Zihin Çerçeveleri

19 yüzyıl Fransız tarihçilerinden Michaud kaleminin yazmaya bile çekindiği Haçlı mezalimini bu seferlere katılarak yaşananları günlükler halinde kaydetmiş olan Guillaume de Tyr den şöyle naklediyor Bohemond yanlarında bulunan esir Türklerden birkaç tanesinin kendisine getirilmesini emretti Önce yüksek rütbeli subaylar tarafından yetişkin esirlerin kafaları kesildi ardından büyük bir ateş yakılarak parçalar hâline getirilmiş bu cesetler büyük kazanlarda kaynatıldı Esir çocuklar ise kebap yapılacak şekilde şişlere geçirildi ve ateşte kızartıldı Bundan sonra da ele geçirilecek bütün Türkleri bu şekilde yemelerini emretti Bohemond un hizmetçileri kendilerine verilen emri aksatmadan yerine getirdiler

Kudüs e gitmek ya da gidenlere yardım etmek için hayret verici bir tutku zengini de fakiri de erkeği de kadını da din adamlarını da köylüleri de sardı Kocalar sevgili eşlerinden ayrılmaya hazırdılar kadınlar ise her ne kadar gözyaşları içinde de olsa çocuklarını geride bırakıp kocalarını izleme eğilimindeydiler Bu zamana dek muazzam değerde olan araziler çok düşük fiyatlara satıldı ve herkes kâfirlere karşı Tanrı nın intikamını almak için silahlar edindi Hırsızlar korsanlar pek çok farklı suçu işlemiş olanlar kutsandılar ve sefaletlerinin uçurumundan döndüler Böylece Papa kâfirlere karşı silah kullanabilecek durumda olanları cesaretlendirdi Muazzam gücünün faziletiyle onları haçı taktıkları andan itibaren önceki günahlarından tamamen arındırdı Urban başarmıştı Sefer başlıyordu Altın Papa duyulmamış bir güç istiyordu Kılıcını kuşanmıştı ve şimdi onu kendi yararına kullanıyordu O artık sadece hizmetkarların hizmetkarı danışman değil ayrıca Hıristiyanlık ordusunun önderiydi O bir kraldan çok daha öteydi Büyük Haçlı Seferi kendiliğinden gerçekleşti Urban ın çağırdığı adamlar kendi arzularıyla haça koştular Avrupa nın bütün farklı ırklarından geliyorlardı ve bambaşka liderler altında ilerlediler Urban onları çağırdı ama onlara önderlik etmedi Asker kalabalığı antik yollardan tozlar kaldırarak doğuya doru ilerliyordu Onları başarıya götüren boyun eğmez ruhlarıydı Muhtemelen çeyrek milyon adam öldü ve otuz bin kadarı Kudüs e girebildi Orada da fedakârlık ve coşkunluk onları ayakta tuttu Liderler tereddüde düştüğü zaman sıradan insanlar büyük başarılar kazandılar Kudüs ü ele geçirdiklerinde onlara rehberlik edecek kimse yoktu Ellerinden gelenin en iyisini yaptılar Haçlı ruhu yaşadığı sürece yeni kazanımlar da devam etti Bu ruh zayıfladığında ise haçlılar ilk etapta o bütünü oluşturan unsurlara bölündüler feodal baronlara kilise hizmetkârlarına geçici hacılara ve tacirlere Farklı istek ve ihtiyaçları ortaya çıktı Geriye tek bağlayıcı unsur olarak Kudüs kaldı Büyük Haçlı Seferi nin hikâyesi kısaca böyledir Bu sefer Kudüs ün ele geçirilmesiyle değil Haçlı ruhunun kaybedilmesiyle sona ermiştir Bir daha asla böyle bir Haçlı seferi yapılmadı

