Yargıtay Uygulamasında Türk Borçlar Kanunu Çerçevesinde Bağışlama Sözleşmesi Ödünç Sözleşmeleri — Filiz Berberoğlu Yenipınar
Yargıtay Uygulamasında Türk Borçlar Kanunu Çerçevesinde Bağışlama Sözleşmesi Ödünç Sözleşmeleri
Filiz Berberoğlu YenipınarPLATON HUKUK
Yargıtay Uygulamasında Türk Borçlar Kanunu Çerçevesinde Bağışlama Sözleşmesi Ödünç Sözleşmeleri
Filiz Berberoğlu YenipınarBu çalışma içtihatlı mevzuat incelemesidir TBK 393 447 maddelerinde düzenlenen HİZMET SÖZLEŞMELERİ ile ilgili davalar genel bilgiler açıklama ve örneklerle çalışmaya alınmış olup güncel ve yeni tarihli Yargıtay kararları ile araştırılmıştır Çalışmadan Özetler İş sözleşmesinin tarafları asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez Böyle bir durumda dahi ücret 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 401 maddesine 818 sayılı Borçlar Kanunu nun 323 maddesinin ikinci fıkrası göre tespit olunmalıdır İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı işçinin kişisel özellikleri iş yerindeki ya da meslekteki kıdemi meslek unvanı yapılan işin niteliği iş sözleşmesinin türü iş yerinin özellikleri emsal işçilere o iş yerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir İşçinin alacak miktarı belirlenirken bu hesabı doğrudan etkileyecek olan işçinin gerçek ücretinin saptanması gerekmektedir Gerçek ücret işçinin kıdemi yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre işçiye ödenmesi gereken ücrettir İş sözleşmesinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret örneğin SGK primlerini daha az ödemek amacıyla bordroya yansıtılmamakta daha düşük örneğin asgari ücret gösterilmektedir Bu gibi durumlarda hâkim tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir Süzek S İş Hukuku 11 Baskı İstanbul 2015 s 394 395 İş sözleşmesinin tarafları arasında ücret miktarı konusunda çıkabilecek ihtilaflarda gerçek ücretin her türlü delille ispatı mümkündür Aylık ücreti gösteren para makbuzları banka kayıtları ticari defter kayıtları tanık beyanları gibi delillerle işçinin imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir Ücretin mevcut delillerle şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi mümkün bulunmayan kimi durumlarda yapılacak iş hizmet süresi ve diğer belirleyici özellikler göz önünde tutularak ve ayrıca ilgili meslek birliklerinden sorulmak suretiyle de belirlenebilir Meslek birliklerince bildirilen ücret miktarları tarafları ve mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olmayıp diğer bilgi ve belgelerle de Y 9 Hukuk Dairesi 2016 15516 E 2016 17659 K Geniş anlamıyla sorumluluk kavramı bir kişinin başka bir kişiye verdiği zararları giderme yükümlülüğü olarak tanımlanabilir Hukukî anlamda sorumluluk ise taraflar arasındaki hukukî ilişkisinin zedelenmesi sonucu doğan zararların giderilmesi tazmin edilmesi yükümlülüğünü içerir Kusur sorumluluğu bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışla sözleşme dışında diğer bir kimseye vermiş olduğu zararın giderilmesini düzenleyen sorumluluk türüdür Bu sorumlulukta kusur sorumluluğun kurucu unsuru olarak düzenlenmiştir Eren Fikret Borçlar Hukuku Genel Hükümler 22 Baskı Ankara 2017 s 594 Kusur sorumluluğunda bir zararı başkasına tazmin ettirmek ancak zarar onun kusurlu bir fiilinden doğmuş ise mümkündür Tandoğan Haluk Türk Mes uliyet Hukuku Ankara 1967 Kusur sorumluluğuna doktrin ve uygulamada eş anlamda olmak üzere haksız fiil sorumluluğu veya sübjektif sorumluluk da denilmektedir Bununla birlikte