Yasalar Üzerine — Cicero

Cicero Yasalar Üzerine de yasaların doğasını gerekliliğini hayatımızın hangi alanlarına nasıl müdahil olduğunu vatandaş ile devlet arasındaki karşılıklı sorumlulukları ve tüm bunlarla bağlantılı olarak adalet fikrinin nereden filizlendiğini tartışıyor Cicero nun kurgusal karakterler aracılığıyla inşa ettiği ve Roma İmparatorluğu nun en çalkantılı dönemlerinden birinde kaleme aldığı bu metin kendisinden bin yılı aşkın bir süre sonra Thomas Aqunias ın biçimlendireceği doğal hukuk kavramına ilişkin çarpıcı gözlemler barındırıyor Doğanın insanlara ne bahşettiğini insan zihninin ne kadar harika şeyleri idrak edebildiğini hangi görevi yerine getirmek için dünyaya geldiğimizi insanları birleştirenin ne olduğunu ve insanlar aralarında nasıl doğal bir bağ bulunduğunu bu denli açıklayacak hiçbir tartışma konusu olmadığını anlamalısın Bunları açıkladığımızda yasaların ve adaletin kaynağını bulabiliriz

Öncül bir neden olmadan hiçbir şeyin olamayacağı kabul edilse bile bu nedenlerin ebedî nedenlerden ötürü uygun olmadığını söylemek neye yarar Oysa neden bir şeye etki edendir ve onun da bir nedeni vardır yara nasıl ölümün hazımsızlık nasıl hastalığın ateş nasıl alevin nedeniyse Buna göre neden bir şeyin öncesinde meydana gelen bir şey olarak değil o şeyi etkileyecek şekilde ondan önce gelen bir şey olarak anlaşılmalıdır Marcus Tullius Cicero yaklaşık iki bin yıl önce kaleme aldığı bu ufuk açıcı felsefi metniyle okurları kader üzerine düşünmeye davet ediyor Kader ve özgür irade sorunuyla ilgili Yunan felsefe okullarının birbiriyle çatışan farklı görüşlerini aktarıp yorumlarken sadece yaşadığı dönemin Romalılarına değil bugünün okurlarına da bu çetin sorunu çözebilmelerinde yardımcı oluyor ve bir yandan da kader hakkındaki farklı düşünürlerin yaklaşımlarına dikkat çekiyor Batı düşünce tarihini Ortaçağ ı ve Rönesans ı derinden etkileyen bu düşünürün bu yapıtını okurlarımıza sunmaktan gurur duyuyoruz