İlk Haçlı Seferleri sonucu kurulan Kudüs Haçlı Krallığı Selahaddin Eyyübî eliyle tarihe mâl edilecektir Bu öyle bir olaydır ki Kudüs şehre kan ve şiddetle giren Haçlılara unutulmaz bir insanlık dersi verilerek alınacaktır Haçlı Seferleri Doğu ile Batı arasındaki hesaplaşmanın bitmeyen hikâyesidir Nitekim Haçlı Seferleri hem Avrupa nın hem de Türk İslam medeniyetinin tarihini şekillendirirken büyük bir hafızayı günümüze kadar taşıma görevini üstlenir Geçmişten günümüze uzanan bağlantılarını koruyan bu mücadeleler hem tarih araştırmalarında hem de güncel mevzularda sürekli hatırlanan hatırlatılan merak edilen ve araştırılan bir konu olarak güncelliğini korur Prof Dr Altan Çetin Haçlı Seferleri nde Doğu nun ve Batı nın uğruna savaştığı fikirleri idealleri inançları ve toprakları bütün detaylarıyla anlatıyor 1 2 3 4 5 6 7 8 ve 9 Haçlı Seferleri ni Çocuk Haçlı Seferleri ni ve 1001 yılı Haçlı Seferleri ni tafsilatıyla anlatan eser mücadelenin sonraki yüzyıllardaki yansımalarını da ele alıyor Orta Çağ da savaş ne demekti Haçlılar kimlerdi ve saldırma sebepleri neydi Orta Doğu da ve Anadolu da İslam ın gayreti ve Türklerin azmi Haçlılar karşısında nasıl şekillendi Uğruna savaşılan topraklar bin yılı aşkın süredir önemini nasıl muhafaza etti Elinizdeki kitap bu ve bunun gibi pek çok soruya birincil ve ikincil kaynakların ışığında nitelikli cevaplar veriyor Haçlı Seferleri Orta Çağ daki savaşların mantığına Haçlı kavramına din ve cihat anlayışlarına ışık tutan kapsamlı bir eser Orta Çağ tarihine ilgi duyan ve tarihi günümüz mentalitesiyle karşılaştırmalı görmek isteyen okurlar için nitelikli ve objektif bir çalışma

Haçlı seferleri tarihine dair çalışmalarıyla tanınan İngiliz tarihçi Jonathan Riley Smith in 1938 2016 klasikleşmiş eseri Haçlı Seferleri Susanna A Throop un katkılarıyla yepyeni ve gu ncel bir tartışma alanına davet ediyor okurunu Ortaçağ ın en önemli ve karmaşık olgularından birini ele alırken vurucu bir soruyla başlıyoruz okumaya Haçlı seferleri ne zaman sona erdi Haçlı Seferleri bu yerleşmiş geleneğin yalnızca Ortaçağ daki etkilerini değil 21 yu zyılda nasıl modern şiddet biçimlerinin temellerini attığını da analiz ederek konuyu bugu n hâlâ geçerli olan bir tartışma alanına dönu ştu ren aynı zamanda akademik du nyada zaman içinde gelişen önemli bir araştırma alanının kapılarını aralayan bir başyapıt Riley Smith ve Throop un bu eseri Haçlı seferlerini kutsal savaşın ötesinde tu m Avrupa yı şekillendiren bir hareket olarak sunuyor Seferlerin yalnızca askerî çatışmalarla sınırlı olmadığını aynı zamanda dinî ku ltu rel ve siyasi bir fenomen olarak du nya tarihindeki ve gu nu mu zde devam eden etkisini de vurguluyor tarih toplumsal yapılar ve dinî şiddet arasındaki derin ilişkiyi inceliyor Haçlı seferlerinin bir yandan homojenleştirici diğer yandan parçalayıcı bir gu ç olarak du nya çapında nasıl etkiler yarattığını gözler önu ne seriyor Gu ncellenmiş terminolojisi genişletilmiş bölu mleri pek çok harita çeşitli kavramların ve kişilerin anlatımlarını ihtiva eden metin kutuları ve görsellerle dolu bu kitap hem öğrencilere ve araştırmacılara dönemin karmaşık tarihini daha anlaşılır kılmayı hedefliyor hem de bin yıl önce başlayan bu savaşların tarihî ve ideolojik boyutlarını keşfederken etkilerinin gu nu mu ze kadar su rdu ğu nu ve bir hareket olarak hiç durmadığını farklı dönemlerde farklı coğrafyalarda nasıl evrildiğini ve modern du nyada hâlâ nasıl kullanıldığını göstererek meseleye yeni bir açıdan bakma imkânı sunuyor Geç dönem Ortaçağ hu manistlerinin Haçlı seferlerini medenî Avrupalılar ile barbar Osmanlılar arasındaki bir çatışma olarak gören anlayışı zamanla dönu şerek Haçlı Seferleri nin aslında tu m taraflar için medeniyetin ilerlemesine hizmet ettiği fikrine evrilmiştir