Vergi Hukukunda Temsil ve Sorumluluk — Zinnur Tunç

Temsil ve sorumluluk konusu özel hukuk ve kamu hukukunda geniş bir alana karşılık gelen ve vergi hukukunun bağımsız bir hukuk dalı olarak ortaya çıkmasıyla vergi kanunlarında da kendine yer bulmuş bir konudur Toplumsal ihtiyaçların ekonomik ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak şekillendiği günümüzde temsil ve sorumluluk kurumlarının vergilendirme ilişkisindeki rolü giderek artmaktadır Küreselleşmeyle birlikte genişleyen ticaret hacmi zaman ve mekan kısıtlarını ortadan kaldırırken temsil kurumunun geleneksel yapısından uzaklaşmasına da neden olmuştur Nitekim ihtiyari veya zorunlu hallerde başka bir kişi yerine hukuki işleme taraf olunabilmesini sağlayan temsil kurumu günümüzde sınırsız işlem kapasitesine sahip olan tüzel kişilerin temsil ilişkilerindeki gereklilikleri karşılamakta yetersiz kalmıştır Başta 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun olmak üzere çeşitli vergi kanunlarında yer alan sorumluluk hükümlerinin yeni ihtiyaçları karşılamak üzere sürekli değişikliğe uğraması farklı sistematiğe sahip olan kanunların birbiriyle uyumunu bozmakta ve sorumluların kimliği ile sorumluluğun hukuki niteliğinin tespitini zorlaştırmaktadır Bu nedenle kitapta temsil ve sorumluluk kurumları vergi hukukunda temsilin kapsamı niteliği temsilcilerin özellikleri ve temsilci sıfatının yüklediği ödev ve sorumluluklar çerçevesinde incelenmektedir Bu kapsamda vergi ve ilişkili kamu alacaklarının yanı sıra vergi ödevlerini ilgilendiren fiillerden kaynaklanan ceza sorumluluğuna ilişkin konular da yer almaktadır Merkezinde kanuni temsilcilerin sorumluluğuna yönelik analiz ve değerlendirmelerin bulunduğu eserde temsil ve sorumluluk genel hükümlerinden hareketle vergi hukukunun temsil ve sorumluluk kurumlarına belli bir mantık silsilesi içinde geçişin sağlandığı bir yaklaşım benimsenerek konuya ilişkin sorun ve tartışmaların güncel gelişmeler çerçevesinde değerlendirilmesiyle bir senteze ulaşılması amaçlanmıştır Bazı seçilmiş ülke hukuklarına da yer verilmekle birlikte çalışmanın ana eksenini Türk Vergi Hukukunda temsil ve sorumluluk kurumlarının doktrin mevzuat ve yargısal içtihatlar bağlamında incelenmesi oluşturmaktadır

