Uygulamalı Türk Dili Tek Cilt — Yusuf Çotuksöken
Uygulamalı Türk Dili Tek Cilt
Yusuf ÇotuksökenPapatya Yayıncılık
Uygulamalı Türk Dili Tek Cilt
Yusuf ÇotuksökenTürk eğitiminde anadili eğitimi ağırlıklı olarak ilk ve ortaöğretim kurumlarında verilmektedir Bununla birlikte yakın geçmişte kimi yüksek öğretim kurumlarının sözgelimi Hacettepe Üniversitesi nin Hazırlık sınıflarında 1968 de Ege Üniversitesi ndeyse 1977 de öğretim programına Türk Dili dersleri de konuldu YÖK ün kurulmasından l981 sonra bütün üniversitelerde Türk Dili dersinin okutulması gündeme geldi ilköğretim ve liselerde anadili eğitiminin yeterince yapılamadığı göz önüne alınarak Türkiye deki bütün üniversitelerin öğretim programlarında Türk Dili derslerine yer verildi bu dersle ilgili bir çerçeve program hazırlanıp yayımlandı Türk Dili derslerinin başlangıçta 4 yıl 8 yarıyıl okutulması kararlaştırılmıştı l99l l992 öğretim yılında 1 yıla 2 yarıyıla indirildi Bugün bütün devlet ve vakıf üniversitelerinde Türk Dili dersleri 1 yıl iki yarıyıl boyunca haftada iki saat olarak yapılmaktadır Türk Dili derslerinin gerekçesi ne olursa olsun üniversitelere ders olarak konulması gerçekten olumlu bir gelişmedir Anadili öğretiminin bütün yaşamı kapsadığı düşünülürse dil ve yazım bilgileri ile yazılı ve sözlü anlatım bilgilerinin genel bir hatırlatması yapıldıktan sonra inceliklerinin işlendiği bu dersler gerçekten amacına uygun olarak uygulandığında üniversite öğrencilerine büyük katkıda bulunmaktadır Ancak bu katkının beklenen düzeye gelebilmesi için a Türk Dili derslerinin eşgüdümünün ciddiye alınması öğrenci katılımın sağlanması b sınıflardaki öğrenci sayısının 40 50 ile sınırlandırılması c yazılı ve sözlü anlatım becerilerinin uygulamalarla pekiştirilmesi ç öğrencilerin dil kullanımındaki yanlış larının düzeltilmesi d derslerin kitaplar dışında görsel işitsel gereçlerle zenginleştiril mesi gerekmektedir Bunların yanında bu dersleri veren öğretim görevlilerinin sürekli işbirliği ve iletişim içinde bulunmaları kurultay çalıştay vb hem öğretim elemanlarının kendilerini geliştirmeleri hem yeni öğretim yöntemlerinini denenmesi hem de öğrenciler açısından büyük önem taşımaktadır Biz de bu ders kitabımızda YÖK ün Türk Dili dersi için hazırladığı çerçeve programı esas aldık Bu derslerde lise ve üniversite deneyimlerimizden yola çıkarak öğrencilerin anlama dinleme anlama okuma anlama anlatma konuşma yazma becerilerini geliştirirken dilbilgisel bilgilerle anlatım yanlışlarının düzeltilmesi yoluna da gittik Türk Dili derslerinde 1 yıl iki yarıyıl toplam 30 hafta izlediğimiz programı bölümler halinde düzenledik Her bölümü biçim bakımından birbirini bütünlemek üzere ön hazırlık anlama kavrama bilgilenme uygulama olmak üzere dört ana bölümde oluşturduk Ayrıca yine her bölümüi bir ya da birbiriyle ilişkili birkaç kavrama ayırdık bu kavramları işleyen çeşitli türlerde bilgilendirici ve kurgulayıcı yazılar seçtik Metinleri eğitim amaçlı olduğu için kimi durumlarda kısaltmak zorunda kaldık Bu metinleri metin inceleme yöntemine göre işledikten sonra dilbilgisel bilgileri