca Atlantik ve Avrupa nın güvenlik hinterlandı olarak niteleyebileceğimiz Arktik Bölge deki Rusya Çin iş birliği ABD ve Avrupa ülkeleri bakımından son derece riskli olarak nitelendirilmektedir Hatta bu konuda bazı AB üyeleri tarafından Arktik Bölge yeni bir mücadele alanı potansiyel çatışma kaynağı olarak tanımlanmaktadır Bu nedenlerden dolayı kitap başlığının Uluslararası Politakada Arktik Bölge olması uygun görüldü Kitapta Arktik Bölge deki jeostratejik ve jeopolitik rekabet Arktik Bölge Havzası ülkeleri ve diğer ülkelerin yaklaşımları çerçevesinde ele alındı Birinci Bölüm de Arktik Bölge nin tarihî coğrafi konumu stratejik önemi ve sahip olduğu avantajlar incelendi İkinci Bölüm de Arktik Havzası ülkelerinin bölgedeki girişimleri analiz edildi Üçüncü Bölüm de başta AB NATO Çin Birleşik Krallık Almanya Fransa Hollanda ve Türkiye olmak üzere diğer ülkelerin Arktik Bölge yle ilgili politikaları değerlendirildi
Astana Yayınları
Ülkelerin coğrafyaları sabit kalsa da mevcut alanın jeopolitik öneminin değişebildiğini söylemek genellikle İbn i Haldun a atfedilen coğrafya kaderdir sözünden hareketle doğru bir telaffuz olacaktır Önemsiz gibi görünen bölgelerin iklim değişikliği küresel ısıtma ve buzulların erimesi gibi farklı nedenlerle stratejik bir konuma gelebildiği görülmüştür Günümüzde ise jeopolitik önemi en çok artan bölge Arktika Bölgesi dir Rusya ABD Kanada Norveç ve Danimarka Gerek sahip olduğu daha kısa deniz ticareti yolları gerekse varlığı ispat edilen maden ve hidrokarbon enerji kaynaklarıyla bölgesel ve küresel güçlerin rekabet alanına dönüşen Arktika Bölgesi ülkemizde hemen hemen ilgi görmeyen alanların başında gelmektedir Bu çerçevede bu kitap Arktika Bölgesi nin sahip olduğu potansiyel kaynak zenginliği ile bir yandan ilgili devletler için rekabet unsuru oluşturduğunu diğer yandan bölgesel ve küresel açıdan uluslararası sistemde güvensizlik ortamı yarattığını öne sürmektedir Okuyanın bir daha okuyacağı alana ilgi duyanların başucu kitabı yapacakları bu çalışma Türk yazın hayatına hayırlı olsun Dr Öğr Üyesi Serdar Yılmaz Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü