Zübdetü t Tevârih I II Takım — Dr İbrahim Hakkı ÇUHADAR

ÖNSÖZ XI KISALTMALAR XIII TRANSKRİPSİYON ALFABESİ XIV GİRİŞ XV MUSTAFA SÂFİNİN HAYATI İLMİ ŞAHSİYETİ VE ESERLERİ I HÂYATI XIX II İLMÎ ŞAHSİYETİ III ESERLERİ XXIV IV ZÜBDETÜ T TEVARIH XXV V ZÜBDETÜ T TEVÂRİH İN KAYNAKLARI XXX VI ZÜBDETÜ T TEVÂRİH İN NÜSHALARI XXXI MUSTAFA SÂFÎ NİN TARİHÇİLİĞİ I DİL VE ÜSLÛB AÇISINDAN XXXVI 1 Kullandığı Bazı Türkçe Kelime ve Tâbirler XXXVI 2 Tasvirler XXXVII 3 Teşbihler ve Cinaslar XVIII 4 Şiirleri XXXIX 5 Atasözleri ve Darb ı Meseller XXII 6 Tekrarlar XLII II TARİH İLMİ AÇISINDAN XLIV 1 Kaynaklan Kullanma Şekli XLIV 2 Devletin Temelini Oluşturan Prensipler XLIX 3 Osmanlı Sultanlarına ve Devlet Adamlarına Bakışı L 4 Orduya Bakışı LIII 5 Düşmana Bakışı LIV 6 Mukaddes Yerlere Bakışı LV 7 Dünyaya ve İnsana Bakışı LVII 8 Tasavvuf Ehline Bakışı LIX 9 Ehl İ Sünnet Akidesine Verdiği Önem LXI 10 Kaderciliği LXI 11 Olayları Anlatırken Ayet ve Hadisleri Kullanması LXII 12 Savaşın Gayesi ve Savaşlarda Zuhur Eden Olağanüstü Haller LXV 13 Fethedilen Yerlerin En Güzel Binasının Camiye Çevrilmesi LXVI 14 Törenler ve Törenlerdeki Protokol Uygulaması LXVI 15 Devlet ve Fert Malının Korunması LXIX 16 Av Partileri ve Bunların Düzenlenmesindeki Sebepler LXX 17 Hz Muhammed S A V in İsminin İncil de Zikredilişi LXXXII 18 Nevruz Bayramının Kutlanışı LXXIII 19 Hukuk Sisteminin İşleyişi İle İlgili Bazı Örnekler LXXIV ZÜBDETÜ T TEVÂRH İN ÖZETİ BİRİNCİ CİLT LXXIX Vezir Ali Paşa nın Halep ve Mısır Hazineleriyle Padişahın Huzuruna Çıkışı LXXIX Sultan I Ahmed in Kişiliği Adaleti ve Dine Bağlılığı LXXX Sultan I Ahmed in Beş Vakit Namazı Cemaatla Kılması LXXX Sultan I Ahmed in Mescid ve Cami Yapımına Düşkünlüğü ve Sultan Ahmed Camii nin İnşasına Başlanması LXXX Sultan I Ahmed in Zeki ve Ferasetli Oluşu LXXXI Sultan I Ahmed in Tevazu ve Meskeneti LXXXI Sultan I Ahmed in Huyunun Temizliği ve Cömertliği LXXXI Sultan Ahmed Camiinde Mevlüd Okunuşu LXXXII Kâbe i Muazzamâ nın Tamirine Emir Verilmesi LXXXII Sultan I Ahmed in Diğer Binâların Yapımını Emretmesi LXXXIII Sultan I Ahmed in Atıcılık Binicilik ve Silah Kullanmadaki Maharetinin Yanında Fizîken De Çok Güçlü Oluşu LXXXIII Sultan I Ahmed in Ava Meraklı Oluşu LXXIV Sultan I Ahmed in Kahramanlığı ve Yiğitliği LXXXIV İKİNCİ CİLT LXXXV Ciğale Zâde Ali Paşa nın Mısır dan Gelip Sadrazam Oluşundan Sonra Ungürüs Tarafına Başkomutan Olarak Gönderilişi LXXXV Ciğale Zâde Ali Paşa nın Vefatından Sonra Mehmed Paşa nın Veziriazam Oluşu ve Ungurus Tarafına Başkomutan Olarak Gönderilişi LXXXVI 1013 1604 Tarihi Olaylarından Başkomutan Mehmed Paşa nın Başkente İstenişi ve Tekrar Ungurus e Başkumandan Olarak Gönderilişi İle Estergon Depedelen ve Vişigrad Kalelerinin Fethi LXXXVII Buçkâyî nin Erdel Vilâyetine Emir Olması ve Nemçe İle Civârındaki Yerlerin İslam Ordularının Hakimiyetine Geçmesi LXXXVIII 1013 1604 Yılında Meydana Gelen Olaylar LXXXVIII Macarların Sulha Yanaşıp Osmanlı Devletine Boyun Eğmeleri LXXXIX Veziriazam Mehmed Paşâ nın Celâlî İsyânının Bastırılması İçin Görevlendirilmesi LXXXIX Ciğale Zâde Sinan Paşânın Şark Tarafına Yönelişi ve 1013 1014 1604 1605 Târihleri Arasında Vukû Bulan Olaylar XC 1014 1605 Yılında Vukû Bulan Olaylar ve Ciğale Zâde Sinan Paşa nın Kızılbaşlarla Mücadelesinin Tamamlanması XC Derviş Paşâ nın vezir Olması ve Hilekarlıkla Anadolu Seferinden ve Savaştan Geri Kalışı XCI 1015 1606 Yılında Meydana Gelen Olaylar XCII vezirlik Mührünün Murad Paşâ ya Gönderilişi ve Anadolu Tarafına Serdar Oluşu XCIII Serdârazam Murad Paşâ nın Anadolu ve Haleb Tarafına Yönelmesinin Sebepleri XCIII Serdârazam Murad Paşâ nın ve Diğer Tanınmış Komutanların İsyanları Bastırmak İçin Görevlendirilmeleri XCIV Canpoladoğlu İle Yapılan Savaş ve Ona Karşı Kazanılan Zafer XCV Ordunun Haleb te Kışlaması ve Dârusselam Bağdad a Asker Gönderilmesi XCV Kalenderoğlu ve Canpolatoğlu Eşkiyasının Yaptıkları XCVI 1016 1607 Yılında Meydana Gelen Olaylar XCVI Halep te Harb Hazırlıklarının Yapılmasından Sonra Kalenderoğlu nun ve Diğer Eşkiyanın Yokedilmesi İçin Harekete Geçilmesi XCVII Tavîl İsimli Eşkiyanın Zararlarına Son vermek İçin Harekete Geçilmesi XCVII Kumandanın Askerleriyle Birlikte Ordu Tarafına Yönelmesi XCVII Askerlerin Saltanat Merkezine Dönüşüne İzin verilmesi XCVIII 1017 1608 Tarihinde Meydana Gelen Olaylar XCVIII 1018 1609 Yılında Meydana Gelen Olaylar XCIX Murad Paşa nın Doğuya Yönelmesi ve Tebriz e Kadar Varıp Sonra Amid e Geri Dönüşü XCIX 1019 1610 Yılında Meydana Gelen Olaylar C Serdarazam Murad Paşâ nın vefatı vezirlik Mührünün Nasuh Paşa ya verilmesi 1020 1611 ve 1021 1612 Yıllarında Meydana Gelen Olaylar C Nasuh Paşa nın Kızılbaş Elçileriyle İstanbul a Gelip Antlaşma Gereği İki Yüz Yük İpeği Teslim Etmeleri CI Sultan I Ahmed in Edirne Tarafına Yaptığı Ziyâret Seferi CI Sultan I Ahmed in Çölmek Bahçesi İle İlgili Talimatı CII Kurdkayası ve Civarında Padişahın Avlanması ve Orada verilen Ziyafetler CII Sultan I Ahmed in Edirne den İstanbul a Dönüş Emri ve İstanbul a Sağlıkla Ulaşması CIII Muhammed Geray ın Kırım Vilayeti Tarafından Gelip Osmanlı Ordusuna Katılması ve Sultan I Ahmed in Elini Öpmesi CIII Sultan 1 Ahmed in Kâbe ve Ravza i Mutahharâ nın Oluk ve Kitâbelerinin Altınla İşlenmesi İçin Emir vermesi CIV Sultan I Ahmed in İstavroz Bahçesi Yakınındaki Sarayın Tamirini ve Oraya Bir Mescid Yapılmasını Emretmesi CIV Sultan I Ahmed in Edirne yi Tekrar Ziyareti CIV Bayram Günlerinde Devlet Erkânının Sultânın Bayramını Tebrik Etmesi CV Ramazan Bayramında İç Hazinenin Süslenerek Ziyârete Açılması CV Edirne Payı Tahtına Seyahatin Başlaması CV 1022 1613 Yılında Vukû Bulan Olaylar CV 1023 1614 Yılında Meydana Gelen Olaylar CVI METİN ZÜBDETÜ T TEVÂRİH Der Şükr i Nimet ve Der Vasf ı Vülât ı Saltanat 1 Hıtâb Der Sebeb i Te lîf i Kitâb Der Zımn i Vasf i Şâhân i Âl i osmân Hâssaten Pâdişâh ı Zemîn ü Zemân Hazret i Sultân Ahmed Hân A lâ llâhu Şânehû ve Ekâme Burhânehû İlâ Âhıriz Zemân 3 Mukaddime Der Ahbâr ı Ahvâl u Etvâr 6 Şurû Der Matlûb ve Beyân ı