ve yazma konuşma birimlerini bölümlere düzenli bir biçimde yerleştirdik Her ünitede öğrenciler için çeşitli alıştırmalar yer almaktadır Bu alıştırmalarla öğrenciler hem bilgilerini anımsayıp denetleyebilecek hem de kendi dil kullanımlarını geliştirebileceklerdir Bölümelerin sonuna eklediğimiz özgür okuma metinleriyle de öğrencileri o konularda başka yazarların görüşlerini öğrenmelerine ortam hazırladık Yusuf ÇOTUKSÖKEN İÇİNDEKİLER Türk Dili II Dersinin Tanıtımı BÖLÜM 1 Temel Özgürlükler İnsan Hakları İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Anlatım Düşünme stratejisi Karşılaştırma Sözlü Anlatım Açıkoturum Tartışma Yazılı Anlatım Haber Dil Bilgileri Yeryüzündeki Diller Dillerin Sınıflandırılması Dünya Dilleri Türk Dilleri ve Lehçeleri Türkçe nin Tarihsel Gelişimi Türklerin Kullandığı Alfabeler Yazım Uygulama Kaynakça Özgür Okuma Metinleri BÖLÜM 2 Doğa ve Çevre Bir Kavak ve İnsanlar Haldun Taner öykü Kurgulayıcı bir metni öyküyü inceleme Anlatım Düşünme stratejisi Karşıt Görüş Geliştirme Sözlü Anlatım Açıkotrum Tartışma Münazara Yazılı Anlatım Paragraf Paragraf Türleri Anı türü Dil Bilgileri Türkiye Türkçesi Anadolu ve Rumeli Ağızları T Türkçesi nin Tarih Gelişimi Dönem Ödevi Bir romanı tiyatro yapıtını inceleme Yazım Uygulama Kaynakça Özgür Okuma Metinleri BÖLÜM 3 Kentler ve Kentleşme Kentleşme Prof Dr Ruşen Keleş Bilimsel Yazı Dipnot ve Kaynakça Yazımı Şiir İncelemesi İstanbul u Dinliyorum Orhan Veli Kanık şiir İstanbul u Dinliyorum Akila Birkiye yorum Anlatım Sözlü Anlatım Münazara Tartışma Yazılı Anlatım Paragrafta Düşünceyi Geliştirme Yolları Tanımlama Örnekleme Karşılaştırma Tanık Gösterme ve Alıntı Yapma İstatistiklerden Yararlanma Gezi yazısı türü Dil Bilgileri Türkçe nin Sözdizimi Özellikleri Öbek Cümlenin Kurucu Ögeleri Özne Tümleç Yüklem Yüklem Üzerine Kişi ve sayı Zaman Kip ve Görünüş Cümle Türleri Ad Fiil Cümleleri Yalın Bileşik Cümleler Sıralı ve Bağlı Cümleler Düz ve Devrik Cümleler vd Cümle Çözümlemeleri BÖLÜM 4 Kitle İletişimi ve Medya Yığın İletişim Araçları Önder Şenyapılı Anlatım Sözlü Anlatım Münazara Tartışma Yazılı Anlatım Anlatım Biçimleri Açıklayıcı Anlatım Tartışmacı Anlatım Betimleyici Anlatım Öyküleyici Anlatım Mektup türü özel mektuplar iş mektupları resmi mektuplar ve yazılar Dil Bilgileri Türkçe nin Anlambilim Özellikleri Türkçe nin Sözvarlığının Kavramsal Özellikleri Kökenbilim Anlam Temel Anlam Yananlam Anlam Olayları Anlam Daralması Anlam Genişlemesi Anlam Kayması Anlam Kötüleşmesi Anlam İyileşmesi Tekanlamlılık Çokanlamlılık Eşanlamlılık Karşıtanlamlılık Eşadlılık Anlam Bulanıklığı Derin Yapı Yüzey Yapı Yazım Uygulama Kaynakça Özgür Okuma MetinleriBÖLÜM 5 Savaş ve Barış Barış Yannis Ristos şiir Barış Bir Kültürdür Dr Erdal Atabek deneme Anlatım Sözlü Anlatım Tartışma Açıkoturum Münazara Yazılı Anlatım Yaşamöyküsü Özyaşamöyküsü Tutanak Karar Tutanağı Dil Bilgileri Anlambilim Benzetmeler Aktarmalar Ad Aktarması Deyim Aktarması Sözcükler Delyimler Atasözleri Kalıpsözler Terimler Yazım Uygulama Kaynakça Özgür Okuma MetinleriBÖLÜM 6 Türkiye İşte Özlediğim Türkiye Prof Dr Emre Kongar Türkiye Üzerine Şiirler Anlatım Sözlü Anlatım Tartışma Dönem Ödevlerinin Sunumu Yazılı Anlatım Rapor Yazma Dil Bilgileri Türkçe Kullanımındaki Yanlışlar Yazım Uygulama Kaynakça Özgür Okuma Metinleri Okuma Kaynakçası Sınav Örnekleri Dizin
