Zeydi Fıkhının Gelişimi ve Hadi İlelhak — Ahmet Ekinci

Şiî mezhepler içerisinde Ehl i sünnet e en yakını Zeydiyye mezhebidir Bunun başlıca sebepleri arasındaZeydîlerin diğer Şiî fırkaların aksine Hz Ebû Bekir ö 13 634 ve Hz Ömer ö 23 644 konusundaki görüşleri gelmektedir Ayrıca Zeydî hukukunun büyük oranda Sünnî mezheplerle benzerlik arz etmesi de önemli bir etkendir Bununla birlikte Zeydîlerin Hz Ali yi ö 40 661 sahâbeninen faziletlisi ve imâmete en layık görmelerinin yanı sıra kelâmî konuların pek çoğunda Mu tezile ile aynı görüşü benimsemelerinden dolayı Sünnîler tarafından eleştirilmişlerdir Zeydî fıkhının ilk nüvelerinin aidiyeti ihtilaflı olmakla birlikte Zeyd b Ali nin ö 122 740 el Mecmû adlıeseriyle atıldığı söylense deZeydî fıkhının oluşumu Kâsım b İbrâhim er Ressî ö 246 860 Ahmed b İsa ö 247 861 Muhammed Mansûr el Murâdî ö 290 913 Yahya b Hüseyin ö 298 911 ve Ebû Muhammed Hasan b Ali ö 304 917 tarafından gerçekleştirilmiştir Zeydiyye içerisinde bu imamların isimlerine nispetle Kâsımiyye Hâdeviyye Nâsıriyye ve Mansûriyyegibi Zeydî fıkıh ekolleri kurulmuştur Bunlardan Hâdevîyye fıkhı günümüze kadar varlığını sürdüren ve halen müntesipleri bulunan tek Zeydî fıkıh ekolüdür Diğer fıkıh ekolleri ise zamanla yok olmuştur Her ne kadar Kâsım er Ressî nin fıkıh görüşleri Hâdevî fıkhı içerisinde devam ettirilmişse deKâsım ın görüşleri artık ona nispet edilen Kâsımiyye fıkıh ekolü nün görüşleri olmaktan çıkmış Hâdevî fıkhı ile kaynaşmıştır Bundan dolayı Zeydî fıkhının oluşumunda yukarıda isimleri zikredilenimamların gayretleri önemli olmakla birlikte bunlar içerisinde Hâdî İlelhak lakabıyla bilinen Yahya b Hüseyin in ön plana çıktığı görülmektedir

Şiî mezhepler içerisinde Ehl i sünnet e en yakını Zeydiyye mezhebidir Bunun başlıca sebepleri arasındaZeydîlerin diğer Şiî fırkaların aksine Hz Ebû Bekir ö 13 634 ve Hz Ömer ö 23 644 konusundaki görüşleri gelmektedir Ayrıca Zeydî hukukunun büyük oranda Sünnî mezheplerle benzerlik arz etmesi de önemli bir etkendir Bununla birlikte Zeydîlerin Hz Ali yi ö 40 661 sahâbeninen faziletlisi ve imâmete en layık görmelerinin yanı sıra kelâmî konuların pek çoğunda Mu tezile ile aynı görüşü benimsemelerinden dolayı Sünnîler tarafından eleştirilmişlerdir Zeydî fıkhının ilk nüvelerinin aidiyeti ihtilaflı olmakla birlikte Zeyd b Ali nin ö 122 740 el Mecmû adlıeseriyle atıldığı söylense deZeydî fıkhının oluşumu Kâsım b İbrâhim er Ressî ö 246 860 Ahmed b İsa ö 247 861 Muhammed Mansûr el Murâdî ö 290 913 Yahya b Hüseyin ö 298 911 ve Ebû Muhammed Hasan b Ali ö 304 917 tarafından gerçekleştirilmiştir Zeydiyye içerisinde bu imamların isimlerine nispetle Kâsımiyye Hâdeviyye Nâsıriyye ve Mansûriyyegibi Zeydî fıkıh ekolleri kurulmuştur Bunlardan Hâdevîyye fıkhı günümüze kadar varlığını sürdüren ve halen müntesipleri bulunan tek Zeydî fıkıh ekolüdür Diğer fıkıh ekolleri ise zamanla yok olmuştur Her ne kadar Kâsım er Ressî nin fıkıh görüşleri Hâdevî fıkhı içerisinde devam ettirilmişse deKâsım ın görüşleri artık ona nispet edilen Kâsımiyye fıkıh ekolü nün görüşleri olmaktan çıkmış Hâdevî fıkhı ile kaynaşmıştır Bundan dolayı Zeydî fıkhının oluşumunda yukarıda isimleri zikredilenimamların gayretleri önemli olmakla birlikte bunlar içerisinde Hâdî İlelhak lakabıyla bilinen Yahya b Hüseyin in ön plana çıktığı görülmektedir

Şiî mezhepler içerisinde Ehl i sünnet e en yakını Zeydiyye mezhebidir Bunun başlıca sebepleri arasındaZeydîlerin diğer Şiî fırkaların aksine Hz Ebû Bekir ö 13 634 ve Hz Ömer ö 23 644 konusundaki görüşleri gelmektedir Ayrıca Zeydî hukukunun büyük oranda Sünnî mezheplerle benzerlik arz etmesi de önemli bir etkendir Bununla birlikte Zeydîlerin Hz Ali yi ö 40 661 sahâbeninen faziletlisi ve imâmete en layık görmelerinin yanı sıra kelâmî konuların pek çoğunda Mu tezile ile aynı görüşü benimsemelerinden dolayı Sünnîler tarafından eleştirilmişlerdir Zeydî fıkhının ilk nüvelerinin aidiyeti ihtilaflı olmakla birlikte Zeyd b Ali nin ö 122 740 el Mecmû adlıeseriyle atıldığı söylense deZeydî fıkhının oluşumu Kâsım b İbrâhim er Ressî ö 246 860 Ahmed b İsa ö 247 861 Muhammed Mansûr el Murâdî ö 290 913 Yahya b Hüseyin ö 298 911 ve Ebû Muhammed Hasan b Ali ö 304 917 tarafından gerçekleştirilmiştir Zeydiyye içerisinde bu imamların isimlerine nispetle Kâsımiyye Hâdeviyye Nâsıriyye ve Mansûriyyegibi Zeydî fıkıh ekolleri kurulmuştur Bunlardan Hâdevîyye fıkhı günümüze kadar varlığını sürdüren ve halen müntesipleri bulunan tek Zeydî fıkıh ekolüdür Diğer fıkıh ekolleri ise zamanla yok olmuştur Her ne kadar Kâsım er Ressî nin fıkıh görüşleri Hâdevî fıkhı içerisinde devam ettirilmişse deKâsım ın görüşleri artık ona nispet edilen Kâsımiyye fıkıh ekolü nün görüşleri olmaktan çıkmış Hâdevî fıkhı ile kaynaşmıştır Bundan dolayı Zeydî fıkhının oluşumunda yukarıda isimleri zikredilenimamların gayretleri önemli olmakla birlikte bunlar içerisinde Hâdî İlelhak lakabıyla bilinen Yahya b Hüseyin in ön plana çıktığı görülmektedir