XVIII Yüzyıl Rus Edebiyatı — Emine İnanır

XVII yüzyıldaki gelişmeler Rusyanın Ukrayna Belarus geleneğini de benimseyerek Avrupaya yönelmesini sağlamıştır Söz konusu yüzyılın ikinci yarısından itibaren I Petronun iktidara gelişi ve daha sonra onun ideolojik varisleri özellikle de II Katerinanın cesur girişimleriyle değişim eğilimi tüm sürükleyici gücüyle Rus yaşamına yerleşmiştir İlk olarak çarın ve yandaşlarının ardından da onlara yakın olan çevrelerin yaşam biçimi çarpıcı örneklerle hızlı bir değişime uğramıştır Rus insanı gelişmekte olan teknolojinin rahatlığından çok Batıdaki yaşam tarzının estetiğinden etkilenmiştir ortaya çıkan yeni görüşler yeni bir edebiyat yeni bir sanat anlayışı yaratmıştır XVII yüzyılın sonu ile XVIII yüzyıl kültür ve edebiyatının birikimleri sayesinde XIX yüzyılda yaşanacak olan Altın Çağda Puşkin Lermontov Dostoyevskiy Tolstoy gibi şair ve yazarların eşsiz yapıtları ortaya çıkmıştır XVIII yüzyıl yazarlarının ve yapıtlarının incelendiği bu çalışmanın amacı ülkemizde göz ardı edilen ya da önemsenmeyen dönüm noktası olan bu yüzyıla edebiyata ilgi duyanların özellikle Rus ve Slav edebiyatı araştırmacılarının dikkatini çekmektir Bu eser dönemin Feofan Prokopoviç A D Kantemir M V Lomonosov D İ Fonfizin gibi önde gelen yazarlarını ve onların yapıtlarını tanıtmak amacıyla hazırlanmıştır Okuyucu bu monografide ele alınan çağın derinliklerine daldıkça Rus edebiyatının ne denli aşamalardan geçtiğini I Petro döneminin Hümanist Barok Slavseverlik çağı ile örtüştüğünü diğer yandan ise Feofan Prokopoviçin skolastik Ortodoks kilisesinin katı kurallarına karşı başkaldırısıyla noktalandığını öğrenecek Klasisizm akımının Fenerli Prensi olarak tanınan A D Kantemirin satireleriyle Rus edebiyatında yer edinmesine sentimentalizmin ise edebiyatın dışına çıkarak Rus kültür yaşamının bir öğesi durumuna gelmesine tanık olacaktır D İ Fonfizin N M Derjavin Novikovun adları Rusya Bilimler Akademisinin ve Güzel Sanatlar Akademisinin kuruluşu halk okullarının açılışı opera ve tiyatroların yayılması çağının çok ötesinde bir kadın olan II Katerinanın sayesinde ün ve güç kazanmıştır Bu dönem içinde yaşamış olan adı geçen yazarlar her ne kadar kendi çarlarına bağlı olsalar da aldıkları Avrupa tarzı eğitim zamanın kalıplarını zorlayan düşünce ve özgün yapıtlarıyla yeni bir edebiyatın doğuşuna ışık tutmuşlardır Burada anlatmak istediğimiz iki devin kanatları altında dünya edebiyatını ve kültürünü adeta süzgeçten geçirip benimseyerek XVIII yüzyıl Rus yazarlarının kendi yol arayışlarına tanık olmaktır