Vasiyetname i Ahmed Suzi Osmanlı da Bir Halveti Şeyhinin Vasiyetnamesi

Osmanlı döneminin en önemli tarikatlarından birisi olan Halvetilik 14 yüzyılın başlarından itibaren yüzyıllar boyunca kolları ve şubeleri ile Osmanlı tasavvufuna damgasını vurmuştu Bu tarikat farklı kolları vasıtasıyla Istanbul dan Anadolu nun muhtelif şehirlerine ve Balkanlar a yayılmış Halveti şeyhleri gerek tekkelerinde yetiştirdikleri müridleri gerekse verdikleri eserlerle Osmanlı entelektüel hayatına hatırı sayılır katkılar sağlamışlardı Cemâliyye Şabaniyye Ahmediye Şemsiyye Mısriyye Halvetiyye nin başlıca kolları ve şubeleri Seyyid Yahya Şirvani Dede Ömer Ruşeni Cemal Halife Niyazi i Mısri ise yaygın bilinen bazı Halveti şeyhleriydi Halvetiler Osmanlı döneminde bir döneme damgasını vurmuş tasavvufa savaş açmış Kadızâdeliler e karşı tasavvuf düşüncesinin en güçlü savunucusu olmuşlardı Halvetiyye nin en yaygın kollarından birisi olan Şemsiyye 1597 senesinde vefat eden Sultan III Mehmed in Eğri Seferi ne katıldığı bilinen Şemseddin Siyasi tarafından kurulmuş Sivas Tokat gibi şehirlerin yanı sıra Abdülmecid Siyasi ve Abdülahad Nuri vasıtasıyla Istanbul da da güçlü bir şekilde temsil edilmişti Şemesiyye nin Suziyye şubesinin kurucusu Ahmed Süzi de 1765 1830 seneleri arasında Sivas ta yaşamış çok sayıda eser kaleme almış ve talebe yetiştirmişti Ahmed SOZT Vasiyetnâme i Ahmed Suzi isimli eserinde ise muhtemelen bir hastalığın etkisiyle olsa gerek vefat ettiği andan kabre konulmasına kadar geçecek zaman diliminde yapılması gereken işlemleri teferruatlı şekilde sıralamış müridlerine ve akrabalarına bazı nasihatlerde bulunmuş bu taleplerini vasiyetnâme olarak yazıya dökmüştür Vasiyetnâme i Ahmed Suzi 18 19 yüzyıllarda bir mutasavvıfın penceresinden dönemin gelenekleri gündelik hayat bir taşra mutasavvıfının mal varlığı okuduğu veya okuttuğu kitapları ölü gömme adetleri Halvetiyye nin Suziyye kolunun bu konudaki hassasiyetlerini uygulanan zikir yöntemi zikir meclislerinin durumunu o dönemde cenaze sırasında kullanılan tütsüler okunan ayet ve dualar gibi sosyal tarihe dönük çok özgün bilgileri ortaya koyması bakımından oldukça önemlidir Bu eser genelde Osmanlı sosyal tarihi özelde ise Osmanlı da tekke ve tasavvuf tarihinin bir şeyhin penceresinden anlaşılmasına katkı sağlamaktadır