sorumluluğun asli şartı zararla söz konusu davranış veya olay arasında bir sebep sonuç ilişkisinin bulunmasıdır Bu sebep sonuç ilişkisine genel anlamda illiyet bağı denir Burada sözü edilen illiyet bağı uygun illiyet bağıdır Uygun illiyet bağı olayların olağan akışına ve hayat tecrübesine göre sebebin meydana gelen sonucu yaratmaya elverişli olmasıdır Uygun illiyet bağı sorumluluğu zarar veren bakımından öngörülebilir risklerle sınırlamaktadır Eren s 561 Başka bir deyişle hayatın olağan akışı ve hayat tecrübesi bakımından öngörülemez zararlar uygun illiyet bağı kapsamında sorumluluğu doğurmayacaktır İlliyet bağı mücbir sebep zarar görenin kendi kusuru veya üçüncü kişinin kusuru nedeniyle kesilebilir Aynı zamanda sorumluluktan kurtulma sebebi olan bu üç sebep sadece kusur sorumluluğunda değil kusursuz sorumlulukta da kabul edilmektedir Eren s 561 Her üç neden açısından da illiyet bağının kesildiği iddiası sorumlu kişiler tarafından açıkça ispatlanmadıkça kabul edilmemelidir Bu bakımdan sorumluluktan kurtulmak oldukça zorlaştırılmıştır Sorumluluk şartları gerçekleştiği takdirde zarar veren zarar görenin mal varlığında meydana gelen eksilmeyi gidermek zorunda ise de zararlı sonucun doğmasına zarar veren yanında zarar görenin kusuru veya bazı durum ve davranışları ya da umulmayan olaylar da katkıda bulunmuşsa tazminattan belirli bir indirim yapılması hakkaniyete daha uygun düşmektedir Bu düşünce ile tazminattan indirim sebepleri 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu nda mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu nda ve diğer bazı özel kanunlarda düzenlenmiştir Tazminattan indirim sebeplerinin en önemlileri ise Türk Borçlar Kanunu nun Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkilerinin düzenlendiği İkinci Ayırımda yer alan 51 ve 52 maddelerinde 818 sayılı Borçlar Kanunu m 44 belirtilen sebeplerdir Sözü edilen bu tazminattan indirim sebepleri özel hükümler mevcut olmadıkça akdi sorumlulukta da uygulanacaktır Zira Türk Borçlar Kanunu nun 114 818 sayılı Borçlar Kanunu nun 98 maddesinde haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümlerin kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hâllerinde de uygulanacağı hükme bağlanmıştır 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu nun 52 maddesinin 1 fıkrası Zarar gören zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir hükmünü içermektedir Görüldüğü üzere bu fıkra daha çok zarar görenle ilgili olup hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle düzenlenmiştir Buna göre zarar görenin rızası ve zarar görenin kendi kusuru tazminattan indirim sebebi olarak öngörülmüştür Zarar görenin kendi kusurunda kişinin kendisine zarar veren bir hareket tarzı söz konusudur Zarar görenin kendi kusuru akıllıca iş gören mantıklı bir kişinin kendi yararı gereği zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçması gereken bir eylemi olarak nitelendirilmelidir Zarar görenin kusuruna ortak kusur birlikte kusur veya müterafik kusur da denilmektedir Tandoğan Haluk Türk Mesuliyet Hukuku Ankara 1961 s 318 Müterafik ortak kusur makul bir kimsenin kendi yararına sakınmak zorunda olduğu düşüncesiz dikkatsiz bir hareket tarzıdır Müterafik ortak kusur kasdi olabileceği gibi ihmal şeklinde de ortaya çıkabilir Zarar görenin müterafik ortak kusuru tespit edilirken aynen zarar verenin kusurunda olduğu gibi objektif kusur kriterlerine başvurulmalı yani objektifleştirilmiş kusur kavramı esas alınmalıdır Zarar görenin müterafik kusuru illiyet bağını kesecek yoğunlukta ise zarar veren sorumluluktan kurtulacak ve tazminat ödemeyecektir Buna karşılık zarar görenin müterafik ortak kusuru bu yoğunlukta değilse ortak sebep olarak tazminattan indirim sebebi teşkil edecektir Zira bu hâlde zarar görenin kusuru diğer ortak sebepler arasında kısmi bir sebep olarak zararın doğmasına veya artmasına katkıda bulunmuştur Eren s 791 6098 sayılı TBK fazla çalışma borcu başlıklı 398 maddede Fazla çalışma ilgili kanunlarda belirlenen normal çalışma süresinin üzerinde ve işçinin rızasıyla yapılan çalışmadır Ancak normal süreden daha fazla çalışmayı gerektiren bir işin yerine getirilmesi zorunluluğu doğar işçi bunu yapabilecek durumda bulunur ve aynı zamanda kaçınması da dürüstlük kurallarına aykırı olursa işçi karşılığı verilmek koşuluyla fazla çalışmayı yerine getirmekle yükümlüdür Özel kanunlardaki hükümler saklıdır ve Fazla çalışma ücreti başlıklı 402 maddede İşveren fazla çalışma için işçiye normal çalışma ücretini en az yüzde elli fazlasıyla ödemekle yükümlüdür İşveren işçinin rızasıyla fazla çalışma ücreti yerine uygun bir zamanda fazla çalışmayla orantılı olarak izin verebilir hükümleri bulunmaktadır Bu eserin hazırlanmasında büyük özveride bulunarak yardımlarını esirgemeyen Sn Alihan YENİPINAR a en içten duygularımla minnet ve şükranlarımı sunarım Eserin basımını üstlenen Bu eserin hazırlanmasında büyük özveride bulunarak yardımlarını esirgemeyen Sn Alihan YENİPINAR a en içten duygularımla minnet ve şükranlarımı sunarım Eserin basımını üstlenen Platon Yayınevi çalışanlarına ve emeği geçenlere çok teşekkür ederim Filiz BERBEROĞLU YENİPINAR
Platon Hukuk
ÖNSÖZ 5İÇİNDEKİLER 9KISALTMALAR 13TÜRK BORÇLAR KANUNUÜÇÜNCÜ BÖLÜMBağışlama SözleşmesiTanımı Madde 285 15Açıklamalı Örnekler 15Bağışlama ehliyeti 40Bağışlayan için Madde 286 40Açıklamalı Örnekler 40Bağışlanan için Madde 287 42Açıklamalı Örnekler 42Kurulması 62Bağışlama sözü verme Madde 288 62Açıklamalı Örnekler 62Elden bağışlama Madde 289 64Açıklamalı Örnekler 64III Koşullu bağışlama Madde 290 66Açıklamalı Örnekler 66Yüklemeli bağışlama Madde 291 69Açıklamalı Örnekler 69Bağışlayana dönme koşullu bağışlama Madde 292 77Açıklamalı Örnekler 78Bağışlama önerisinin geri alınması Madde 293 86Açıklamalı Örnekler 86Bağışlayanın sorumluluğu Madde 294 86Bağışlamanın ortadan kalkması 87Bağışlamanın geri alınması Madde 295 87Açıklamalı Örnekler 87İçindekiler10Bağışlama sözü vermenin geri alınması veifadan kaçınma Madde 296 100Açıklamalı Örnekler 100III Geri alma hakkının süresi ve mirasçılarageçmesi Madde 297 105Açıklamalı Örnekler 105Bağışlayanın ölümü Madde 298 109BEŞİNCİ BÖLÜMÖdünç SözleşmeleriBİRİNCİ AYIRIMKullanım ÖdüncüTanımı Madde 379 109Açıklamalı Örnekler 109Hükümleri 123Ödünç alanın kullanım hakkı Madde 380 123Açıklamalı Örnekler 123Bakım ve koruma giderleri Madde 381 125III Müteselsil sorumluluk Madde 382 125Sona ermesi 125Amacı belirlenmiş kullanmada Madde 383 125Açıklamalı Örnekler 125Amacı belirlenmemiş kullanmada Madde 384 128Açıklamalı Örnekler 128III Ödünç alanın ölümü Madde 385 137İKİNCİ AYIRIMTüketim ÖdüncüTanımı Madde 386 137Açıklamalı Örnekler 137Hükümleri 151Faiz 151Genel olarak Madde 387 151Açıklamalı Örnekler 151İçindekiler11Faize ilişkin özel kurallar Madde 388 152Açıklamalı Örnekler 152Zamanaşımı Madde 389 154Açıklamalı Örnekler 154III Ödünç alanın ödeme güçsüzlüğü Madde 390 154Açıklamalı Örnekler 154Para yerine verilen şeyler Madde 391 155Geri verme zamanı Madde 392 155Açıklamalı Örnekler 156
