Yolculuk Adabı — İmam Gazali

Ahiret yolu ancak ahlakın iyileştirilmesi ve güzelleştirilmesiyle gidilen bir yoldur İç âlemin sırlarına ve sıfatlarına kötülüklerine muttali olmayan bir kimse kalbini bu kötülüklerden temizlemeye muktedir olamaz Kişilerin ahlakını belirten ancak seferdir Allah Teâlâ göklerde ve yerde gizli kalan nesneleri sefer sayesinde açığa çıkarır Ahlâkı açık bir şekilde gösterdiğinden dolayı açıklık manasına gelen sefer ismi yolculuğa verilmiştir Bu sırra binaendir ki Hz Ömer r a nezdinde şahitlerden bazılarını tezkiye eden zata şu soruyu soruyor Acaba tezkiye ettiğin şahidin iyi ahlaklı olduğuna delâlet eden bir seferde onunla arkadaşlık ettin mi Tezkiye eden kişi Hayır deyince Hz Ömer O halde senin onu tanıdığını sanmıyorum dedi Bişr şöyle derdi Ey kurralar âlimler kitlesi Yeryüzünde seyahat ediniz ki haliniz hoş olsun Çünkü su yürüdükçe berraklaşır Bir yerde fazla kaldıkça bozulur Nefis sürekli olarak ikamet ettiği yerde kaldığı sürece ahlâklarının kötülükleri açığa çıkmaz Çünkü tabiatına uygun olan belli nesnelere ünsiyet etmektedir Ne zaman ki seferin meşakkatini yüklenirse mutat alışkanlıklarından uzaklaştırılırsa gurbetin zorluklarıyla imtihan edilirse o zaman tehlikeleri baş gösterir Ayıplarına muttali olunur Dolayısıyla o ayıplarını tedavi etmekle meşgul olma imkânı bulur Biz uzlet kitabında İnsanlar ile ihtilât etmenin faydalarını zikrettik Sefere çıkmak da ihtilattır Hem de meşguliyet ve zorlukları yüklenmekle beraber ihtilattır

Ahiret yolu ancak ahlakın iyileştirilmesi ve güzelleştirilmesiyle gidilen bir yoldur İç âlemin sırlarına ve sıfatlarına kötülüklerine muttali olmayan bir kimse kalbini bu kötülüklerden temizlemeye muktedir olamaz Kişilerin ahlakını belirten ancak seferdir Allah Teâlâ göklerde ve yerde gizli kalan nesneleri sefer sayesinde açığa çıkarır Ahlâkı açık bir şekilde gösterdiğinden dolayı açıklık manasına gelen sefer ismi yolculuğa verilmiştir Bu sırra binaendir ki Hz Ömer r a nezdinde şahitlerden bazılarını tezkiye eden zata şu soruyu soruyor Acaba tezkiye ettiğin şahidin iyi ahlaklı olduğuna delâlet eden bir seferde onunla arkadaşlık ettin mi Tezkiye eden kişi Hayır deyince Hz Ömer O halde senin onu tanıdığını sanmıyorum dedi Bişr şöyle derdi Ey kurralar âlimler kitlesi Yeryüzünde seyahat ediniz ki haliniz hoş olsun Çünkü su yürüdükçe berraklaşır Bir yerde fazla kaldıkça bozulur Nefis sürekli olarak ikamet ettiği yerde kaldığı sürece ahlâklarının kötülükleri açığa çıkmaz Çünkü tabiatına uygun olan belli nesnelere ünsiyet etmektedir Ne zaman ki seferin meşakkatini yüklenirse mutat alışkanlıklarından uzaklaştırılırsa gurbetin zorluklarıyla imtihan edilirse o zaman tehlikeleri baş gösterir Ayıplarına muttali olunur Dolayısıyla o ayıplarını tedavi etmekle meşgul olma imkânı bulur Biz uzlet kitabında İnsanlar ile ihtilât etmenin faydalarını zikrettik Sefere çıkmak da ihtilattır Hem de meşguliyet ve zorlukları yüklenmekle beraber ihtilattır

Ahiret yolu ancak ahlakın iyileştirilmesi ve güzelleştirilmesiyle gidilen bir yoldur İç âlemin sırlarına ve sıfatlarına kötülüklerine muttali olmayan bir kimse kalbini bu kötülüklerden temizlemeye muktedir olamaz Kişilerin ahlakını belirten ancak seferdir Allah Teâlâ göklerde ve yerde gizli kalan nesneleri sefer sayesinde açığa çıkarır Ahlâkı açık bir şekilde gösterdiğinden dolayı açıklık manasına gelen sefer ismi yolculuğa verilmiştir Bu sırra binaendir ki Hz Ömer r a nezdinde şahitlerden bazılarını tezkiye eden zata şu soruyu soruyor Acaba tezkiye ettiğin şahidin iyi ahlaklı olduğuna delâlet eden bir seferde onunla arkadaşlık ettin mi Tezkiye eden kişi Hayır deyince Hz Ömer O halde senin onu tanıdığını sanmıyorum dedi Bişr şöyle derdi Ey kurralar âlimler kitlesi Yeryüzünde seyahat ediniz ki haliniz hoş olsun Çünkü su yürüdükçe berraklaşır Bir yerde fazla kaldıkça bozulur Nefis sürekli olarak ikamet ettiği yerde kaldığı sürece ahlâklarının kötülükleri açığa çıkmaz Çünkü tabiatına uygun olan belli nesnelere ünsiyet etmektedir Ne zaman ki seferin meşakkatini yüklenirse mutat alışkanlıklarından uzaklaştırılırsa gurbetin zorluklarıyla imtihan edilirse o zaman tehlikeleri baş gösterir Ayıplarına muttali olunur Dolayısıyla o ayıplarını tedavi etmekle meşgul olma imkânı bulur Biz uzlet kitabında İnsanlar ile ihtilât etmenin faydalarını zikrettik Sefere çıkmak da ihtilattır Hem de meşguliyet ve zorlukları yüklenmekle beraber ihtilattır