Yetkin Düşünce Dergisi Yıl 7 Sayı 27 Temmuz Ağustos Eylül 2024 — Kolektif

7 Ekim Aksa Tufanı tüm dünyanın dikkatini bir anda Gazze ye Hamas a ve bu operasyonu gerekçe kılarak soykırım başlatan İsrail e çekmiştir Çağdaş dünyanın gözü önünde cereyan eden vahşice katliam yıkım ve işgali gerçekleştiren İsrail karşısında sivil toplumlar her yerde boykot ve protestolarla sesini yükseltirken devletler sessiz ve seyirci kalmaktadır Bu durum dünyamızın daha yaşanılabilir bir hal alması için çalışmak bir yana kötü gidişatı durdurmak için dahi sorumluluk taşımayanların oluşturduğu bir portreyi andırıyor İnsanlık adına utanç verici ve ürkütücü bir tabloyla karşı karşıyayız Tarih boyunca insanlığı ümitsizliğe düşüren olaylar yaşanmış ve bu korkunç gelişmeleri meydana getiren sebep olan yapılar örgütler var olagelmiş toplumlar enerji ve kazanımlarını varlık ve bekalarını tehdit eden bu yapılanmaları bertaraf etmek için harcamışlardır Bugün küçük bir kara parçasında yaşanıyormuş gibi görünse de niteliği ve sonuçları bakımından geçmiştekilerden belki çok daha geniş kapsamlı ve etkin soykırım ve direnişe tanık oluyoruz Ümit ve ümitsizliği birlikte barındıran bu süreci analiz etmek için bugünkü ABD ve Batı emperyalizminin ideolojik arka planını oluşturduğunu düşündüğümüz Siyonizm i mercek altına aldık Sahip olduğu yönettiği küresel işletmeler ve kontrol altına almış olduğu sermaye para ve yöneticilerle bir ahtapot gibi bütün dünyaya yayılmış bulunan Siyonizm i elbette bir dergi bir sayı bir dosya kapsamında bütün yönleriyle ortaya koyabilmek mümkün değil ama bir farkındalık oluşturacak kadar katkısı olacağı inancındayız

YETKİN DÜŞÜNCE bu sayıda da önemli bir dosya ile karşınızda BİYOPOLİTİKA Nesneleşen bedenler üzerinden siyaset ve iktidar Genelde iktidarlar özelde modern ulus devletler kitleleri ve bedenleri kontrol altında tutmak için çeşitli araçları kullanırlar Foucault nun biyoiktidar olarak tespit ettiği iktidar araçlarının kullanım ve çeşitliliğinde ki patlama tek tek bedenleri iktidarın nesnesi haline getirmektedir Bu ise çağımızda nüfusun kontrolü ve bedenlerin zapturapt altına alınmasında çok farklı bir aşamanın ifadesidir Tıptan felsefeye sosyolojiden psikolojiye sanattan modaya her alanın enstrümanlarıyla bedenler ele geçirilerek bir küresel panoptikona mahkum edilmekteler İşte böyle bir ortamda sürdürülebilir yaşamı tartışmak bizim için ihmal edilemezdi Bu yüzden biyoiktidar ı biyopolitika yı çok değerli isimlerle gündeme taşıdık

Bu sayımızda toplumsal değişimin daha çok negatif yönüne dikkat çekmek üzere toplumsal çürüme çözülme bozulma çöküş olgusunu dosyalaştırmak istedik Belki her asırda her kültür ve medeniyette toplumların dilinde ve gündeminde olan bu olgunun yaşadığımız baş döndürücü değişim çağında toplum bireylerinin zihnini gündemini daha çok işgal ettiği ve geleceğe dönük kaygıları artıran en önemli unsurlardan biri olduğu kanaatindeyiz Toplumsal çürümeyi ele alacaksak doğal olarak ahlak adalet din ibadet itaat idare ve özgürlük gibi kavramlar dosya dışı kalamazdı dolayısıyla bu kavramlar etrafında makale telifleri ve çok değerli isimlerle söyleşiler gerçekleştirerek konuyu işlemeye çalıştık Bu çerçevede yaptığımız açık oturumla da farklı boyutlarıyla açımlanmış