Yetkin Düşünce Sayı 4 Ahlak ve Menfaat — Kolektif

Yetkin Düşünce nin 4 Sayısı ile karşınızdayız Bu sayıda herkesin kullandığı ve hemen herkesin üzerinde bir şeyler söyleyebileceği bu nedenle de çok biliniyormuş gibi görünen ve bir dosya konusu olmak bakımından çok da cazip görülmeyen bir kavramı konuyu dosyalaştırdık bizim kültürümüzde daha çok bir nasihat konusu olarak algılanan ahlak kavramı Oysa bu kavramın daha önceki sayılarda kapak konusu yaptığımız Özgürlük ve Teslimiyet Adalet ve İstikrar Dini Düşüncede Güncelleme konuları gibi temel kavramlardan olduğu ve felsefi düzlemde ele alınması gerektiği kanaatindeydik Bu nedenle konuyu birlikte işlemenin gerekli olduğunu düşündüğümüz menfaat kavramıyla birleştirerek ele aldık muhtelif sorularla konuyu açarak bu kavramların neliğine ve mahiyetine dair bütüncül bir fikir oluşturmayı hedefledik Ahlak ve Menfaat dosyasını farklı zaviyelerden ele alan birçok değerli yazarın katkısıyla dopdolu bir sayı çıktı ortaya Ahlak üzerine yeniden düşünmeye çağıran editör Mustafa TEKİN içinden geçmekte olduğumuz maddi ve manevi boyutlu zor zamanlarda Ahlak ve Menfaat konusunu siz okurlarımızla paylaşmanın bir sorumluluk olduğunu hatırlatıyor Ahlakın imkan ve koşullarını araştıran Kadir CANATAN adalet ahlakın teminatıdır diyor ve şu formülasyonu geliştiriyor İslam hukuku adaletin hukukudur İslam ahlakı ise ihsan ahlakıdır Adalette karşıdakinin hakkını vermek söz konusu iken ihsanda daha fazlasını vermek ve daha güzeli ile karşılık vermek söz konusudur Aktif ve otonom varlık olma iddiasındaki insanın ilk yapması gerekenlerden biri kendi doğası üzerinde bu kadar etkili olan tutkuları kontrol edecek bir güç geliştirmektir diyen Şaban Ali DÜZGÜN Ahlakın kök en değeri olarak iman a işaret ediyor Cafer Sadık YARAN Ahlaklılığın Evreleri ve İdeal Ahlakın Özellikleri başlıklı yazısında ideal ve reel arasındaki farkın sebeplerini sayıyor ve şöyle diyor Empati yahut altın kural bilincinin eksikliği kişinin kendisine yapılmasını istemediğini başkasına rahatlıkla yapmasına böylece ideal ahlak düzeyinden aşağı düşmesine yol açan genel özelliklerdendir Muhammet ÇELİK bir kereden bir şey olmaz diye başlayan alışkanlıkların kişi ve toplum ahlakını inşa etmedeki rolüne değiniyor Özellikle de çocukken oluşan alışkanlıklar ilerleyen yaşlarda da insanın peşini bırakmaz diyerek insan ahlakında bunun inanç ve düşünceden daha belirleyici olduğuna vurgu yapıyor Siyaset ve ahlak ilişkisi gibi önemli ve hassas bir konuyu Ümit AKTAŞ insanın Allah ın halifesi olması meselesi üzerinden işliyor Bakara Suresi nin 104 ayetinden yani raina bizi güt yönet yerine unzurna bizi gözet bize öğret talimatından bir siyasal ve eğitsel model üretilemez mi Sorusunu soruyor İslam da ahlakı tartışmak toplumun can yakıcı sorunlarını tartışmak demektir Menfaatin ve güç çatışmalarının bittiği yerde değil toplum yaşamının onsuz olamadığı menfaat ve güç çatışmalarının bizatihi içinde bir maneviyat ve kutsanma arayışıdır İslam da ahlak diyen Esat ARSLAN nicel büyümeye değil niteliksel ve insani kalkınmaya odaklı teklifler üzerinde düşünmeye çağırıyor ve bu tefekkürün sadece Türkiye odaklı değil evrensel olması gereğine dolayısıyla dünyaya bu konuda söz söyleme lüzumuna değiniyor Muhammet ÖZDEMİR Ahlâk Menfaatleri Korur mu Dizginler mi sorusunu Ahlâk da öncelikle hepimizin menfaatlerini korumak ve gözetmek için vardır Hukuk psikoloji ve ahlâkın yetersiz kaldığı zamanlarda devreye girmektedir Ne var ki bizim toplumumuzda psikoloji ve ahlâk yerine neredeyse tamamen hukukun ve hatta bazen siyasetin sorunları çözümlemesi beklenmektedir ki bu son derece yanlıştır Böyle bir iş yükünü ne hukuk kaldırabilir ne de siyaset şeklinde yanıtlıyor İbrahim Turan Sosyal ve kültürel yönden hızlı değişimlerin yaşandığı Modern toplumdaki