Varlığımızın İzleri Dersim Ermenilerinin Öze Dönüş Hikayesi — Miran Pırgiç

Jerzy Kosinsky nin ilk ve bana göre yayın evine gittiği andan itibaren insanlığın onur hanesini şenlendirmiş bulunan en büyük eseri Boyalı Kuş romanı Alman faşistlerinin yaydığı korkunun etkisindeki Polonyalı köylüler arasında barınmaya çalışan küçük bir çocuğun hikayesini anlatır Şu cümleyle başlar roman Marta nın kulübesinde yaşıyor her gün her saat annemle babamın gelip beni alacaklarını umuyordum Çocuğun anne babası gelmez Marta da kısa bir süre sonra ölür ve böylece kolaylıkla Çingene ya da Yahudi olduğu zannedilebilecek olan çocuğu evinde saklamanın Alman zulmüne uğramakla eşdeğer olduğu o günlerde bu çocuk barbarlık yasalarının gelişigüzel işlediği o coğrafyada yaşanması mümkün ne kadar acı varsa hepsini yaşar Yirminci yüzyılın başında bugünkü Ermenistan sınırlarına uzak yerleşkelerde yaşayan Ermeniler in başına gelenler de Kosinsky nin anlattığı çocuğun başından geçenlerden aşağı kalır yanı olmayan hikayelerdi Fakat sözünü ettiğimiz Ermeniler in yaşadığı coğrafyada Polonya Fransa ya da Almanya da olup bitenlerden farklı olarak yüzleşme ya da hesaplaşma yoluna gidilmedi O gün Kosinsky nin kahramanının kendini saklamaya çalıştığı vahşi koşullar şiddetli tezahürleriyle yaşandı ve sona erdi Mahkemeler kuruldu faşistler yargılandı Yahudiler in Çingeneler in maruz kaldığı vahşet edebiyatın sinemanın tiyatro eserlerinin akademik çalışmaların hatta filozofik incelemelerin konusu oldu birbiri peşi sıra yapılan araştırmalar mezalimin bilançosunu ortaya çıkarmak ve insan soyunun ibretlik niteliklerini deşifre etmek için yayınlandı Bizim hikayelerimizin bazı ipuçları ise halen kimi mezar taşlarının sessiz ve vakur duruşlarında öylece sergileniyor ve tıpkı Kosinsky nin kahramanının umduğu gibi bir gün büyük insanlığın gelip kendini keşfetmesini bekliyor