oldu Diğer yandan toplumsal bozulma çürümenin nedenleri ve araçlarını sorgulamanın ulaştırdığı TV dizileri sinema tiyatro gibi görsel sanat dalları ve medya bu süreçteki rol ve etkinlikleri itibariyle dosyamızın asıl başlıklarında yer aldı Zevkle okuyacağınızı düşündüğümüz bu sayıda aşağıdaki isimleri bulacaksınız Mustafa Tekin Toplumsal Çürüme Temrinleri Ahmet Keleş Akıl Ahlak İlişkisinin Temellendirilmesi Bağlamında Tanrı ve Değer Muhammet Özdemir Dünyada Sosyal Barış ve Geliştirme Nasıl Başlatılabilir Ali Öner Toplumsal Çözülme Omnoptikon ve Mahremiyetle Fahşanın İntişarı Ümit Aktaş Taha Abdurrahman ve Ahlak Sorunsalı Mualla Kavuncu İnsanlığın Tarih Sorunu Olarak Toplumsal Çürüme Yıldız Ramazanoğlu Bir Başkadır ve Kızılcık Şerbeti Dizilerinde Kadınlar Sevde Öztürk Dijital Sepetin Çürük Elemanı Tv Dizileri Köksal Pekdemir Toplumsal Çürüme Bir Kavram Çıkmazlarında Gezinti Yağmur Gül Aslan Uluslararası İlişkilerin Sosyal Medyaya Yansıması Filistin İsrail İlişkileri Paylaşım ve Yorumlarından hareketle Toplumların Söylemsel Görünümleri Söyleşi Süleyman Gümüş Nevzat Tarhan Türkiye deki eğitim sistemi emekli olunca Müslüman yapıyor Şaban Ali Düzgün Çürümüş toplum kitle kültürünün eseridir Açıkoturum Toplumsal Çürüme Üzerine Katılımcılar Abdurrahman Arslan M Hakkı Akın Mustafa Tekin Latif Kınataş Serbest Konular Esat Arslan Marxist Materyalizmin İdealist Dayanakları Kültür Sanat Yekta Şirin Iciar Bollain Sinemasında Batı Sömürgeciliğinin İzleri Mustafa Tekin Suçsuzlar Çağı Suçlular Çağı Muhammet Çelik Küresel Çürümeye Bir Doz Taha Abdurrahman İyi Gelir mi

Bu sayıdaki dosya günümüz eğitim tartışmalarına farklı açılardan ışık tutmayı amaçlayan bir düşünsel yolculuğun ürünüdür Eğitim yalnızca bireylerin bilgiyle donatılması değil aynı zamanda toplumların geleceğini inşa eden en temel kültürel ve siyasal süreçtir Bu bakış açısıyla hazırlanan çalışmada eğitimin çok boyutlu yapısını kavrayabilmek için felsefi sosyolojik politik kültürel ve tecrübî eksenler bir arada ele alınmıştır İlk bölüm Eğitim Tartışmalarına Başlangıç başlığıyla meseleyi geniş bir çerçeveye oturtarak eğitimin mahiyetine dair temel soruları gündeme getirmektedir Ardından Türkiye de Eğitimin Temel Sorunu Felsefesizlik başlığı altında ülkemizin eğitim serüveninde eksikliği en çok hissedilen boyutun eğitimin sağlam bir düşünsel temel üzerine oturmamış olması olduğu vurgulanmaktadır Bu eksiklikten hareketle Eğitimin Ekonomi Politiği Eğitim Kimin Sorunu başlığı eğitimin sınıfsal ekonomik ve siyasal yönlerine dikkat çekerken Öğrenmenin Doğallığından Eğitim Çölüne Düşüş bölümü bireyin doğal öğrenme süreçlerinin yapay kalıplar içinde nasıl kuruduğunu tartışmaktadır Eğitim öğretim ilişkisi ise Usta Çırak Metaforu üzerinden yeniden düşünülmekte modern ulus devletin eğitim anlayışı ise Makbul Vatandaş Üretimi bağlamında ele alınarak sistemsel uyumun nasıl inşa edildiği sorgulanmaktadır Dosyada ayrıca çağın gerektirdiği yeni açılımlara da yer verilmiştir Eğitim Felsefesi ve Sosyolojisinde Yeni Gereksinimler başlığı düşünsel derinliğin önemini yeniden gündeme getirirken Eğitimde Dijital Dönüşüm bölümü teknolojinin sunduğu imkanlar üzerinden bütüncül bir öğrenme ekosistemi arayışını irdelemektedir Eğitimin ahlaki ve