Temsil ve sorumluluk konusu özel hukuk ve kamu hukukunda geniş bir alana karşılık gelen ve vergi hukukunun bağımsız bir hukuk dalı olarak ortaya çıkmasıyla vergi kanunlarında da kendine yer bulmuş bir konudur Toplumsal ihtiyaçların ekonomik ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak şekillendiği günümüzde temsil ve sorumluluk kurumlarının vergilendirme ilişkisindeki rolü giderek artmaktadır Küreselleşmeyle birlikte genişleyen ticaret hacmi zaman ve mekan kısıtlarını ortadan kaldırırken temsil kurumunun geleneksel yapısından uzaklaşmasına da neden olmuştur Nitekim ihtiyari veya zorunlu hallerde başka bir kişi yerine hukuki işleme taraf olunabilmesini sağlayan temsil kurumu günümüzde sınırsız işlem kapasitesine sahip olan tüzel kişilerin temsil ilişkilerindeki gereklilikleri karşılamakta yetersiz kalmıştır Başta 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun olmak üzere çeşitli vergi kanunlarında yer alan sorumluluk hükümlerinin yeni ihtiyaçları karşılamak üzere sürekli değişikliğe uğraması farklı sistematiğe sahip olan kanunların birbiriyle uyumunu bozmakta ve sorumluların kimliği ile sorumluluğun hukuki niteliğinin tespitini zorlaştırmaktadır Bu nedenle kitapta temsil ve sorumluluk kurumları vergi hukukunda temsilin kapsamı niteliği temsilcilerin özellikleri ve temsilci sıfatının yüklediği ödev ve sorumluluklar çerçevesinde incelenmektedir Bu kapsamda vergi ve ilişkili kamu alacaklarının yanı sıra vergi ödevlerini ilgilendiren fiillerden kaynaklanan ceza sorumluluğuna ilişkin konular da yer almaktadır Merkezinde kanuni temsilcilerin sorumluluğuna yönelik analiz ve değerlendirmelerin bulunduğu eserde temsil ve sorumluluk genel hükümlerinden hareketle vergi hukukunun temsil ve sorumluluk kurumlarına belli bir mantık silsilesi içinde geçişin sağlandığı bir yaklaşım benimsenerek konuya ilişkin sorun ve tartışmaların güncel gelişmeler çerçevesinde değerlendirilmesiyle bir senteze ulaşılması amaçlanmıştır Baz

Temsil ve sorumluluk konusu özel hukuk ve kamu hukukunda geniş bir alana karşılık gelen ve vergi hukukunun bağımsız bir hukuk dalı olarak ortaya çıkmasıyla vergi kanunlarında da kendine yer bulmuş bir konudur Toplumsal ihtiyaçların ekonomik ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak şekillendiği günümüzde temsil ve sorumluluk kurumlarının vergilendirme ilişkisindeki rolü giderek artmaktadır Küreselleşmeyle birlikte genişleyen ticaret hacmi zaman ve mekan kısıtlarını ortadan kaldırırken temsil kurumunun geleneksel yapısından uzaklaşmasına da neden olmuştur Nitekim ihtiyari veya zorunlu hallerde başka bir kişi yerine hukuki işleme taraf olunabilmesini sağlayan temsil kurumu günümüzde sınırsız işlem kapasitesine sahip olan tüzel kişilerin temsil ilişkilerindeki gereklilikleri karşılamakta yetersiz kalmıştır Başta 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun olmak üzere çeşitli vergi kanunlarında yer alan sorumluluk hükümlerinin yeni ihtiyaçları karşılamak üzere sürekli değişikliğe uğraması farklı sistematiğe sahip olan kanunların birbiriyle uyumunu bozmakta ve sorumluların kimliği ile sorumluluğun hukuki niteliğinin tespitini zorlaştırmaktadır Bu nedenle kitapta temsil ve sorumluluk kurumları vergi hukukunda temsilin kapsamı niteliği temsilcilerin özellikleri ve temsilci sıfatının yüklediği ödev ve sorumluluklar çerçevesinde incelenmektedir Bu kapsamda vergi ve ilişkili kamu alacaklarının yanı sıra vergi ödevlerini ilgilendiren fiillerden kaynaklanan ceza sorumluluğuna ilişkin konular da yer almaktadır Merkezinde kanuni temsilcilerin sorumluluğuna yönelik analiz ve değerlendirmelerin bulunduğu eserde temsil ve sorumluluk genel hükümlerinden hareketle vergi hukukunun temsil ve sorumluluk kurumlarına belli bir mantık silsilesi içinde geçişin sağlandığı bir yaklaşım benimsenerek konuya ilişkin sorun ve tartışmaların güncel gelişmeler çerçevesinde değerlendirilmesiyle bir senteze ulaşılması amaçlanmıştır Bazı seçilmiş ülke hukuklarına da yer verilmekle birlikte çalışmanın ana eksenini Türk Vergi Hukukunda temsil ve sorumluluk kurumlarının doktrin mevzuat ve yargısal içtihatlar bağlamında incelenmesi oluşturmaktadır