Umdetu l Kari Sahih i Buhari Şerhi 11 cilt — Bedreddin el Ayni

Ayni nin telif ettiği eserler çoktur Telif ettiği eserlerin çokluğu hususunda İbn Hacer den başka kendisine yetişen kimse yoktur Nitekim İmam Sehavi bu gerçeği bir çok kitabında itiraf etmiştir Umdetü l Kari fi Şerhi Sahihi l Buhari en büyük ve en meşhur eseridir Müellifin hesabıyla 21 cilttir Sahihi l Buhari nin şerhleri içerisinde nakil ve tahkik yönünden en geniş araştırma ve fayda bakımından en kapsamlı olan şerhidir Buhari nin ihtisar yaptığıyerlerde hadisin sevkini tamamlama metodunu izlemiştir Hadisin varyantları birden çok olup bablarda tahrici tekrar ettiğinde kitapta tahric edilen yerleri belirtmiştir Bu metod araştırmacı için büyük kolaylık sağlamaktadır Kitabın ravileri hakkında görüş ayrılıkları bulunduğunda bu farklılıkları zikretmiştir Hadis ricali isimlerin ve nisbetlerin zabtı hakkında doyurucu bilgiler vermiştir Bu bilgileri okuyan araştırmacı konuyla ilgili olan başka kaynaklara müracaat etme ihtiyacıhissetmez Lügat ve irab hakkında en önemli bilgilere yer vermiştir Mükemmel bir üslup takip ederek meani ve beyan ilmi ile alakalı inceliklere değinmiştir Bunu yaparken de kitabını mutalaa edenlerin konunun daha genişele alınmasına ihtiyaç bırakmayacak derecede bu bilgilere aşina olmalarını hedeflemiştir Hadisten hüküm çıkarma yolları hakkında ayrıntılıbilgiler vermiş özel başlıklar altında bir takım kıymetli bilgiler aktarmıştır Hadisin geçtiği isnatlarıverirken ali nazil Medeni Şami vb incelikleri açıklamış tartışmalı meseleler hakkında Allah ın kendisine verdiği ilmî kudret ve anlayış ölçüsünde mezhep fakihlerinin konuyla ilgili görüşlerine göre konuyla ilgili hadisle alakalıolan hadislerin tahricine dair geniş bilgiler vermiş deliller arasında mukayese ve muhakeme yaparak sorular ve cevaplar başlığı altında hadisin fıkhıyla alakalıkabul ettiği ve reddettiği görüşleri serdetmiştir Kendisinden önce yazılan şerhlerde geçen kayda değer gördüğü bilgileri almış onları kendi süzgecinden geçirerek okuyucunun istifadesine sunmuştur Hasılı kelam hadisleri her yönüyle şerh etmiştir Hadisle ilgili nakledilen bilgilere ulaşmak isteyen kişi bu bilgileri Ayni nin şerhinde bulabilir Akli ilimlerle alakalıkonulara ulaşmak isteyen kişi de bu bilgileri yeter derecede elde eder Hadislerin en güzel şekilde anlaşılması için ayrı ayrı konu başlıkları oluşturmuş akli ve nakli bilgileri o başlıklar altında vermiştir Hadisin şerhiyle çok da alakası olmayan usulü hadis kitaplarında geçmesi daha uygun olan konuları kitabına almamıştır Hadisin varyantlarının tahrici hakkında müstahrec ve etraf kitaplarından alıntılar yapmak suretiyle konuyu fazla uzatmamıştır Ancak kitabın şerhi hakkında ve rivâyetlerde geçen bir lafzıbaşka bir lafza tercih etmek söz konusu olduğunda ihtiyaç duyduğunda müstahrec kitaplardan alıntılar yapmıştır Faydalı olan kısmı gözden kaçırmazdı Nadiren de olsa maksut bilgiyi elde etme noktasında şaşkınlık yaşayabileceği yerlerde değerli vaktine karşı olan hırsından dolayı okuyucuyu başka yerlere yönlendirir İbn Hacer bu noktada Ayni den farklıdır Zira İbn Hacer okuyucuyu çoğu kez başka kitaplara yönlendirir Bazen atıfta bulunduğu yerlerde kayda değer fayda da hasıl olmaz Ayni nin şerhinde olan bir çok meziyet İbn Hacer in şerhinde yoktur Ayni nin şerhinin İbn Hacer in şerhine üstünlüklerini şöyle sıralayabiliriz Ayni İbn Hacer in şerhini talebelerinden biri olan Burhan b Hıdır vasıtasıyla cüz cüz mutalaa ederdi Bazıyerlerde yapmış olduğu tenkitlerde nakiller noktasında iki şerh arasında tevafuklar olduğu görülür Zira kullandıkları kaynaklarda da benzerlik bulunmaktadır Kimileri ikinci yazılan şerhin bu bilgileri birinci yazılan şerhten aldığını zannetmiştir ki bu doğru değildir Durum dediğimiz gibidir Kaynaklarının aynıolduğu yerlere bakıldığında bu durum açıkça görülür Kendilerinden önceki müelliflerden nakilde bulunma hususunda biri diğerinden daha haklı değildir Bedr el Ayni şerhine hicri 821 senesinde başlamış 847 senesinde yani İbn Hacer in şerhini bitirmesin

Ayni nin telif ettiği eserler çoktur Telif ettiği eserlerin çokluğu hususunda İbn Hacer den başka kendisine yetişen kimse yoktur Nitekim İmam Sehavi bu gerçeği bir çok kitabında itiraf etmiştir Umdetü l Kari fi Şerhi Sahihi l Buhari en büyük ve en meşhur eseridir Müellifin hesabıyla 21 cilttir Sahihi l Buhari nin şerhleri içerisinde nakil ve tahkik yönünden en geniş araştırma ve fayda bakımından en kapsamlı olan şerhidir Buhari nin ihtisar yaptığıyerlerde hadisin sevkini tamamlama metodunu izlemiştir Hadisin varyantları birden çok olup bablarda tahrici tekrar ettiğinde kitapta tahric edilen yerleri belirtmiştir Bu metod araştırmacı için büyük kolaylık sağlamaktadır Kitabın ravileri hakkında görüş ayrılıkları bulunduğunda bu farklılıkları zikretmiştir Hadis ricali isimlerin ve nisbetlerin zabtı hakkında doyurucu bilgiler vermiştir Bu bilgileri okuyan araştırmacı konuyla ilgili olan başka kaynaklara müracaat etme ihtiyacıhissetmez Lügat ve irab hakkında en önemli bilgilere yer vermiştir Mükemmel bir üslup takip ederek meani ve beyan ilmi ile alakalı inceliklere değinmiştir Bunu yaparken de kitabını mutalaa edenlerin konunun daha genişele alınmasına ihtiyaç bırakmayacak derecede bu bilgilere aşina olmalarını hedeflemiştir Hadisten hüküm çıkarma yolları hakkında ayrıntılıbilgiler vermiş özel başlıklar altında bir takım kıymetli bilgiler aktarmıştır Hadisin geçtiği isnatlarıverirken ali nazil Medeni Şami vb incelikleri açıklamış tartışmalı meseleler hakkında Allah ın kendisine verdiği ilmî kudret ve anlayış ölçüsünde mezhep fakihlerinin konuyla ilgili görüşlerine göre konuyla ilgili hadisle alakalıolan hadislerin tahricine dair geniş bilgiler vermiş deliller arasında mukayese ve muhakeme yaparak sorular ve cevaplar başlığı altında hadisin fıkhıyla alakalıkabul ettiği ve reddettiği görüşleri serdetmiştir Kendisinden önce yazılan şerhlerde geçen kayda değer gördüğü bilgileri almış onları kendi süzgecinden geçirerek