Yazılı Anlatım — Baki Asiltürk

Kompozisyon çalışmaları ilköğretimde ve lisede üzerinde çok durulan etkinlikler olmasına rağmen lise mezunu öğrenciler şöyle eli yüzü düzgün başı sonu belli bir yazı kaleme almakta zorlanmaktadır Üniversitelerin Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerine gelen öğrencilerde görülen en büyük eksiklik de kanımca budur Bu nedenle liseyi bitirip Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerine gelen öğrencilere sık sık yazılı anlatım çalışması yaptırmak gerekmekte fakat yaklaşık on yıllık deneyimlerime dayanarak söylüyorum sadece yazı çalıştırması yaptırmak da öğrencilerin bu alanda olgunlaşıp ilerlemesini sağlayamamaktadır Öğrencinin öncelikle bir metnin ne olduğunu ne amaçla yazıldığını metnin hangi sorulara karşılık verdiğini yazarın üslubunu belirleyen öğelerin neler olduğunu Türkçenin anlatım özelliklerinin metinde uygulanışını vs kavraması gerekiyor Bunları kavrayabilen bir öğrenci kendi düşüncelerini yazı haline getirirken zorlanmıyor ya da daha az zorlanıyor Şu an elinizde tuttuğunuz Yazılı Anlatım Metin İnceleme ve Oluşturma adlı kitabın bugüne kadar değişik yazarlarca kaleme alınmış pek çok Kompozisyon kitabından farklı bir yapılanmanın ürünü olduğu ilk bakışta görülecektir Kitabın planlamasını geçmiş yıllarda bu dersi alan öğrencilerde gördüğüm temel eksiklikleri gözeterek gerçekleştirdim Kitabı hazırlarken sadece yazı yazdırmayı değil metni kavratmayı Türkçenin anlatım özellikleri hakkında bilgilendirmeyi de göz önüne aldım Bu kitabın amacı az önce metnin ne olduğu ve sağlam bir metnin nasıl oluşturulduğu konusunda değindiğim noktalarda bilgilendirici aydınlatıcı yol gösterici sorular sordurucu bir kaynak olabilmektir Türk Dili ve Edebiyatı bölümü birinci sınıf öğrencilerinin hem bir metni incelemelerini anlamlandırabilmelerini hem de düzgün bir metin ortaya koyabilmelerini kolaylaştırma çalışmaları ders içinde bu kitap eşliğinde gerçekleştirilecektir Yanı sıra bölümde aldıkları başka derslerde yapacakları yazı çalışmalarında ödev seminer ve sunumlarda sınav kâğıtlarındaki anlatımlarında yazıya dönük hataları en aza indirmek de Yazılı Anlatım dersinin ve bu kitabın hedefleri arasındadır

Kompozisyon çalışmaları ilköğretimde ve lisede üzerinde çok durulan etkinlikler olmasına rağmen lise mezunu öğrenciler şöyle eli yüzü düzgün başı sonu belli bir yazı kaleme almakta zorlanmaktadır Üniversitelerin Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerine gelen öğrencilerde görülen en büyük eksiklik de kanımca budur Bu nedenle liseyi bitirip Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerine gelen öğrencilere sık sık yazılı anlatım çalışması yaptırmak gerekmekte fakat yaklaşık on yıllık deneyimlerime dayanarak söylüyorum sadece yazı çalıştırması yaptırmak da öğrencilerin bu alanda olgunlaşıp ilerlemesini sağlayamamaktadır Öğrencinin öncelikle bir metnin ne olduğunu ne amaçla yazıldığını metnin hangi sorulara karşılık verdiğini yazarın üslubunu belirleyen öğelerin neler olduğunu Türkçenin anlatım özelliklerinin metinde uygulanışını vs kavraması gerekiyor Bunları kavrayabilen bir öğrenci kendi düşüncelerini yazı haline getirirken zorlanmıyor ya da daha az zorlanıyor Bu eser Yazılı Anlatım Metin İnceleme ve Oluşturma adlı kitabın bugüne kadar değişik yazarlarca kaleme alınmış pek çok Kompozisyon kitabından farklı bir yapılanmanın ürünü olduğu ilk bakışta görülecektir Kitabın planlamasını geçmiş yıllarda bu dersi alan öğrencilerde gördüğüm temel eksiklikleri gözeterek gerçekleştirdim Kitabı hazırlarken sadece yazı yazdırmayı değil metni kavratmayı Türkçenin anlatım özellikleri hakkında bilgilendirmeyi de göz önüne aldım Bu kitabın amacı az önce metnin ne olduğu ve sağlam bir metnin nasıl oluşturulduğu konusunda değindiğim noktalarda bilgilendirici aydınlatıcı yol gösterici sorular sordurucu bir kaynak olabilmektir Türk Dili ve Edebiyatı bölümü birinci sınıf öğrencilerinin hem bir metni incelemelerini anlamlandırabilmelerini hem de düzgün bir metin ortaya koyabilmelerini kolaylaştırma çalışmaları ders içinde bu kitap eşliğinde gerçekleştirilecektir Yanı sıra bölümde aldıkları başka derslerde yapacakları yazı çalışmalarında ödev seminer ve sunumlarda sınav kâğıtlarındaki anlatımlarında yazıya dönük hataları en aza indirmek de Yazılı Anlatım dersinin ve bu kitabın hedefleri arasındadır