Papatya Yayıncılık
Uygulamalı Türk Dili üniversitelerde Türk Dili derslerinde okutulmak üzere hazırlanmıştır Seçmeci öğretim yönteminin uygulandığı kitapta kavramsal ögrenme süreçleri bilgilenme ve uygulama düzeylerinde ele alınmıştır Kredili ders sistemine göre hazirlanan Uygulamali Türk Dili iki anabölümden olusmakta her anabölüm de 6 bölüm içermektedir Her bölümde metin inceleme sözlü ve yazili anlatim dil ve yazim bilgileri ve bunlarla ilgili uygulamalar alistirmalar yer almaktadir Uygulamali Türk Dili YÖK ün Türk Dili dersi için öngördügü çerçeve program baglaminda ögrencilerin anlama dinleme izleme anlama ve anlatma konusma yazma becerilerini ögrenci odakli bir egitim anlayisiyla gelistirmeyi amaç edinmektedir Her bölümde temel toplumsal kavramlardan bir ya da birkaçi islenmektedir Bölümler ayrica islenen konulardaki baska metinlerle de zenginlestirilmistir Kitabin sonuna da verilen ödevleri hazirlamak genel kültürü arttirmak için ilk elde basvurulacak kaynaklarin konularina göre siniflandirilmis bir listesi eklenmistir YÖK ün üniversitelerdeki Türk Dili dersleri için olusturdugu çerçeve yönetmeligine uygun olarak hazirlandigi bildirilen Uygulamali Türk Dili kitabi gerek metinlerin seçimi gerek kuram ve uygulamanin bütünlestirilmesi açisindan üniversitelerimizdeki Türk dili derslerine yeni bir boyut katacak niteliktedir Yazarinin ortaögretimde uzun yillara dayanan deneyimlerini de yansitan kitap iki anabölüm ve on iki bölümden olusmaktadir Önsözün ardindan ögretmen ve ögrencilere dersin amaçlari ve daha verimli hale getirilmesi için yapilmasi gerekenler açiklanmakta daha sonra on iki temel izlek siralanmaktadir Her biri bir bölüm olusturan bu izlekler sirasiyla dil ve iletisim cumhuriyet ve demokrasi aydinlar ve toplum kültür ve uygarlik sanat yaraticilik ve toplum sevgi ve dostluk temel özgürlükler ve insan haklari doga ve çevre kentler ve kentlesme kitle iletisimi ve medya savas ve baris Türkiye olarak belirlenmistir Her bölümde o bölümün amaçlari açiklanmakta bunu ön hazirlik anlama kavrama bilgilenme ve uygulama alistirma bölümleri izlemektedir Seçmeci bir yöntemle ele alinan bu çalismalar örnek metinlere dayandirilmakta daha sonra da ek okuma metinleri konunun degisik boyutlari irdelenmeye çalisilmaktadir Türkçe dersinin bir kültür dersi oldugu bilincini tasiyan yazar kitabin sonuna nerdeyse bütün kültür kavramlarini kusatan adalet ahlak anayasa Atatürk devrimleri basin batililasma bilgi bilim çagdaslasma çevre demokrasi dil edebiyat egitim felsefe vb yaklasik 150 temel kavram alani kapsamli bir kaynakça eklemistir Seçilen metinler önerilen yöntem kuram uygulama baglantisinin kurulmasi için gösterilen özen ve nitelikli baskı gözönüne alındığında bu kitabın önümüzdeki dönemlerde üniversitelerimizde Türkçe öğretimi için yeni ve güvenilir bir seçenek oluşturacağına kuşku yoktur Prof Dr Ahmet KOCAMAN