okuyucunun istifadesine sunmuştur Hasılı kelam hadisleri her yönüyle şerh etmiştir Hadisle ilgili nakledilen bilgilere ulaşmak isteyen kişi bu bilgileri Ayni nin şerhinde bulabilir Akli ilimlerle alakalıkonulara ulaşmak isteyen kişi de bu bilgileri yeter derecede elde eder Hadislerin en güzel şekilde anlaşılması için ayrı ayrı konu başlıkları oluşturmuş akli ve nakli bilgileri o başlıklar altında vermiştir Hadisin şerhiyle çok da alakası olmayan usulü hadis kitaplarında geçmesi daha uygun olan konuları kitabına almamıştır Hadisin varyantlarının tahrici hakkında müstahrec ve etraf kitaplarından alıntılar yapmak suretiyle konuyu fazla uzatmamıştır Ancak kitabın şerhi hakkında ve rivâyetlerde geçen bir lafzıbaşka bir lafza tercih etmek söz konusu olduğunda ihtiyaç duyduğunda müstahrec kitaplardan alıntılar yapmıştır Faydalı olan kısmı gözden kaçırmazdı Nadiren de olsa maksut bilgiyi elde etme noktasında şaşkınlık yaşayabileceği yerlerde değerli vaktine karşı olan hırsından dolayı okuyucuyu başka yerlere yönlendirir İbn Hacer bu noktada Ayni den farklıdır Zira İbn Hacer okuyucuyu çoğu kez başka kitaplara yönlendirir Bazen atıfta bulunduğu yerlerde kayda değer fayda da hasıl olmaz Ayni nin şerhinde olan bir çok meziyet İbn Hacer in şerhinde yoktur Ayni nin şerhinin İbn Hacer in şerhine üstünlüklerini şöyle sıralayabiliriz Ayni İbn Hacer in şerhini talebelerinden biri olan Burhan b Hıdır vasıtasıyla cüz cüz mutalaa ederdi Bazıyerlerde yapmış olduğu tenkitlerde nakiller noktasında iki şerh arasında tevafuklar olduğu görülür Zira kullandıkları kaynaklarda da benzerlik bulunmaktadır Kimileri ikinci yazılan şerhin bu bilgileri birinci yazılan şerhten aldığını zannetmiştir ki bu doğru değildir Durum dediğimiz gibidir Kaynaklarının aynıolduğu yerlere bakıldığında bu durum açıkça görülür Kendilerinden önceki müelliflerden nakilde bulunma hususunda biri diğerinden daha haklı değildir Bedr el Ayni şerhine hicri 821 senesinde başlamış 847 senesinde yani İbn Hacer in şerhini bitirmesin

Ayni nin telif ettiği eserler çoktur Telif ettiği eserlerin çokluğu hususunda İbn Hacer den başka kendisine yetişen kimse yoktur Nitekim İmam Sehavi bu gerçeği bir çok kitabında itiraf etmiştir Umdetü l Kari fi Şerhi Sahihi l Buhari en büyük ve en meşhur eseridir Müellifin hesabıyla 21 cilttir Sahihi l Buhari nin şerhleri içerisinde nakil ve tahkik yönünden en geniş araştırma ve fayda bakımından en kapsamlı olan şerhidir Buhari nin ihtisar yaptığıyerlerde hadisin sevkini tamamlama metodunu izlemiştir Hadisin varyantları birden çok olup bablarda tahrici tekrar ettiğinde kitapta tahric edilen yerleri belirtmiştir Bu metod araştırmacı için büyük kolaylık sağlamaktadır Kitabın ravileri hakkında görüş ayrılıkları bulunduğunda bu farklılıkları zikretmiştir Hadis ricali isimlerin ve nisbetlerin zabtı hakkında doyurucu bilgiler vermiştir Bu bilgileri okuyan araştırmacı konuyla ilgili olan başka kaynaklara müracaat etme ihtiyacıhissetmez Lügat ve irab hakkında en