Platon Hukuk
ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER 9 KISALTMALAR 13 TÜRK BORÇLAR KANUNU ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Bağışlama Sözleşmesi Tanımı Madde 285 15 Açıklamalı Örnekler 15 Bağışlama ehliyeti 40 Bağışlayan için Madde 286 40 Açıklamalı Örnekler 40 Bağışlanan için Madde 287 42 Açıklamalı Örnekler 42 Kurulması 62 Bağışlama sözü verme Madde 288 62 Açıklamalı Örnekler 62 Elden bağışlama Madde 289 64 Açıklamalı Örnekler 64 III Koşullu bağışlama Madde 290 66 Açıklamalı Örnekler 66 Yüklemeli bağışlama Madde 291 69 Açıklamalı Örnekler 69 Bağışlayana dönme koşullu bağışlama Madde 292 77 Açıklamalı Örnekler 78 Bağışlama önerisinin geri alınması Madde 293 86 Açıklamalı Örnekler 86 Bağışlayanın sorumluluğu Madde 294 86 Bağışlamanın ortadan kalkması 87 Bağışlamanın geri alınması Madde 295 87 Açıklamalı Örnekler 87 İçindekiler 10 Bağışlama sözü vermenin geri alınması ve ifadan kaçınma Madde 296 100 Açıklamalı Örnekler 100 III Geri alma hakkının süresi ve mirasçılara geçmesi Madde 297 105 Açıklamalı Örnekler 105 Bağışlayanın ölümü Madde 298 109 BEŞİNCİ BÖLÜM Ödünç Sözleşmeleri BİRİNCİ AYIRIM Kullanım Ödüncü Tanımı Madde 379 109 Açıklamalı Örnekler 109 Hükümleri 123 Ödünç alanın kullanım hakkı Madde 380 123 Açıklamalı Örnekler 123 Bakım ve koruma giderleri Madde 381 125 III Müteselsil sorumluluk Madde 382 125 Sona ermesi 125 Amacı belirlenmiş kullanmada Madde 383 125 Açıklamalı Örnekler 125 Amacı belirlenmemiş kullanmada Madde 384 128 Açıklamalı Örnekler 128 III Ödünç alanın ölümü Madde 385 137 İKİNCİ AYIRIM Tüketim Ödüncü Tanımı Madde 386 137 Açıklamalı Örnekler 137 Hükümleri 151 Faiz 151 Genel olarak Madde 387 151 Açıklamalı Örnekler 151 İçindekiler 11 Faize ilişkin özel kurallar Madde 388 152 Açıklamalı Örnekler 152 Zamanaşımı Madde 389 154 Açıklamalı Örnekler 154 III Ödünç alanın ödeme güçsüzlüğü Madde 390 154 Açıklamalı Örnekler 154 Para yerine verilen şeyler Madde 391 155 Geri verme zamanı Madde 392 155 Açıklamalı Örnekler 156
Platon Hukuk
Kitabın Açıklaması Bu çalışma içtihatlı mevzuat incelemesidir TBK 285 392 Maddeleri ile ilgili davalar genel bilgiler açıklama ve örneklerle çalışmaya alınmış olup güncel ve yeni tarihli Yargıtay kararları ile araştırılmıştır
PLATON HUKUK
Bu çalışma içtihatlı mevzuat incelemesidir TBK 285 392 Maddeleri ile ilgili davalar genel bilgiler açıklama ve örneklerle çalışmaya alınmış olup güncel ve yeni tarihli Yargıtay kararları ile araştırılmıştır Çalışmadan Özetler 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu nun TBK 285 maddesinde bağışlama sözleşmesi bağışlayanın sağlararası sonuç doğurmak üzere malvarlığından bağışlanana karşılıksız olarak bir kazandırma yapmayı üstlendiği sözleşme olarak tanımlanmış 290 maddesinde de koşullu bağışlamaya yer verilmiş buna göre bağışlamanın bir koşula bağlanarak yapılabileceği ifade edilmiştir 288 maddesinde bir taşınmazın veya taşınmaz üzerindeki ayni bir hakkın bağışlanması sözü vermenin geçerliliği ancak resmi şekilde yapılmış olmasına bağlıdır şekle uyulmaması sebebiyle geçersiz olan bağışlama sözü verme bağışlayan tarafından yerine getirildiğinde elden bağışlama hükmündedir Ancak geçerliliği resmi şekle bağlanmış olan bağışlamalarda bu hüküm uygulanmaz düzenlemesine yer verilmiştir 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu nun 705 maddesine göre de taşınmaz mülkiyetinin kazanılması tescille olur Türk Medeni Kanunu nun 706 maddesinde de taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerli olması resmi şekilde düzenlenmiş olmalarına bağlıdır düzenlemesine yer verilerek taşınmaz mülkiyetinin devri amacıyla yapılan sözleşmelerin resmi şekilde yapılmasının geçerlilik şartı olduğu açıkça ifade edilmiştir Bağıştan dönme rücu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu nun 295 818 sayılı Borçlar Kanunu nun 244 maddesinde aynen Bağışlayan aşağıdaki durumlardan biri gerçekleşmişse elden bağışlamayı veya yerine getirdiği bağışlama sözünü geri alabilir ve bağışlananın istem tarihindeki zenginleşmesi ölçüsünde bağışlama konusunun geri verilmesini isteyebilir Bağışlanan bağışlayana veya yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse Bağışlanan bağışlayana veya onun ailesinden bir kimseye karşı kanundan doğan yükümlülüklerine önemli ölçüde aykırı davranmışsa Bağışlanan yüklemeli bağışlamada haklı bir sebep olmaksızın yüklemeyi yerine getirmemişse şeklinde hükme bağlanmıştır 818 sayılı Borçlar Kanunu nun BK 19 1 inci 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu nun TBK 26 ncı maddesinde bir sözleşmenin içeriğinin bu sözleşmenin taraflarınca kanunda öngörülen sınırlar içerisinde özgürce belirlenebileceği düzenlemesi yer almaktadır Bu temel kuralın istisnası ise 818 sayılı BK nın 19 2 nci 6098 sayılı TBK nın 27 1 inci maddesinde ahlâka kamu düzenine kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmelerin kesin olarak hükümsüz olduğu belirtilmek suretiyle açıklanmıştır Sözleşme serbestisi kavramının temeli irade özgürlüğüne dayalıdır Türkiye Cumhuriyeti Anayasası nın irade özgürlüğüne ilişkin hükümleri m 12 1 13 17 1 19 35 1 48 1 vb göstermektedir ki hukuk sistemimiz kişilerin irade özgürlüğüne sahip olduğunu temel bir ilke olarak benimsemiştir İrade özgürlüğü kişilerin her alanda özgürleştirilmesini ilke edinmiş ekonomik ve politik bir doktrindir Bu ilkenin borçlar hukukundaki yansıma şekli olan sözleşme özgürlüğü modern hukuk sistemlerine esas alınmış ise de yirminci yüzyılda yoğun bir biçimde yaşanan savaşlar ve devletlerin sosyal devlet rolünü benimsemeleri bu ilkenin yeniden ele alınarak değerlendirilmesine sebep olmuş ve bu bağlamda sözleşme özgürlüğüne önemli birtakım sınırlandırmalar getirilmiştir ve bu sınırlamalar artarak devam etmektedir Özellikle bir sözleşmenin her iki tarafı da sözleşme özgürlüğüne sahip olmasına rağmen ekonomik gücü nedeniyle içeriğini önceden tek başına belirlediği sözleşmeleri ihtiyaçları nedeniyle birçok kişiye koşulsuz olarak kabul ettirebilen teşebbüslerin ortaya çıkması karşılarındaki kitlelerin korunabilmesi adına kanun koyucuların bu meseleye yoğun bir biçimde müdahil olmalarına yol açmıştır Ercoşkun Şenol H Kübra Sözleşmenin İçeriğini Belirleme Özgürlüğü ve Bunun Genel Sınırı TBK m 27 İÜHFM C LXXIV 2016 s 2 Sözleşme içeriğinin özgürce belirlenmesinin sınırlarından birisi sözleşme içeriğinin kişilik haklarına aykırı olmasıdır Gerçekten kişilik haklarının en iyi şekilde korunması modern hukuk sistemlerinin temel amaçlarından biridir Bu nedenle kanunlarımızda kişiliği koruyan birçok düzenleme bulunmaktadır Örneğin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu nun TMK 23 üncü maddesinde kimsenin kısmen de olsa hak ve fiil ehliyetinden özgürlüklerinden vazgeçemeyeceği ve özgürlüklerini hukuka veya ahlaka aykırı olarak sınırlayamayacağı düzenlenmiştir Bir bütün olarak kişilik hakkı ve içerdiği değerler