yozlaşma yabancılaşma toplumsal çözülme gibi ahlaki sorunları ve eğitim yoluyla bunları çözmenin imkanını araştırmakta Alev Alatlı nın devlet erkânına yaptığı konuşmadaki Her yasal olan hak değildir mühim olan helalleşmektir sözünü referans alan İlhami GÜLER Pozitif yasa Hukuk kanun ve Vicdan arasında adaleti Allah ı arama başlığı altında Bir Sağduyu Eleştirisi veya Şaşı Çapraz Bakma Önerisi sunmakta Doğru olanın daima eşikte olmak kül yutmamak ürperti ve kaygı halinde olmak uykusuz uyanık tetikte olmak olduğu kanaatindeyim demektedir Abbas PİRİMOĞLU Bana dünyanızdan üç şey sevdirildi hadisini inceleyerek ahlaklılık ile ahlakçılığın farklı olduğunu şöyle ifade ediyor Kendin ile meşgul olup kendi ayıp ve günahların ile uğraşmak ahlak merakla başkalarının eksik hata ve kusurlarını hatta günahlarını faş etmek ahlakçılık tır Allah hepimizi ahlakçıların şerrinden muhafaza buyursun Bireysel çıkarlar ile toplumsal fayda arasında kendiliğinden bir denge kurmak mümkün müdür sorusu üzerinden kapitalizmin ahlakını irdeleyen Lütfi SUNAR kapitalizmi sorgulamak aslında onun ahlaksız olduğunu ilan etmekle değil bu ahlakın arkasında bulunan bireyciliği faydacılığı ve hazcılığı eleştirmekle başlayabilir Bunun için de inançlar yetmez işleyen bir ahlak gerekir diyerek kapitalizmin ahlak anlayışına daha derin ve felsefi eleştiriler getirmek gerektiğini vurguluyor Ayşe Yaşar ÜMÜTLÜ daha farklı bir alanda konuya ışık tutuyor etik ve menfaat çatışmasının insan kaynakları yönetimindeki rolünü ve idareci üzerindeki etkisini işliyor Karizmatik liderlerin daima ahlaki davrandıkları gibi bir mutlak varsayımın olmadığını onların da kendi içinde ahlaki ve gayri ahlaki yöntemler tercih edebileceğini söylüyor ve üst düzey yönetimin inanmadığı benimsemediği kabul etmediği hiçbir değerin ve potansiyelin hak ettiği önemi asla kazanamayacağı tespitine yer veriyor Ferhat Şerif ise ahlakın üç temel erdemi olarak nezaket sadakat ve basiret kavramlarını ele alıyor Ahlak ve Menfaat dosyasını farklı zaviyelerden ele alan bu çok değerli yazılara ek olarak iki değerli isimle de söyleşi yaparak bu minvalde sorular sorduk zevkle okuyup istifade edeceğiniz iki söyleşi çıktı Bunlardan birincisi Küresel Ahlak üzerine çalışmaları olan Malezyalı yazar Prof Chandra Muzaffar ile Fatih Yaman ın yaptığı söyleşi Diğeri ise sosyal teori modernlik devlet ve iktidar ilişkileri sekülerizm postmodernlik ve İslam dünyasındaki dönüşümler üzerine inceleme ve araştırmalarda bulunan ülkemiz yazarlarından sosyolog Abdurrahman Arslan ile yaptığımız söyleşi KÜLTÜR SANAT bölümünde Mustazaflara ilişkin sorumluluğumu merkeze almadan yazıda yol alamazdım Aylık Dergi de yayımlanan Gülsüm Bacı ile Buluşma başlıklı öyküm bu temele işaret ediyordu Sistemin mağdur ettiği Müslümanlar kültürün dışarıda tutarak sesini boğduğu kadınlar bir çarkın dişlisi gibi görülen işçiler beyaz Batılı erkek özne merkezli kavramsallaştırmalarla düşük insan seviyesine indirgenmiş bütün ırklar ve toplumlar için yazıyordum yazmalıydım diyen değerli yazar Cihan Aktaş ın Yükümü Hafifleten Dergiler başlığıyla 2000 e kadar olan yazın serüvenini ve camiadaki dergileri okuyacaksınız Ayrıca Ömer Sina Tekin in Kitapseverler normal insanlar gibi değiller başlığı ile bir Sahaf söyleşisi ve izlenimini GEZİ NOTLARI bölümünde ise Mehmet Azimli kendi gözüyle coğrafyaları anlatırken bizleri SİCİLYA ya götürüyor ve tarihin derinliklerindeki Sicilya İslam Medeniyeti nin izlerini gösteriyor Son olarak önemseyip vaz geçilmez gördüğümüz KİTAP KRİTİKLERİ nde iki kıymetli eserin değerlendirmesini de okuyacaksınız Kadir Canatan Kur an da Dini ve Ahlaki Kavramlar T İzhutsu Nihat Uzun Arap Ahlaki Aklı Muhammed Âbid el Câbirî Sabırsızlıkla okuyacağınızı ve yeni sayımızı da sabırsızlıkla bekleyeceğinizi umuyoruz Selam ile