önemli bilgilere yer vermiştir Mükemmel bir üslup takip ederek meani ve beyan ilmi ile alakalı inceliklere değinmiştir Bunu yaparken de kitabını mutalaa edenlerin konunun daha genişele alınmasına ihtiyaç bırakmayacak derecede bu bilgilere aşina olmalarını hedeflemiştir Hadisten hüküm çıkarma yolları hakkında ayrıntılıbilgiler vermiş özel başlıklar altında bir takım kıymetli bilgiler aktarmıştır Hadisin geçtiği isnatlarıverirken ali nazil Medeni Şami vb incelikleri açıklamış tartışmalı meseleler hakkında Allah ın kendisine verdiği ilmî kudret ve anlayış ölçüsünde mezhep fakihlerinin konuyla ilgili görüşlerine göre konuyla ilgili hadisle alakalıolan hadislerin tahricine dair geniş bilgiler vermiş deliller arasında mukayese ve muhakeme yaparak sorular ve cevaplar başlığı altında hadisin fıkhıyla alakalıkabul ettiği ve reddettiği görüşleri serdetmiştir Kendisinden önce yazılan şerhlerde geçen kayda değer gördüğü bilgileri almış onları kendi süzgecinden geçirerek okuyucunun istifadesine sunmuştur Hasılı kelam hadisleri her yönüyle şerh etmiştir Hadisle ilgili nakledilen bilgilere ulaşmak isteyen kişi bu bilgileri Ayni nin şerhinde bulabilir Akli ilimlerle alakalıkonulara ulaşmak isteyen kişi de bu bilgileri yeter derecede elde eder Hadislerin en güzel şekilde anlaşılması için ayrı ayrı konu başlıkları oluşturmuş akli ve nakli bilgileri o başlıklar altında vermiştir Hadisin şerhiyle çok da alakası olmayan usulü hadis kitaplarında geçmesi daha uygun olan konuları kitabına almamıştır Hadisin varyantlarının tahrici hakkında müstahrec ve etraf kitaplarından alıntılar yapmak suretiyle konuyu fazla uzatmamıştır Ancak kitabın şerhi hakkında ve rivâyetlerde geçen bir lafzıbaşka bir lafza tercih etmek söz konusu olduğunda ihtiyaç duyduğunda müstahrec kitaplardan alıntılar yapmıştır Faydalı olan kısmı gözden kaçırmazdı Nadiren de olsa maksut bilgiyi elde etme noktasında şaşkınlık yaşayabileceği yerlerde değerli vaktine karşı olan hırsından dolayı okuyucuyu başka yerlere yönlendirir İbn Hacer bu noktada Ayni den farklıdır Zira İbn Hacer okuyucuyu çoğu kez başka kitaplara yönlendirir Bazen atıfta bulunduğu yerlerde kayda değer fayda da hasıl olmaz Ayni nin şerhinde olan bir çok meziyet İbn Hacer in şerhinde yoktur Ayni nin şerhinin İbn Hacer in şerhine üstünlüklerini şöyle sıralayabiliriz Ayni İbn Hacer in şerhini talebelerinden biri olan Burhan b Hıdır vasıtasıyla cüz cüz mutalaa ederdi Bazıyerlerde yapmış olduğu tenkitlerde nakiller noktasında iki şerh arasında tevafuklar olduğu görülür Zira kullandıkları kaynaklarda da benzerlik bulunmaktadır Kimileri ikinci yazılan şerhin bu bilgileri birinci yazılan şerhten aldığını zannetmiştir ki bu doğru değildir Durum dediğimiz gibidir Kaynaklarının aynıolduğu yerlere bakıldığında bu durum açıkça görülür Kendilerinden önceki müelliflerden nakilde bulunma hususunda biri diğerinden daha haklı değildir Bedr el Ayni şerhine hicri 821 senesinde başlamış 847 senesinde yani İbn Hacer in şerhini bitirmesin