kültürel boyutları ise Fıtrata Uygun Ahlaki Duygular ve Değerler Eğitimi bölümünde birey ve toplumu yeniden düşünmeye çağırmaktadır Bu bağlamda Din Eğitimi Söylemi üzerine yapılan tartışmalar ile Türkiye nin İmam Hatip Okulu Tecrübesini Yeniden Düşünmek başlığı ülkemizin özgün tecrübelerini eleştirel ve yapıcı bir perspektifle masaya yatırmaktadır Sonuç olarak bu dosya bir son söz değil daha çok yeni tartışmalara kapı aralamayı hedefleyen bir davettir Eğitimin yalnızca okul koridorlarına sığmayan hayatın tamamını kucaklayan yönüyle yeniden ele alınması gerektiğine inanıyoruz Bu sayıda dosya dışı olarak İran İsrail savaşının nedenleri ve sonuçları üzerine derinlikli bir analiz okuyacaksınız İranlı entelektüel yazar M Mansur Haşimi nin içerden bakışıyla kaleme alınmış olması makaleyi bizim için daha da önemli kılmaktadır Ayrıca Kültür Sanat köşemizde Ümit Aktaş ın Şiir ve Ahlak üzerine bir makalesi ile Zuhal Bayram ın bir sanat müziği konserine dair izlenimleri yer almaktadır Eğitim faaliyetlerine katkı sağlaması öğretici ve yol gösterici bir rehber olması dileğiyle

Bu sayımızda toplumsal değişimin daha çok negatif yönüne dikkat çekmek üzere toplumsal çürüme çözülme bozulma çöküş olgusunu dosyalaştırmak istedik Belki her asırda her kültür ve medeniyette toplumların dilinde ve gündeminde olan bu olgunun yaşadığımız baş döndürücü değişim çağında toplum bireylerinin zihnini gündemini daha çok işgal ettiği ve geleceğe dönük kaygıları artıran en önemli unsurlardan biri olduğu kanaatindeyiz Toplumsal çürümeyi ele alacaksak doğal olarak ahlak adalet din ibadet itaat idare ve özgürlük gibi kavramlar dosya dışı kalamazdı dolayısıyla bu kavramlar etrafında makale telifleri ve çok değerli isimlerle söyleşiler gerçekleştirerek konuyu işlemeye çalıştık Bu çerçevede yaptığımız açık oturumla da farklı boyutlarıyla açımlanmış oldu Diğer yandan toplumsal bozulma çürümenin nedenleri ve araçlarını sorgulamanın ulaştırdığı TV dizileri sinema tiyatro gibi görsel sanat dalları ve medya bu süreçteki rol ve etkinlikleri itibariyle dosyamızın asıl başlıklarında yer aldı Zevkle okuyacağınızı düşündüğümüz bu sayıda aşağıdaki isimleri bulacaksınız Mustafa Tekin Toplumsal Çürüme TemrinleriAhmet Keleş Akıl Ahlak İlişkisinin Temellendirilmesi Bağlamında Tanrı ve DeğerMuhammet Özdemir Dünyada Sosyal Barış ve Geliştirme Nasıl Başlatılabilir Ali Öner Toplumsal Çözülme Omnoptikon ve Mahremiyetle Fahşanın İntişarıÜmit Aktaş Taha Abdurrahman ve Ahlak SorunsalıMualla Kavuncu İnsanlığın Tarih Sorunu Olarak Toplumsal ÇürümeYıldız Ramazanoğlu Bir Başkadır ve Kızılcık Şerbeti Dizilerinde KadınlarSevde Öztürk Dijital Sepetin Çürük Elemanı Tv DizileriKöksal Pekdemir Toplumsal Çürüme Bir Kavram Çıkmazlarında GezintiYağmur Gül Aslan Uluslararası İlişkilerin Sosyal Medyaya Yansıması Filistin İsrail İlişkileri Paylaşım ve Yorumlarından hareketle Toplumların Söylemsel Görünümleri Söyleşi Süleyman Gümüş Nevzat Tarhan Türkiye deki eğitim sistemi emekli olunca Müslüman yapıyor Şaban Ali Düzgün Çürümüş toplum kitle kültürünün

Bu sayıdaki dosya günümüz eğitim tartışmalarına farklı açılardan ışık tutmayı amaçlayan bir düşünsel yolculuğun ürünüdür Eğitim yalnızca bireylerin bilgiyle donatılması değil aynı zamanda toplumların geleceğini inşa eden en temel kültürel ve siyasal süreçtir Bu bakış açısıyla hazırlanan çalışmada eğitimin çok boyutlu yapısını kavrayabilmek için felsefi sosyolojik politik kültürel ve tecrübî eksenler bir arada ele alınmıştır İlk bölüm Eğitim Tartışmalarına Başlangıç başlığıyla meseleyi geniş bir çerçeveye oturtarak eğitimin mahiyetine dair temel soruları gündeme getirmektedir Ardından Türkiye de Eğitimin Temel Sorunu Felsefesizlik başlığı altında ülkemizin eğitim serüveninde eksikliği en çok hissedilen boyutun eğitimin sağlam bir düşünsel temel üzerine oturmamış olması olduğu vurgulanmaktadır Bu eksiklikten hareketle Eğitimin Ekonomi Politiği Eğitim Kimin Sorunu başlığı eğitimin sınıfsal ekonomik ve siyasal yönlerine dikkat çekerken Öğrenmenin Doğallığından Eğitim Çölüne Düşüş bölümü bireyin doğal öğrenme süreçlerinin yapay kalıplar içinde nasıl kuruduğunu tartışmaktadır Eğitim öğretim ilişkisi ise Usta Çırak Metaforu üzerinden yeniden düşünülmekte modern ulus devletin eğitim anlayışı ise Makbul Vatandaş Üretimi bağlamında ele alınarak sistemsel uyumun nasıl inşa edildiği sorgulanmaktadır Dosyada ayrıca çağın gerektirdiği yeni açılımlara da yer verilmiştir Eğitim Felsefesi ve Sosyolojisinde Yeni Gereksinimler başlığı düşünsel derinliğin önemini yeniden gündeme getirirken Eğitimde Dijital Dönüşüm bölümü teknolojinin sunduğu imkanlar üzerinden bütüncül bir öğrenme ekosistemi arayışını irdelemektedir Eğitimin ahlaki ve kültürel boyutları ise Fıtrata Uygun Ahlaki Duygular ve Değerler Eğitimi bölümünde birey ve toplumu yeniden düşünmeye çağırmaktadır Bu bağlamda Din Eğitimi Söylemi üzerine yapılan tartışmalar ile Türkiye nin İmam Hatip Okulu Tecrübesini Yeniden Düşünmek başlığı ülkemizin özgün tecrübelerini eleştirel ve ya

7 Ekim Aksa Tufanı tüm dünyanın dikkatini bir anda Gazze ye Hamas a ve bu operasyonu gerekçe kılarak soykırım başlatan İsrail e çekmiştir Çağdaş dünyanın gözü önünde cereyan eden vahşice katliam yıkım ve işgali gerçekleştiren İsrail karşısında sivil toplumlar her yerde boykot ve protestolarla sesini yükseltirken devletler sessiz ve seyirci kalmaktadır Bu durum dünyamızın daha yaşanılabilir bir hal alması için çalışmak bir yana kötü gidişatı durdurmak için dahi sorumluluk taşımayanların oluşturduğu bir portreyi andırıyor İnsanlık adına utanç verici ve ürkütücü bir tabloyla karşı karşıyayız Tarih boyunca insanlığı ümitsizliğe düşüren olaylar yaşanmış ve bu korkunç gelişmeleri meydana getiren sebep olan yapılar örgütler var olagelmiş toplumlar enerji ve kazanımlarını varlık ve bekalarını tehdit eden bu yapılanmaları bertaraf etmek için harcamışlardır Bugün küçük bir kara parçasında yaşanıyormuş gibi görünse de niteliği ve sonuçları bakımından geçmiştekilerden belki çok daha geniş kapsamlı ve etkin soykırım ve direnişe tanık oluyoruz Ümit ve ümitsizliği birlikte barındıran bu süreci analiz etmek için bugünkü ABD ve Batı emperyalizminin ideolojik arka planını oluşturduğunu düşündüğümüz Siyonizm i mercek altına aldık Sahip olduğu yönettiği küresel işletmeler ve kontrol altına almış olduğu sermaye para ve yöneticilerle bir ahtapot gibi bütün dünyaya yayılmış bulunan Siyonizm i elbette bir dergi bir sayı bir dosya kapsamında bütün yönleriyle ortaya koyabilmek mümkün değil ama bir farkındalık oluşturacak kadar katkısı olacağı inancındayız

YETKİN DÜŞÜNCE bu sayıda da önemli bir dosya ile karşınızda BİYOPOLİTİKA Nesneleşen bedenler üzerinden siyaset ve iktidar Genelde iktidarlar özelde modern ulus devletler kitleleri ve bedenleri kontrol altında tutmak için çeşitli araçları kullanırlar Foucault nun biyoiktidar olarak tespit ettiği iktidar araçlarının kullanım ve çeşitliliğinde ki patlama tek tek bedenleri iktidarın nesnesi haline getirmektedir Bu ise çağımızda nüfusun kontrolü ve bedenlerin zapturapt altına alınmasında çok farklı bir aşamanın ifadesidir Tıptan felsefeye sosyolojiden psikolojiye sanattan modaya her alanın enstrümanlarıyla bedenler ele geçirilerek bir küresel panoptikona mahkum edilmekteler İşte böyle bir ortamda sürdürülebilir yaşamı tartışmak bizim için ihmal edilemezdi Bu yüzden biyoiktidar ı biyopolitika yı çok değerli isimlerle gündeme taşıdık

Matbuatın sıkıntılı günlerden geçtiği şu dönemde sizleri Yetkin Düşünce nin 7 Sayısı ile buluşturmanın mutluluğu içindeyiz Biraz rötarlı da olsa yeni bir ders yılının arifesinde Bilgi Düşünce Özgürlüğü ve Üniversite yi masaya yatırmak oldukça önemli ve isabetli olsa gerek Zira bireyin inşasından toplumun inşasına bir devlet tasavvurundan medeniyetin inşasına kadar vazgeçilmez ihtiyacımız teorik pratik bilgidir bilgi üretme ve edinmenin mekân zamanı olan üniversitelerdir Bilgi üretme süreçlerinin verimli sağlıklı şekilde gerçekleşmesini sağlayacak olan ise akademik özgürlük ile bunu temin edecek olan sağlam kurumsal yapı ve diğer siyasi kurumlarla idare ile olan ilişkilerinin niteliğidir İşte bu nedenle aşağıdaki sorulardan hareketle Bilgiden bilince bilimden hikmete Üniversite dosyası hazırlandı Bilgi nedir üniversite nedir ne işe yarar Bilgi üretiminin mekanı olan üniversiteler ne kadar özgür ve özerktir Aydın üniversite ve iktidar ilişkileri nasıldır nasıl olmalıdır YÖK ün varlığı ve yapısı nasıl değerlendirilmelidir Akademik özgürlük ve din Tarihi bir tecrübe olarak medreseler vb sorulara cevaplar Bunun çok önemli ve bir o kadar da zor bir mesele olduğunun farkında olmakla beraber daha kapsamlı çalışmalara zemin teşkil etmesi bakımından akademyamızın içinde bulunduğu durumu ana başlıklarıyla ortaya koymak iyi bir başlangıç olacaktı ki gelecek çalışmalar epistemik haritamızı daha net ortaya çıkarsın Ve bunun üzerine yükseköğrenim kurum ve müfredatının gelişim ve ıslahına dair yeni analizler öneriler ve katkılar yapılabilsin Bu sayıda yine değerli yazarlarımız da aslında diğer birçok problemin düğüm noktası olan bu en temel meselemizi farklı yönleriyle ele aldılar Mustafa Tekin Hakikatin Mahiyeti Özgürlüğü Gerektirir Ahmet Keleş Düşünce Özgürlük ve Üniversitenin Doğası Üzerine Muhammet Özdemir Düşünce Özgürlüğü Bilim ve Üniversite Bir araya gelebilir mi Esat Arslan Cafer i Sadık ın Medresetüzzehra sının Peşinde Vejdi Bilgin Akademik Özgürlük ve Din İhsan Toker Akademinin Din Sorunu Dinin Akademi Sorunu Şaban Ali Düzgün Ulema Aydın Devlet İlişkileri Hakikatin A raf Zamanları Yaşar Sarıkaya Tarihsel tecrübe olarak Medreseler Atasoy Müftüoğlu Bilincin Gücü başlığı altında dosyaya katkıda bulunuyorlar M Yaşar Soyalan Dinin Davaya Davanın Siyasi Harekete Dönüşmesi 7 yy