sözleşme özgürlüğünün sınırını oluşturduğundan bu hakka ve bu hakkın içerdiği değerlere aykırı sözleşmeler kesin hükümsüzdür Bu durumda kişilik hak ve özgürlüklerini konu edinen sözleşmesel kısıtlamalar hakkında TMK nın 23 üncü ve 818 sayılı BK nın 19 2 nci 6098 sayılı TBK nın 27 1 inci maddeleri gözetilerek değerlendirme yapılacak ve sözleşme hükümleri anılan kanun maddelerinin koruma amaçlarına aykırı düştüğü ölçüde kişilik hakkını ihlâl nedeniyle geçersiz olacaktır Örneğin sözleşmenin taraflarından birinin ekonomik özgürlüğünü aşırı derecede kısıtlayarak onu çok uzun bir süre için bağlayan sözleşmeler kişilik hakkının ihlali nedeniyle geçersiz sayılmalıdır Bağışlamanın unsurları öğretide çeşitli şekillerde ortaya konulsa da somut uyuşmazlık açısından causa donandi unsuru önemlidir Causa donandi ilkesi yani kazandırmanın bağışlama sebebiyle yapılmış olması bağışlayanın bağışlanana kazandırmayı bir ivaz karşılık almaksızın onu zenginleştirme amacıyla yapmasını ifade eder Yavuz Cevdet Türk Borçlar Hukuku Özel Hükümler İstanbul 2002 s 222 Bu nedenledir ki bir kısım kazandırmalar bağışa benzese de salt kazandırmanın bağışlama amacıyla yapılmaması nedeniyle bağışlama olarak nitelendirilemez Bağışlama sözleşmesinin konusunu her türlü mal varlığı değeri ve hak oluşturur Buradaki mal varlığı değeri maddi bir mal olabileceği gibi gayri maddi bir mal da olabilir Maddi mallara menkul ve gayrimenkul mallar ile para örnek olarak gösterilirken gayri maddi mallara ise ayni haklar alacak hakları fikri ve sınai haklar ve bu haklardan elde edilebilecek gelirler örnek olarak gösterilebilir Bağışlama sözleşmesinin şeklini Kanun daki düzenlemeye uygun olarak elden bağışlama ve bağışlama taahhüdü ayrımına göre incelemek gerekir 818 sayılı BK nın 237 1 inci 6098 sayılı TBK nın 289 uncu maddesi gereğince elden bağışlama bağışlayanın bir şeyi bağışlanana teslimiyle vücut bulur Elden bağışlama borç doğuran bir sözleşme olup bunun kurulmasıyla ifası aynı anda gerçekleşir Elden bağışlama sadece menkullerin ve alacakların bağışlanmasında söz konusu olup tapuya kayıtlı gayrimenkuller ve bunlar üzerindeki ayni haklar elden bağışlamaya konu olmazlar Alacakların elden bağışlanmasında yazılı bir temlik sözleşmesine ihtiyaç vardır Elden bağışlamadan farklı olarak bağışlama taahhüdünde sözleşmenin ifası kurulması safhasından sonra gerçekleşmektedir Başka bir deyişle borç doğuran sözleşme ile tasarruf işlemi açık bir şekilde birbirinden ayrılmaktadır Bağışlayanın acele ve düşünmeden hareket etmesini önlemek amacıyla 818 sayılı BK nın 238 inci 6098 sayılı TBK nın 288 1 inci maddesi gereğince bağışlama taahhüdünün geçerliliği kural olarak yazılı şekil şartına bağlanmıştır Menkuller ile alacaklara ilişkin bağışlama taahhütleri için adi yazılı şekil yeterli iken gayrimenkullere ve bunlar üzerindeki ayni haklara ilişkin bağışlama taahhüdünün geçerli olması için resmi şekilde yapılması şarttır Öngörülen şekil tarafların adlarını bağışlama konusunu ve bağışlayanın karşılıksız kazandırmada bulunma iradesini ihtiva etmelidir 818 sayılı BK nın 244 üncü ve 245 inci 6098 sayılı TBK nın 295 inci ve 296 ncı maddelerinde bağışlamanın geri alınması düzenlenmiştir Buna göre bağışlayan kanunda belirtilen geri alma sebeplerinin gerçekleşmesi hâlinde elden bağışlama veya bağışlama taahhüdünde bağışlamayı geri alabilir Bağışlayanın geri alma hakkı geri alma sebeplerinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılabilir Bu süre hak düşürücü süredir Bu eserin hazırlanmasında büyük özveride bulunarak yardımlarını esirgemeyen Sn Alihan YENİPINAR a en içten duygularımla minnet ve şükranlarımı sunarım Eserin basımını üstlenen Platon Yayınevi çalışanlarına ve emeği geçenlere çok teşekkür ederim Filiz BERBEROĞLU YENİPINAR
