Yeni Türk Ticaret Kanununa Göre Ticaret Şirketlerinin Birleşmesi — Hüsnü Turanlı

Şirketler hukukunda şirket birleşmeleri konusu yeni TTK ile önemli ölçüde yeniden düzenlendi Yeni TTK nun kabul edildiği 01 07 2012 tari hinden bu yana şirket birleşmeleri konusunda kapsamlı bir eser yayın lanmadı Ticari yaşamda şirketlerin büyüme stratejilerinin başında birleşme ve satın almalar gelir Özellikle büyüme kapasitesine sahip pazarlarda şir ketlerin yalnız başına rekabet edebilme şansları güçlü değildir Bu ne denle de ya başka bir şirketle birleşip rekabet gücünü artırırlar ya da doğ rudan doğruya başka bir şirketi satın alırlar Bu işlemlerin ekonomik bo yutuna çarpıcı bir örnek vermek gerekirse Dünyada 2000 yılma kadar 2 8 trilyon Euro değerinde bir Pazar oluşmuş 2010 yılında Türkiye de 29 mil yar dolar düzeyine ulaşan şirket birleşme ve satın alma işlemi gerçekleş miştir Birleşme ve satın alma kavramları genellikle bir arada kullanılmakla birlikte yapılması gereken işlemler ve sonuçlan açısından önemli farklı lıklar vardır Bizim ele aldığımız şirket birleşmeleri son yıllarda ülke mizde önemli bir şirket operasyonu olarak yerini almıştır Şirket birleşme leri birleşme öncesi ve sonrasında birçok hukuki işlem gerektiren ol dukça karmaşık bir süreci içermektedir Türk hukukunda şirket birleşmelerine ilişkin olarak birçok kanunda değişik düzenlemeler vardır Bu bağlamda TTK m 134 ila 193 arasında birleşme bölünme ve tür değiştirme hükümlerine yer verilmiştir Öte yan dan 6362 sayılı SPKa 1163 sayılı KoopK 4054 sayılı RKHK 5520 sayılı KVK 193 sayılı GVK ve diğer bazı kanunlarda birleşmeye ilişkin düzen lemeler olduğunu görmekteyiz 6102 Sayılı yeni TTK ile 6762 sayılı eski TTK ile karşılaştırıldığında şirket birleşmelerinin yeni Kanunda çok daha ayrıntılı düzenlendiği gö rülecektir Eski TTK da birleşmeye ilişkin hükümler Şirketler Hukuku Genel hükümleri Eski TTK m 146 151 ve Anonim Şirketler Faslında m 451 452 düzenlenmişti ve bu düzenlemeler arasında uyumsuzluk mevcuttu Yeni TTK da ise şirket birleşmeleri belirli bir şirket türünü gö zetmeden tüm şirketleri kapsayacak biçimde genel olarak düzenlenmiştir Nitekim TTK nun 134 l maddesinde ifade edilen Ticaret şirketlerinin bir leşmelerine bölünmelerine ve tür değiştirmelerine 134 ila 194 maddeler uygula nır hükmü bahse konu maddelerin belirli bir şirket türüne değil tüm şir ketlere uygulanacağına amirdir Öte yandan aynı maddenin 2 fıkrasmda yer alan Diğer kanunların bu Kanunun 135 ila 194 maddelerine aykırı olma yan hükümleri saklıdır hükmü ile esasen diğer tüm kanunlardaki düzenle melerde yer alan ve bu Kanuna aykırılık taşıyan hükümlerin yürürlükten kaldırıldığı ifade edilmiştir Yeni TTK da birleşmeye ilişkin düzenlemelerin temel kaynakları 2004 tarihli İsviçre Birleşme Kanunu FusG ve AB nin 09 Ekim 1978 tarih ve 78 855 EEC sayılı Halka Açık Anonim Ortaklıkların Birleşmesine İlişkin Üçüncü Konsey Yönergesi Third Council Directive of 9 October 1978 ba sed on Article 54 3 g of the Treaty Concerning Mergers of Public Limi ted Liability Companies 78 855 EEC dir Avrupa Ekonomik Topluluğunun temel hukuki dayanağı olan 1957 tarihli Avrupa Ekonomik Topluluğunu Kuran Antlaşma Roma Antlaş ması nm 3 Ana Başlığı TITLE 3 Kişilerin Hizmetlerin ve Sermayenin Serbestçe Dolaşımı altında 2 Bölümde Şirket Kurma Hakkı The Right of Establishment düzenlenmiştir Şirket Kurma Hakkı Bölümünde m 54 3g bendinde Üye Devletlerin 58 maddenin ikinci fıkrası anlamında hem bahse konu şirket halka açık anonim ortaklıklar ortaklarının hem de üçüncü kişilerin menfaatlerini korumak amacıyla talep ettikleri güven celeri koordine etmek şeklinde ifade edilebilecek bir ilke benimsenmiştir Bu ilke ışığında düzenlenen 1978 tarihli Üçüncü Yönerge ile şirket birleş melerinin Topluluk bünyesinde hukuki zemini tesis edilmiştir TTK tas lağı hazırlanırken de söz konusu Yönerge ile 2004 tarihli İsviçre Birleşme Kanunu nda yer alan hükümler büyük bölümüyle aynen alınmıştır Dola yısıyla yeni TTK daki şirket birleşmeler