Yeni Çek Kanunu Şerhi — Nazif Kaçak

AçıklamalarGerekçeEski Kanunun Karşılık MaddeleriTacir Olmayan Kişi ÇekiTacir ÇekiHamiline Düzenlenen Tacir ÇekiTacir Olmayan Hamiline ÇekiBankaların Araştırma ve Bildirim YükümlülüğüKarşılıksız Çek SuçuÖrneklerLehe Kanun ve Uyarlama YargılamasıYeni Kanunla İlgili İçtihatlar2010 2 Sayılı Tebliğİlgili Mevzuat

Açıklamalar Gerekçe Eski Kanunun Karşılık Maddeleri Tacir Olmayan Kişi Çeki Tacir Çeki Hamiline Düzenlenen Tacir Çeki Tacir Olmayan Hamiline Çeki Bankaların Araştırma ve Bildirim Yükümlülüğü Karşılıksız Çek Suçu Örnekler Lehe Kanun ve Uyarlama Yargılaması Yeni Kanunla İlgili İçtihatlar 2010 2 Sayılı Tebliğ İlgili Mevzuat 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesive Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanunu yürürlükten kaldıran 5941 sayılı Çek Kanunu ile çek defterlerinin içerikleri çek düzenlenmesi kullanımı çek hamillerinin korunmaları ve kayıt dışı ekonominin denetim altına alınması önlemlerine katkıda bulunmayan ilişkin esaslar ile çekin karşılıksız çıkması ve belirlenen diğer yükümlülüklere aykırılık hallerinde ilgililer hakkında uygulanacak yaptırımlar düzenlenmektedir 5941 sayılı Çek Kanunu çek hukukunda çok önemli değişikler yapmaktadır Türk Ticaret Kanunundaki çek unsurları aynen geçerli olacağı belirtilmekte ve Çrk Kanununundaki unsurlar eksik olsa da Türk Ticaret Kanununa göre unsurları tamamsa geçerli olacak ise de Çek Kanunu anlamında bir çok yeni unsur ve özellikler aranmaktadır Çek Kanunu m 2 fıkra 6 ve 2010 2 sayılı Çek Defterlerinin Baskı Şekline Bankaların Hamile Ödemekle Yükümlü Olduğu Miktar İle Çekin Düzenlenme Ve Çek Hesabı Açma Yasağı Kararlarının Bildirilmesine Ve Duyurulmasına İlişkin Tebliği 3 maddesi gereğince çekler Tacir olan ve tacir olmayan kişilere verilecek çekler ile hamiline düzenlenecek çekleri açıkça ayırt edebilmek amacıyla aşağıda yer alan esaslar uygulanır 1 Tacir çeklerinde zemini lacivert renk kodu PANTONE 314 U olan çerçeve içerisinde beyaz renkte negatif görüntü ve büyük harflerle TACİR ibaresi yer alır 2 Hamiline düzenlenen tacir çeklerinde zemini kırmızı renk kodu PANTONE Warm Red U olan çerçeve içerisinde beyaz renkte negatif görüntü ve büyük harflerle Hamiline ifadesi ikinci satırda olmak üzere TACİR HAMİLİNE ibaresi yer alır Ayrıca bu tür çekler lehtar ismi için ayrılan kısımda HAMİLİNE ibaresi yer alacak şekilde bastırılır 3 Tacir olmayan kişi çeklerinde zemini yeşil renk kodu PANTONE 384 U olan çerçeve içerisinde beyaz renkte negatif görüntü ve büyük harflerle TACİR OLMAYAN ibaresi yer alır 4 Hamiline düzenlenen tacir olmayan kişi çeklerinde zemini kahverengi renk kodu PANTONE 168 U olan çerçeve içerisinde beyaz renkte negatif görüntü ve büyük harflerle Hamiline ifadesi ikinci satırda olmak üzere TACİR OLMAYAN HAMİLİNE ibaresi yer alır Ayrıca bu tür çekler lehtar ismi için ayrılan kısımda HAMİLİNE ibaresi yer alacak şekilde bastırılır Bu bentte belirtilen çerçeve çek yaprağının üst kısmında yer alır Eni 6 mm boyu 22 mm olması gereken çerçevenin içerisinde yer alan ibarelerin yazı karakteri Helvetica Bold ölçüsü 7 punto olacak şekilde bastırılır 5 Çek yaprakları MICR Manyetik Mürekkepli Karakter Okuma Magnetic Ink Character Recognition yöntemi ile ve E 13B kodlama standardı kullanılarak manyetik mürekkep ile kodlanır Çek yapraklarının alt kısmında kodlama alanı için 16 mm lik boşluk bırakılır Kodlama alanının sağ ve sol köşelerinden yatay olarak 7 937 mm alt ve üst kısmından da dikey olarak 6 35 mm lik boşluklar bırakılmak suretiyle bulunan kodlama satırı üzerine soldan itibaren çek numarası banka ve şube isimlerini tanımlayan banka ve şube kodu hesap numarası ve çek tutarına ilişkin bilgiler aşağıda gösterilen karakter ve sembol sayıları dikkate alınarak kodlanır olacaktır Keşidecinin TTK m 697 hükmüne göre hamiline çek defteri yaprağı kullanmadan başka bir çek defteri yaprağı üzerine hamiline kaydını yazmak suretiyle hamiline yazılı çek düzenlemesi hukuki açıdan geçerli ve mümkün ise de ancak cezai bakımdan keşideci yeni Çek Kanununun 7 maddesinin 9 fıkrasına göre her bir çekle bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacaktır Türk Ticaret Kanunundaki unsurları taşıması kaydıyla düzenlenen çekin bu maddede yer alan koşullara aykırı olması çekin geçerliliğini e