Platon Hukuk Yayınevi
Bu çalışma içtihatlı mevzuat incelemesidir TBK 285 392 Maddeleri ile ilgili davalar genel bilgiler açıklama ve örneklerle çalışmaya alınmış olup güncel ve yeni tarihli Yargıtay kararları ile araştırılmıştır
Platon Hukuk
ÖNSÖZ 5İÇİNDEKİLER 9KISALTMALAR 15TÜRK BORÇLAR KANUNUALTINCI BÖLÜMHizmet SözleşmeleriBİRİNCİ AYIRIMGenel Hizmet SözleşmesiTanımı Madde 393 17Açıklamalı Örnekler 17Kurulması Madde 394 117Açıklamalı Örnekler 118İşçinin borçları 133Bizzat çalışma borcu Madde 395 133Açıklamalı Örnekler 133Özen ve sadakat borcu Madde 396 149Açıklamalı Örnekler 149III Teslim ve hesap verme borcu Madde 397 163Açıklamalı Örnekler 163Fazla çalışma borcu Madde 398 165Açıklamalı Örnekler 165Düzenlemelere ve talimata uyma borcu Madde 399 173Açıklamalı Örnekler 173İşçinin sorumluluğu Madde 400 177Açıklamalı Örnekler 177İşverenin borçları 198Ücret ödeme borcu 198Ücret 198Genel olarak Madde 401 198Açıklamalı Örnekler 198İçindekiler10Fazla çalışma ücreti Madde 402 224Açıklamalı Örnekler 224İşin sonucundan pay alma Madde 403 235Açıklamalı Örnekler 235Aracılık ücreti Madde 404 240Açıklamalı Örnekler 240İkramiye Madde 405 242Açıklamalı Örnekler 243Ücretin ödenmesi 245Ödeme süresi Madde 406 245Açıklamalı Örnekler 245Ücretin korunması Madde 407 245Açıklamalı Örnekler 246İşgörme ediminin ifasının engellenmesi hâlinde ücret 248İşverenin temerrüdü hâlinde Madde 408 248Açıklamalı Örnekler 248İşçinin çalışmayı durdurması hâlinde Madde 409 272Açıklamalı Örnekler 272Ücret alacağının haczi devri ve rehnedilmesi Madde 410 283Açıklamalı Örnekler 283Parça başına veya götürü iş 289İş verme Madde 411 289Açıklamalı Örnekler 289Birim ücreti Madde 412 295Açıklamalı Örnekler 296İş araç ve malzemeleri Madde 413 301Açıklamalı Örnekler 302III Giderler 302Genel olarak Madde 414 302Açıklamalı Örnekler 302Taşıma araçları Madde 415 302İçindekiler11Giderlerin ödenmesi Madde 416 305Açıklamalı Örnekler 305İşçinin kişiliğinin korunması 306Genel olarak Madde 417 306Açıklamalı Örnekler 306Ev düzeni içinde çalışmada Madde 418 330Açıklamalı Örnekler 330Kişisel verilerin kullanılmasında Madde 419 332Açıklamalı Örnekler
Platon Hukuk
ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER 9 KISALTMALAR 15 TÜRK BORÇLAR KANUNU ALTINCI BÖLÜM Hizmet Sözleşmeleri BİRİNCİ AYIRIM Genel Hizmet Sözleşmesi Tanımı Madde 393 17 Açıklamalı Örnekler 17 Kurulması Madde 394 117 Açıklamalı Örnekler 118 İşçinin borçları 133 Bizzat çalışma borcu Madde 395 133 Açıklamalı Örnekler 133 Özen ve sadakat borcu Madde 396 149 Açıklamalı Örnekler 149 III Teslim ve hesap verme borcu Madde 397 163 Açıklamalı Örnekler 163 Fazla çalışma borcu Madde 398 165 Açıklamalı Örnekler 165 Düzenlemelere ve talimata uyma borcu Madde 399 173 Açıklamalı Örnekler 173 İşçinin sorumluluğu Madde 400 177 Açıklamalı Örnekler 177 İşverenin borçları 198 Ücret ödeme borcu 198 Ücret 198 Genel olarak Madde 401 198 Açıklamalı Örnekler 198 İçindekiler 10 Fazla çalışma ücreti Madde 402 224 Açıklamalı Örnekler 224 İşin sonucundan pay alma Madde 403 235 Açıklamalı Örnekler 235 Aracılık ücreti Madde 404 240 Açıklamalı Örnekler 240 İkramiye Madde 405 242 Açıklamalı Örnekler 243 Ücretin ödenmesi 