Yelken ve Top — Carlo M Cipolla

Baharat fildişi abanoz ağacı ipek porselen altın bakır buğdaş ve köle ticareti Avrupalıları hep denizlerin ötesine çekti Ama bunun için gerekli teknolojiye 14 yüzyıla kadar sahip değillerdi Atlas Okyanusu kıyılarındaki Avrupa ülkeleri 14 ve 15 yüzyıllarda toplarla donatılmış yelkenleriyle dünyaya yayıldılar Artık olağanüstü etkili bir araç söz konusuydu Sınırlı düzeyde mürettetabla harekete geçirilen çok büyük bir enerjiyi kontrol edebiliyor ve dünyanın her yerine sevk edebiliyorlardı Hızlı ve ani yükselişlerinin sırrı işte burada gizliydi Yelken kullanımındaki tecrübeleri ve sahip oldukları toplar Gözü pek bir biçimde denizler ötesine yayılıp Asya Afrika ve Amerika kıyılarında hakimiyetlerini saldırgan bir şekilde kabul ettiren bu ülkeler karada şaşılacak derecede zayıftı ve Osmanlı orduları önünde sürekli olarak geri çekiliyorlardı Osmanlılar 1459 da Kuzey Sırbistan ı 1463 66 da Bosna Hersek i 1468 de Arnavutluk u 1470 te Karadağ ı ele geçirmiş Macar ordusunu 1526 da Mohaç ta yok etmiş Viyana yı 1529 ve 1683 te iki kez kuşatmıştı İstanbul daki batılı diplomatlar 17 yüzyılın sonunda bile yeni Osmanlı saldırılarından ürküyorlardı Avrupalılar karadaki bu yenilgilerine rağmen savaş gemilerinin üstünlüğü sayesinde okyanusların sahibi olmuşlardı Daha önce Zaman Makinesi adlı kitabın yayımlandığımız ünlü İtalyan tarihçi Carlo Cipolla bu kanlı macera da yelken ve topun oynadığı belirleyici rolü araştırıyor