dan 21 yy a Dinin Araçsallaştırılması Üzerine Bir Önsöz Denemesi nde bulunurken Kadir Canatan Cemaat ve Cemiyet İkileminden Kurtulmak konusunu işliyor Kültür Sanat bölümünde birbirinden renkli üç yazı bulacaksınız Muhammet Çelik içten anlatımıyla bizimle Mardin i paylaşmakta Mustafa Kadir Çelik Endülüs Kültürünün son yerli temsilcileri olan ama çok da bilinmeyen bir grubu Moriscolar ı gündemimize sunmakta Nevin Başaran ise dizi furyalarıyla yaşayan topluma Frankfurt Okulu zaviyesinden bir okuma yapmaktadır Her sayıda olduğu gibi bu sayının da vazgeçilmezlerinden olan söyleşi köşesinde üniversite konusunda uzman bir isim olan Prof Dr Durmuş Günay ı ağırladık Üniversitemizin Çekirdek Sorunu Tefekkür Zaafiyetidir diyen Günay tanımından işlevlerine kadar üniversite kavramına tekrar bakılmasına dikkatlerimizi çekmektedir Biyografi bölümümüzde Mehmet Azimli nin sunumundan İbn Rüşd ü tekrar hatırlayacaksınız Kitap kritiklerinde Süleyman Gümüş Pierre Bourdieu nun Akademik Aklın Eleştirisi ve Zehra Öğüt ise Cabirî nin Arap İslam Medeniyetinde Entelektüeller isimli kitapları analiz ettiler Katkılarından dolayı yazarlarımıza teşekkür ediyoruz Siz değerli okurlarımızın ilgi eleştiri ve katkılarının daim olması ve nice sayılarda buluşma ümidiyle iyi okumalar diliyoruz

Yetkin Düşünce nin 4 Sayısı ile karşınızdayız Bu sayıda herkesin kullandığı ve hemen herkesin üzerinde bir şeyler söyleyebileceği bu nedenle de çok biliniyormuş gibi görünen ve bir dosya konusu olmak bakımından çok da cazip görülmeyen bir kavramı konuyu dosyalaştırdık bizim kültürümüzde daha çok bir nasihat konusu olarak algılanan ahlak kavramı Oysa bu kavramın daha önceki sayılarda kapak konusu yaptığımız Özgürlük ve Teslimiyet Adalet ve İstikrar Dini Düşüncede Güncelleme konuları gibi temel kavramlardan olduğu ve felsefi düzlemde ele alınması gerektiği kanaatindeydik Bu nedenle konuyu birlikte işlemenin gerekli olduğunu düşündüğümüz menfaat kavramıyla birleştirerek ele aldık muhtelif sorularla konuyu açarak bu kavramların neliğine ve mahiyetine dair bütüncül bir fikir oluşturmayı hedefledik Ahlak ve Menfaat dosyasını farklı zaviyelerden ele alan birçok değerli yazarın katkısıyla dopdolu bir sayı çıktı ortaya Ahlak üzerine yeniden düşünmeye çağıran editör Mustafa Tekin içinden geçmekte olduğumuz maddi ve manevi boyutlu zor zamanlarda Ahlak ve Menfaat konusunu siz okurlarımızla paylaşmanın bir sorumluluk olduğunu hatırlatıyor Ahlakın imkan ve koşullarını araştıran Kadir Canatan adalet ahlakın teminatıdır diyor ve şu formülasyonu geliştiriyor İslam hukuku adaletin hukukudur İslam ahlakı ise ihsan ahlakıdır Adalette karşıdakinin hakkını vermek söz konusu iken ihsanda daha fazlasını vermek ve daha güzeli ile karşılık vermek söz konusudur Aktif ve otonom varlık olma iddiasındaki insanın ilk yapması gerekenlerden biri kendi doğası üzerinde bu kadar etkili olan tutkuları kontrol edecek bir güç geliştirmektir diyen Şaban Ali Düzgün Ahlakın kök en değeri olarak iman a işaret ediyor Cafer Sadık Yaran Ahlaklılığın Evreleri ve İdeal Ahlakın Özellikleri başlıklı yazısında ideal ve reel arasındaki farkın sebeplerini sayıyor ve şöyle diyor Empati yahut altın kural bilincinin eksikliği kişinin kendisine yapılmasını istemediğini başka