245 Ödeme süresi Madde 406 245 Açıklamalı Örnekler 245 Ücretin korunması Madde 407 245 Açıklamalı Örnekler 246 İşgörme ediminin ifasının engellenmesi hâlinde ücret 248 İşverenin temerrüdü hâlinde Madde 408 248 Açıklamalı Örnekler 248 İşçinin çalışmayı durdurması hâlinde Madde 409 272 Açıklamalı Örnekler 272 Ücret alacağının haczi devri ve rehnedilmesi Madde 410 283 Açıklamalı Örnekler 283 Parça başına veya götürü iş 289 İş verme Madde 411 289 Açıklamalı Örnekler 289 Birim ücreti Madde 412 295 Açıklamalı Örnekler 296 İş araç ve malzemeleri Madde 413 301 Açıklamalı Örnekler 302 III Giderler 302 Genel olarak Madde 414 302 Açıklamalı Örnekler 302 Taşıma araçları Madde 415 302 İçindekiler 11 Giderlerin ödenmesi Madde 416 305 Açıklamalı Örnekler 305 İşçinin kişiliğinin korunması 306 Genel olarak Madde 417 306 Açıklamalı Örnekler 306 Ev düzeni içinde çalışmada Madde 418 330 Açıklamalı Örnekler 330 Kişisel verilerin kullanılmasında Madde 419 332 Açıklamalı Örnekler 332 Ceza koşulu ve ibra Madde 420 333 Açıklamalı Örnekler 334 Tatil ve izinler 357 Hafta tatili ve iş arama izni Madde 421 357 Açıklamalı Örnekler 357 Yıllık izin 360 Süresi Madde 422 360 Açıklamalı Örnekler 360 İndirimi Madde 423 363 Kullanılması Madde 424 363 Ücreti Madde 425 363 Açıklamalı Örnekler 364 VII Hizmet belgesi Madde 426 367 Sınaî ve fikrî mülkiyet hakkı Madde 427 367 Açıklamalı Örnekler 368 Hizmet ilişkisinin devri 374 İşyerinin tamamının veya bir bölümünün devri Madde 428 374 Açıklamalı Örnekler 374 Sözleşmenin devri Madde 429 381 Açıklamalı Örnekler 381 Sözleşmenin sona ermesi 383 Belirli süreli sözleşmede Madde 430 383 Açıklamalı Örnekler 383 İçindekiler 12 Belirsiz süreli sözleşmede 389 Genel olarak fesih hakkı Madde 431 389 Açıklamalı Örnekler 389 Fesih bildirim süresi 401 Genel olarak Madde 432 401 Açıklamalı Örnekler 401 Deneme süresi içinde Madde 433 409 Açıklamalı Örnekler 409 III Feshe karşı koruma Madde 434 412 Açıklamalı Örnekler 412 Derhâl fesih 413 Koşulları 413 Haklı sebepler Madde 435 413 Açıklamalı Örnekler 413 İşverenin ödeme güçsüzlüğüne düşmesi Madde 436 428 Açıklamalı Örnekler 428 Sonuçları 431 Haklı sebeple fesihte Madde 437 431 Açıklamalı Örnekler 431 Haklı sebebe dayanmayan fesihte Madde 438 454 Açıklamalı Örnekler 454 İşçinin haksız olarak işe başlamaması veya işi bırakması Madde 439 470 Açıklamalı Örnekler 470 İşçinin veya işverenin ölümü 475 İşçinin ölümü Madde 440 475 Açıklamalı Örnekler 475 İşverenin ölümü Madde 441 475 Açıklamalı Örnekler 475 Sözleşmenin sona ermesinin sonuçları 489 Borçların muaccel olması Madde 442 489 Açıklamalı Örnekler 490 İçindekiler 13 Geri verme yükümlülüğü Madde 443 495 Açıklamalı Örnekler 495 VII Rekabet yasağı 496 Koşulları Madde 444 496 Açıklamalı Örnekler 497 Sınırlandırılması Madde 445 505 Açıklamalı Örnekler 506 Aykırı davranışların sonuçları Madde 446 511 Açıklamalı Örnekler 511 Sona ermesi Madde 447 514 Açıklamalı Örnekler 514
Platon Hukuk
Kitabın Açıklaması Bu çalışma içtihatlı mevzuat incelemesidir TBK 393 447 maddelerinde düzenlenen HİZMET SÖZLEŞMELERİ ile ilgili davalar genel bilgiler açıklama ve örneklerle çalışmaya alınmış olup güncel ve yeni tarihli Yargıtay kararları ile araştırılmıştır
Platon Hukuk Yayınevi
Bu çalışma içtihatlı mevzuat incelemesidir TBK 393 447 maddelerinde düzenlenen HİZMET SÖZLEŞMELERİ ile ilgili davalar genel bilgiler açıklama ve örneklerle çalışmaya alınmış olup güncel ve yeni tarihli Yargıtay kararları ile araştırılmıştır