Z Raporu Dergisi Sayı 77 Ekim 2025 Dengeleyici Güç Şanghay Birliği — Kolektif

DENGELEYİCİ GÜÇ ŞANGHAY İŞBİRLİĞİ Şanghay İşbirliği Örgütü ŞİÖ nün 25 yıl zirvesi küresel dengelerde yeni bir sayfa açtı Çin Rusya ve Hindistan liderlerinin aynı sahnede verdiği görüntü Batı merkezli dünya düzenine yönelik en güçlü meydan okumalardan biri olarak kayda geçti 10 üye ülke ve onlarca ortağıyla Avrasya nın en geniş siyasi ve ekonomik bloklarından biri haline gelen ŞİÖ sadece sınır güvenliği ya da terörle mücadele değil ticaret enerji finans teknoloji ve kültürel etkileşim alanlarında da giderek etkisini artırıyor Z Raporu Ekim sayısında da ABD ye Karşı Sessiz Cephe başlıklı kapak dosyasında son zirve ışığında örgütün artan etkisi uzman isimlerin değerlendirmeleri ile masaya yatırılıyor TÜRK TELEKOM CEO SU ÜMİT ÖNAL 5G YE EN HAZIR OPERATÖRÜZ Türk Telekom CEO su Ümit Önal 5G yi yalnızca bir teknolojik yenilik değil Türkiye nin dijital leşme yolculuğunda stratejik bir dönüm noktası olarak tanımlıyor Yatırımlarını uzun yıllardır 5G uyumlu gerçekleştirdiklerini vurgulayan Önal yerli Ar Ge çalışmaları 70 i aşkın uluslararası patent ve farklı sektörlerde hayata geçirilen öncü uygulamalarla Türk Telekom un 5G ye en hazır operatör olduğunu söylüyor Sanayiden lojistiğe sağlıktan kültür sanat alanına kadar geniş bir yelpazede 5G nin verimliliğini artırarak Türkiye nin küresel rekabet gücünü yükselteceğini belir ten Önal Amacımız Türkiye yi yalnızca bu teknolojiyi kullanan değil aynı zamanda üreten ve ihraç eden bir güç konumuna taşımak diyor KÜRESEL TİCARETİN KALBİ ORTA KORİDOR Çin den Avrupa ya en kısa ve güvenli güzergâh olarak öne çıkan Orta Koridor küresel ticarette stratejik önemini artırıyor Deniz yolunda 30 45 gün süren mesafeyi 15 25 güne indiren koridor Rusya Ukrayna savaşı sonrası daha da kritik bir alternatif hâline geldi 2025 in ilk yarısında taşı nan yük hacmi bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 7 oranında artışla 2 3 milyon tona ulaşırken Kazakistan Gürcistan Azerbaycan ve Türkiye koridor güzergâhındaki altyapı yatırımlarını hız landırmaya başladı Zengezur bağlantısı ve Bakü Tiflis Kars hattı gibi projeler ise darboğazları aşmayı hedefliyor Türkiye hem Çin in Kuşak ve Yol girişimiyle entegrasyon hem de ABD ve AB ile iş birliği üzerinden çok boyutlu bir diplomasi yürütüyor Bu süreç yalnızca ticareti hızlandırmakla kalmıyor Türkiye yi küresel lojistiğin ve enerji geçiş rotasının da önemli bir merkezi hâline getiriyor 21 YÜZYILIN EN SERT MÜCADELESİ SUSUZLUK Gezegen susuzlukla sınanıyor Dünya nüfusunun yarısından fazlası bugün su kıtlığı yaşıyor mil yonlarca insan ise göçün eşiğinde Türkiye de kişi başına düşen bin 300 metreküplük potansiyeliyle kritik bir eşikte Tarımın yüksek payı yeraltı sularındaki hızlı çekilme ve şehir şebekelerindeki kayıplar tabloyu ağırlaştırıyor Çıkış yolu olarak deniz suyunun arıtılması gündeme gelse de yüksek enerji maliyetleri ve ekolojik riskler bu yöntemi tek başına kurtarıcı olmaktan uzaklaştırıyor Artık su sadece çevresel değil ekonomik sosyal ve jeopolitik boyutlarıyla da geleceğin en sert mücadelesine dönüşmüş durumda UZAYAN ENFLASYON BOZULAN DENGELER PARA POLİTİKASININ ETKİSİ NE DEN GECİKİYOR Türkiye de enflasyon artık yalnızca maliyetlerden değil beklentilerden de besleniyor Ücret artış ları ve fiyatlama davranışlarının bozulması para politikasının etkisini geciktiriyor Enflasyon rakamlardan çok algısal bir olguya dönüştü Fiyat artışları için her türlü kalem bahane edilmeye devam ediyor Maliyet kalemlerinin çoğu sabit kalırken ücretler gibi payı düşük olan kalemlerde dahi yaşanan artışlar etiketleri aynı oranda yükseltiyor Peki ücret fiyat sarmalından çıkışın tek yolu hedef enflasyona göre yapılan ücret artışı mı Z RAPORU YAZARLARI EKONOMİK VE SİYASİ GELİŞMELERİ YORUMLUYOR Z Raporu nun yazar kadrosu da ekonomi gündemine dair görüşlerini Z Raporu okuyucuları için kaleme almayı sürdürüyor Semra Karabaş Ali Saydam İbrahim Acar Prof Dr Kadir Tuna Dr Mehmet Akif Soysal ve Prof Dr Metin Toprak gündemdeki