Yapay Zeka Geçmişi ve Geleceği
BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ YAYINEVİ
Yapay Zekâ YZ arayışında elli yıl boyunca yer aldım bu elli yıl benim bütün meslek yaşantımı ve bu alanın bütün ömrünü kapsar Bu arayışın başlangıcından bugününe kadar olan öyküsünü içeriden birinin anlatması bana iyi bir fikir gibi geldi Aklımda üç tür okur var Birincisi bilimsel konulara meraklı ve YZ hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyen okur topluluğu İkinci grup ise teknik ya da mesleki alanlarda çalışanlardan oluşuyor Her iki okur zümresine de kitapta karmaşık matematik formülleri ve bilgisayar jargonu olmayacağına bol bol grafik sunacağıma YZ programlarının ve tekniklerinin nasıl işlediğini berrak bir şekilde açıklamak için elimden geleni yapacağıma söz veriyorum Üçüncü okur topluluğu YZ araştırmacılarından öğrencilerinden ve öğretmenlerinden oluşuyor YZ nin denediği işe yaramış ya da yaramamış şeyleri bilmek ayrıca tarihsel veya başka türlü bilgileri içeren sağlam bir kaynağa ulaşmak bu kesim için faydalı olacaktır Bu alanın tarihini bilmek bu alanda çalışanlar için önemli Öncelikle bir zamanlar keşfedilip sonra terk edilmiş olan pek çok fikir teknolojik imkânların artmasıyla yaşam şansı bulabilir Elinizdeki kitap YZ nin tarihini aşağı yukarı belli bir zaman sırası takip ederek anlatıyor Kimi aktörleri ve olayları içermiyor olabilir ama umuyorum ki hikâyem YZ nin başlıca fikirlerini anlaşmazlıklarını uygulamalarını sınırlarını makul biçimde yansıtabiliyordur Bu işte yer almış şahsiyetlerden ziyade fikirlere ve bunların nasıl hayat bulduğuna odaklandım Bana kalırsa YZ tarihini anlamak için YZ programlarının gerçekte nasıl çalıştığını en azından genel hatlarıyla kavramak önemli YZ nin başlıca hedefi yani aradığımız o büyük ödül nedir Bana kalırsa Yapay Zekâ insanların yapabildiği şeylerin çoğunu özellikle de zekâ gerektiren şeyleri yapan insan eseri araçlardır YZ gelecekte pek çok alanda hayatımızda yer alacak gibi görünüyor İnanıyorum ki günün birinde YZ araştırmacıları bilinçli olduklarına herkesi inandıracak makineler inşa edebilecek Bu hayalimizin gerçekleştiği zamanları hayal ederken bazı soruların zihnimizi kurcalamasına engel olamıyoruz O günler geldiğinde bu makinelerin bizlerle ve birbirleriyle savaşmasını olanaksız kılacak bir toplumsal düzen kurmayı başarabilecek miyiz Hatta makineler için sadece toplumsal açıdan kabul gören hedeflere hizmet etmenin ne anlama geldiğini tanımlamış olacak mıyız Bu ve benzeri endişeleri hem bilgisayar bilimcileri hem de hümanistler taşıyor Gelecekte yazarlar bu maceranın öyküsünü anlatmayı hiç şüphesiz sürdürecek Günün birinde bu yazarlardan biri Aristoteles in düşüncelerinden yaklaşık iki bin beş yüz yıl sonra ya bizim emrimizde ya da ihtiyaç halinde kendi işini icra eden araçlarımızın olduğunu yazabilecek Nils John Nilsson 1933 Amerikalı bilgisayar bilimci Yapay Zekânın kurucu araştırmacılarından biridir Stanford Üniversitesi nde Bilgisayar Bilimi Bölümü nde emekli profesör olarak ders vermektedir Doktorasını 1958 de aynı üniversitenin Elektrik Mühendisliği Bölümü nden almıştır Artificial Intelligence ve Journal of Artificial Intelligence Research dergilerinin yayın kurullarında görev almıştır Journal of the Association for Computing Machinery dergisinin uzman editörlüğünü yapmıştır