Yaşadığımız Şu Korkunç Otuz Yıl 1978 2008 Türkiyesi Üzerine Notlar — Halil Berktay

Kemalist Devrimden başlayarak hemen her şeyin Üçüncü Dünyaya kıyasla otuz kırk yıl erken cereyan ettiği Türkiye bürokrasi burjuvazi tek parti çok parti ordu parlamento çelişmesini 1946 50 den beri yaşamakta Emekçiler ve hâkim Türk milliyetçiliğinin diğer mağdurları bu mücadelede kâh görece aktif kâh pasif biçimde yer alıyor Kendilerine özgü talepleri gündeme getiriyor veya getiremiyor Ama şu kadarını rahatlıkla söyleyebiliriz ki halk çıkarlarını asla bürokrasinin ordunun tek particiliğin safında aramıyor Tersine tercihlerini daima çoğulculuktan mevcut alternatifler arasında görece demokratik olandan yana kullanıyor Bu eksen etrafındaki müteaddit boy ölçüşmeler son otuz yılda evrensel bir çağ dönümüyle eklemlendi Soğuk Savaşa daha genel olarak 19 ve 20 yüzyılların sosyal siyasa sına özgü sorun ve kutuplaşmaların yerini Soğuk Savaş sonrasına özgü küreselleşme bağlamında 21 yüzyılın kültür ve kimlik siyasası nı haber veren başka problem ve kutuplaşmalar almaya başladı Türk milliyetçiliği 1875 1914 arasında gerek zamanın Büyük Devletleri gerekse diğer Balkan Kafkas ve Ortadoğu milliyetçilikleriyle cebelleşerek doğmuştu Ulus devlet Liberalizmi ve Sosyalizmi reddederek Nasyonalizm etrafında örgütlendi sivil toplum üzerinde Prusyavari bir tahakküm kurdu Bu hegemonyanın çeşitli araç ve aygıtları 1978 88 arasında hâlâ Yakınçağ sosyal siyasa sına ve Soğuk Savaş özgü tehdit algılarına karşı kullanılmaktaydı Derin devlet 1980 lerin ikinci yarısından itibaren cephesini değiştirdi Halktan sivil siyaset alanından filizlenen temsil ve katılım özlemlerinin Avrupa demokrasisiyle de buluşma birleşme eğilimine karşı mevzilendi Önceki amaçlar için hazırlanmış ve kullanılmasına alışılmış bütün bir aygıtı kısmî adaptasyonlarla birlikte bu yeni düşman ve tehdit algılarına tevcih etmeye çalıştı Bu satırların yazıldığı sırada henüz kaderi kesinleşmemiş önümüzdeki yıllarda sürmesi muhtemel yeni ve büyük bir demokrasi mücadelesinin tarafları bu şekilde oluştu Tarihçi Halil Berktay Ankara SBF ODTÜ ve Boğaziçi Üniversitesi nden sonra on yıldır Sabancı Üniversitesi nde öğretim üyesi 15 Kasım 2007 den beri Taraf gazetesinde yazıyor Aynı zamanda Kanal 24 e her hafta Nisyana İsyan adlı bir tarih programı yapıyor