Unutkan Tarih — Semih Vaner

img src https s3 eu west 1 amazonaws com dia kitadagitim ckeditor_assets pictures 53 content_1_original_original jpg alt height 15 width 15 font size 1 color white font img

Bugün Türki Cumhuriyetler diye anılan Orta Asya ülkeleri Semerkand ve Buhara nın simgeleştirdiği zengin bir geçmişe sahiptir Ancak uzun yüzyıllar süren hegemonyalar altında bu bölge sanki tarihin unutkanlığı sonucu bir tür tarihsiz yaşama mahkûm edilmiştir Sovyetler Birliği nin dağılmasıyla birlikte Orta Asya ülkeleri kendi Doğu muza Batı nın bize baktığı gibi bakmaya alışmış bizler için yeniden görünürlük kazandı Semih Vaner Sunuş s 7 10 Elinizdeki bu ortak yapıt bu satırların yazarının Paris te bulunan akademik bir kuruluş olan siyaset sosyolojisi ve uluslararası ilişkiler konusunda uzman Siyasal Bilimler Ulusal Vakfı na Fondation nationale des sciences politiques bağlı Uluslararası Araştırmalar ve Etüdler Merkezi nde Centre d études et de recherches internationales 1990 yılında başlattığı çalışmanın ürünlerinden biridir Cumhuriyet Kitap 8 Ocak 1998 Bugün Türki Cumhuriyetler diye anılan Orta Asya ülkeleri Semerkand ve Buhara nın simgeleştirdiği zengin bir geçmişe sahiptir Ancak uzun yüzyıllar süren hegemonyalar altında bu bölge sanki tarihin unutkanlığı sonucu bir tür tarihsiz yaşama mahkûm edilmiştir Sovyetler Birliği nin dağılmasıyla birlikte Orta Asya ülkeleri kendi Doğu muza Batı nın bize baktığı gibi bakmaya alışmış bizler için yeniden görünürlük kazandı Kendi aralarında ve Türkiye ile dil ortaklığı bulunan bu bölge ülkelerine dikkatin artması doğal ve sevindirici Ancak bu dikkat ve ilginin duygusal coşkusal bir milliyetçiliğe değil bilgiyle beslenmeye ihtiyacı var Çünkü bu ülkeler Türkiye ile ya da en azından kendi aralarında bir bütünlük sergilemek şöyle dursun aynı jeopolitik bölgenin ülkeleri olarak birbirleriyle karmaşık kimi zaman çatışmacı da olabilen ilişkilere sahipler Hem kendi içlerinde hem aralarında büyük farklılıklar var Her biri sancılı bir değişim sürecinin sorunlarıyla boğuşuyor İşte Unutkan Tarih kolaycı yaklaşım ve değerlendirmeler karşısında bölgedeki hareketliliği anlama çabasıyla oluşturuldu Pantürkizm in kökenlerinden ve tarihsel dönüşümünden yeni bağımsız devletlerde ulusal kimliklerin kuruluşuna çeşitli milliyetçiliklerin yeniden doğuşundan dünya ekonomisine dahil olma çabalarına nüfus ve göç hareketlerinden İran Türkiye ve Rusya nın bölgedeki tutum ve etkilerine kadar pek çok olgu ele alınıyor bu kitapta Zeynep Göğüş Unutkan Tarih Sabah 12 Ocak 1998 Fransa da Uluslararası Araştırmalar Enstitüsü nde görevli Semih Vaner in hazırladığı Unutkan Tarih in adını duyar duymaz çok kıskandığımı itiraf ediyorum Kitabın tanıtım yazısında Orta Asya nın tarihsiz yaşamaya mahkûm edildiği belirtilmiş Vaner in amacı Orta Asya ya Batı nın bize baktığı gibi bakan bizlere değişik bir göz egzersizi yaptırmak Farklı bakış açısıyla bir kitap da ben yazmaya başladığım için kıskandım Unutkan Tarih başlığını Buna karşılık ben olsam kitabın alt başlığını atarken daha cesur davranırdım Server Tanilli Türkdilli Cumhuriyetleri Tanımak Cumhuriyet 12 Haziran 1998 90 lı yılların başında Sovyetler Birliği nin çöküşünün yığınla sonucundan biri de Orta Asya halklarının bağımsızlıklarını kazanmalarıydı Bu Türkdilli Cumhuriyetler o yıllardan bu yana uluslararası politikada en başta da komşuları Rusya Çin ve İran ın ilgi odaklarından biri Etnik ve kültürel bağlarımız dolayısıyla işin içinde biz de varız Birden bastıran gelişmeler Türkiye nin dış politikasını hazırlıksız yakalamıştı O yıldan bu yana olup bitenler görece ticaret bağlarının kurulması gidip gelmeler toplantılar Asya nın Türkdilli Cumhuriyetlerini biraz daha yakından tanımamıza olanak sağladı Öyle de olsa o dünyanın ulusal kimliği siyasal söylemleri bölgesel durumu üstüne yığınla sorun var ki yeni yeni farkına varıyoruz Bizi eskinin basmakalıp düşüncelerinden sıyırıp alacak pek zengin bir tartışmalar kapısı açılmıştır Onların içinde yer almak bir tavır takınmak sözkonusu cumhuriyetler için de bizim için de pek önemli

Sovyetler Birliğinin dağılmasıyla birlikte Orta Asya ülkeleri kendi Doğumuza Batının bize baktığı gibi bakmaya alışmış bizler için yeniden görünürlük kazandı