Cülûs ı Hümâyûn Ber Nehc i Makbûl ü Mergûb 6 Culûs ı Hümâyûn ı Hazret i Hüdâvendigâr ve Mündefi Şüden i Şedâid İ Rûzgâr 7 Zikr u Beyân ı Keyfiyyet i Cülûs i Hazret i Sultânü s Selâtîn edâme llâhu mülkehû ilâ yevmi d dîn ve Beyân ı vefât ı Sâhibi l Fütûhu ve l Megâzi Sultân Muhammed Gâzi aleyhi rahmetü l bârî 9 Dest Bûs Gerden i Bakıyye i Erkân ü ulemâ ve Âmeden i Kapudân 12 Âmeden i vezir i A zam Ali Paşa Ba Hazain Mısr u Haleb ve Dâden i atâyâ yı Cülûs i Hümâyûn i bâ Husn i Edeb 13 Ziyâret Kerden i Pâdişâh ı Din Penâh Türbe i Müteberrike i Sahâbî i Kerâmet Destgâh Hazret i Ebi Eyyûb i Ensâri râradıya llâhü te âlâ anhü ve şemşir i Nusret Besten i Recâ 15 Der Vasf ı Sefîne i Hazret i Sâhibü l Vakâri ve s Sekîne 15 Ziyâret Fermûden i Pâdişâh ı İslâm Türbehâ yı Ecdâd ı izâm ve Teşrîf Kerden i Taht ı Devlet Nizâm 16 Firistâden i Nâme i Hümâyûn Be Gâzî Girây Hân Bâ haber i Cülûs i Mihnet Nişân ve Zikr i İcmâlî i Selâmet Girây Hân 17 Zikr i Edayı Salatı Cum a ve İcra yı Hukm i Sunnet i Nebeviyye alâ Sâhibihâ es selâmü ve t tehiyyetü 19 Zikr i Menâkıb ve Âşâr i Hazret i Hudâvendigâr ı Ma delet Şi ar 21 Fasl Der Zikr i şerif ve Sinn i Ba Teşrif i Padişahı Cem Câh etâla llâhü bekâhü 22 Fasl Der Zikr i Teşerru u adâlet ve Salâh u Diyânet i Pâdişâh ı Dîn Penâh 24 Fasl Der Zikr i Müdâvemet i Pâdişâh ı Dîn Penâh Be salavât ı Hams Bâ Cemâ at ve Muhafazat i ân Hazret i âlî Himmet Evâil i Evkât Derheme i Hâlât 37 Fasl Der Meyl ü Ragbet Nümûden i Pâd şâh ı ibâdet Penâh Be Bünyâd ı Mesâcid ü Me âbid i şerîfe ve Mübâşeret Fermûden Be Binâ i Câmi i Sultâniyye i Ahmediyye 46 Fasl Der Zikr i Nefâset i akl ü Kiyâset ve Hiddet i Fehm ü Firâset i Hazret i Pâdişâh ı Se âdet Destgâh etâle llâhü te âlâ bekâhü 55 Fasl Der Zikr i Tevâzu u Meskenet i Pâdişâh ı Kerâmet Menkıbet etâle llâhü te âlâ bekâhü ve enâle mâ yetemennâhü 81 Fasl Der Zikr i Kerem i Tab u Cibillet ve Hüsn i Sîret ü seciyyet ve Fadl u Sehâ ü atıyyet i Hazret i Pâdişâh ı Bâ Mülk ü müknet etâle llâhüte âlâ bekâhüve ammerehû ve ebkâhü 94 Câmi i Şerîf i Cedîd Harem i vesi i verîfinde Mevlid i Nebevî Okunduğı Menkibedir 104 Fasl Der imâret Fermûden i Padişah ı İslâm Ve l Müslimîn ekâme llâhü burhânehû ve şeyyede sultânehû ilâ yevmi ddîn Ka be i Mu azzama râ ve Muhkem Kerdeneş Be Ke merhâ yı Zerrîn ü Sîmîn ve Tecdîd i Mîzâb ve Sâhten i Ez Zerr i Nâb ve Nev Ker den i alem i Makâm y İbrâhîm ve Peydâ Kerden i kufl ü Miftâh Ez Nukre Vü Sîm 109 Binâ Fermûden i şâh ı Ferîdûn Ferr Ebniye vü imârethâ yı Diger 124 Fasl Der Zikr i Tîr Endâzî ve Çâbük Süvârî ve Silâh Bâzi i Padişâh ı Sallanat Penâh ve kuvvet i Bâzû i hiddet Tüvân ve Nîrû yı ân şâh ı Hılâfet Destgâh eyyedehü llâhü te âlâ ve kavvâhu 126 Fasl Der Zikr i Sayd ü Şikâr ı Pâdişâh ı Kâmkâr ve Beyân ı Ba zı Ez Etvâr ı Hazret i Hüdâvendigâr ammerehü llâhü te âlâ bi tüli l a mâr ve cefalehû mine l ebrâril ahyâr 140 Fasl Der Zikr i Kuvvet i Kalb ü Şecâ at ve Pür Dilî ve Şehâmet i Hazret i Pâdişâh ı Encüm Sipâh tâle bekâhü ve nâle münâhü 158 İNDEKS