PAPATYA
Uygulamalı Türk Dili üniversitelerde Türk Dili de Yayınevi PAPATYA Yazar YUSUF ÇOTUKSÖKEN Dil TÜRKÇE Sayfa Sayısı 380 SAYFA Yıl 2014
Papatya Bilim
Uygulamalı Türk Dili üniversitelerde Türk Dili derslerinde okutulmak üzere hazırlanmıştır Seçmeci öğretim yönteminin uygulandığı kitapta kavramsal öğrenme süreçleri bilgilenme ve uygulama düzeylerinde ele alınmıştır Kredili ders sistemine göre hazırlanan Uygulamalı Türk Dili iki anabölümden oluşmakta her anabölüm de 6 bölüm içermektedir Her bölümde metin inceleme sözlü ve yazılı anlatım dil ve yazım bilgileri ve bunlarla ilgili uygulamalar alıştırmalar yer almaktadır Uygulamalı Türk Dili YÖK ün Türk Dili dersi için öngördüğü çerçeve program bağlamında öğrencilerin anlama dinleme izleme anlama ve anlatma konuşma yazma becerilerini öğrenci odaklı bir eğitim anlayışıyla geliştirmeyi amaç edinmektedir Her bölümde temel toplumsal kavramlardan bir ya da birkaçı işlenmektedir Bölümler ayrıca işle nen konulardaki başka metinlerle de zenginleştirilmiştir Kitabın sonuna da verilen ödevleri hazırlamak genel kültürü arttırmak için ilk elde başvurulacak kaynakların konularına göre sınıflandırılmış bir listesi eklenmiştir YÖK ün üniversitelerdeki Türk Dili dersleri için oluşturduğu çerçeve yönetmeliğine uygun olarak hazırlandığı bildirilen Uygulamalı Türk Dili kitabı gerek metinlerin seçimi gerek kuram ve uygulamanın bütünleştirilmesi açısından üniversitelerimizdeki Türk dili derslerine yeni bir boyut katacak niteliktedir Yazarının ortaöğretimde uzun yıllara dayanan deneyimlerini de yansıtan kitap iki anabölüm ve on iki bölümden oluşmaktadır Önsözün ardından öğretmen ve öğrencilere dersin amaçları ve daha verimli hale getirilmesi için yapılması gerekenler açıklanmakta daha sonra on iki temel izlek sıralanmaktadır Her biri bir bölüm oluşturan bu izlekler sırasıyla dil ve iletişim cumhuriyet ve demokrasi aydınlar ve toplum kültür ve uygarlık sanat yaratıcılık ve toplum sevgi ve dostluk temel özgürlükler ve insan hakları doğa ve çevre kentler ve kentleşme kitle iletişimi ve medya savaş ve barış Türkiye olarak belirlenmiştir Her bölümde o bölümün amaçları açıklanmakta bunu ön hazırlık anlama kavrama bilgilenme ve uygulama alıştırma bölümleri izlemektedir Seçmeci bir yöntemle ele alınan bu çalışmalar örnek metinlere dayandırılmakta daha sonra da ek okuma metinleri konunun değişik boyutları irdelenmeye çalışılmaktadır Türkçe dersinin bir kültür dersi olduğu bilincini taşıyan yazar kitabın sonuna nerdeyse bütün kültür kavramlarını kuşatan adalet ahlak anayasa Atatürk devrimleri basın batılılaşma bilgi bilim çağdaşlaşma çevre demokrasi dil edebiyat eğitim felsefe vb yaklaşık 150 temel kavram alanı kapsamlı bir kaynakça eklemiştir Seçilen metinler önerilen yöntem kuram uygulama bağlantısının kurulması için gösterilen özen ve nitelikli baskı gözönüne alındığında bu kitabın önümüzdeki dönemlerde üniversitelerimizde Türkçe öğretimi için yeni ve güvenilir bir seçenek oluşturacağına kuşku yoktur Prof Dr Ahmet KOCAMAN